جنگ سوریه، نبردی پایان نیافته

31 ۱۳۹۸ تیر ۲۳ - 2019/07/14

با وجود این که سیاستمداران و رسانه‌ها، اخیراً از پایان جنگ در سوریه خبر داده اند و اعلام کرده‌اند که پناهجویان می توانند به وطن خود بازگردند، اما طارق عزیز، نویسنده‌ی سوری بر این باور است که تا زمانی که اسد کنترل کشور را در دست دارد، هیچ صلحی، واقع نخواهد شد.

یکی از موضوعات مورد بحث در جامعه بین الملل ضرورت برقراری ثبات در سوریه است و تصمیم گیران سیاسی، خواه متحد اسد باشند و خواه در ظاهر هواخواه مردم و انقلاب سوریه، مدام از لزوم ثبات در آن کشور می گویند. اما این حجم از تکرار واژه ثبات توسط سیاستمداران جای هیچ تعجبی ندارد، چراکه صحبت از دستیابی و حفظ ثبات همیشه برای دولت ها و رژیم های اقتدارگرا دستاویزی بوده است تا از طریق آن هرگونه خشونت و قتل عامی را توجیه کنند و هزینه اعمال و تصمیمات خود را با ادعای دفاع از منافع ملی به مردم تحمیل نمایند.

بسیاری از معاهدات و معاملات کثیف سیاسی و اتحاد با بدترین ستمکاران و مجرمان، تحت لوای تلاش برای برقراری ثبات، صورت می‌گیرد. بدین ترتیب وقتی می توان با ادعای برقراری ثبات، دشمن را به دوست تبدیل کرد و جلادان را با عنوان حافظان صلح و امنیت مورد تقدیر قرار داد، دیگر پایبندی به اصول چندان مهم نیست.

سوریه، نمونه‌های متعددی از این دست را در کارنامه‌ی سیاسی خود دارد. هر روز تصمیم گیران سیاسی از اهمیت برقراری ثبات در قسمت های بیشتری از خاک سوریه سخن می گویند و پناهجویان را تشویق می کنند که به وطن خویش بازگشته و به بازسازی کشور بپردازند.

این روند نشان می دهد که دو طرف درگیر، پشت پرده درحال معاملاتی بایکدیگر هستند؛ این وسط کشور و مردم هستند که هزینه این زدو بندهای سیاسی را می پردازند و اسد که باعث و بانی این همه درد و رنج بوده پیروزی خود را به رخ آنان می کشد.

صرف نظر از اینکه استراتژی سیاسی در پیش گرفته شده در مورد سوریه قابلیت توجیه داشته یا صرفا سخنانی پوچ و توخالی باشد، دیدگاهی که در رسانه ها مورد تایید بوده و بازتاب زیادی دارد پذیرش و به رسمت شناختن پیروزی اسد در نبرد علیه مردمش است و هر بار که سربازان اسد، با کمک نیروهای روسیه و ایران، کنترل مناطقی را که طی حوادث سالهای گذشته از دست داده بودند، به دست می‌آورند، این صداها بلندتر هم می شود. این دقیقا منظور سیاسیون سوریه از ثبات است: در شرایطی که جنگ های بی پایان در بیشتر نقاط کشور در جریان است و هرج و مرج همه جا را فراگرفته، تنها راه حل موجود، حمایت از دولت و حفظ ثبات و استقرار کشور است

در عین حال، تحت پوشش «جنگ علیه تروریسم»، اسد راحت تر توانسته مخالفان را شکست داده و جنگی را که درگیرش بوده به عنوان برنامه ای برای بازگرداندن ثبات به کشور به جامعه بین الملل بقبولاند

لازم به گفتن نیست که گروههای مختلف جهادی که بسی بیشتر از رژیم اسد علیه انقلاب سوریه جنگیدند، در تقویت دیدگاه آنانکه علیرغم وضعیت موجود، حفظ و برقراری ثبات را زیر لوای حکومت اسد بهترین گزینه پیش رو می دانند، نقش عمده ای ایفا کردند. نحوه مبارزه آنها هرج و مرج و تهدیدی که به راه انداخته بودند چنان وحشتی ایجاد کرد که بسیاری را بر آن داشت تا برقراری ثبات توسط همین رژیم را ترجیح دهند.

اما برای اینکه مفهوم ثبات از منظر حکومت ها روشن تر شود، لازم به ذکر است که دیدگاه حکومت گاهی با دیدگاه مردمی که خواهان ثبات در جامعه و زندگی خود هستند تفاوت اساسی دارد. منظور مردم از ثبات، بهره مندی از تحصیلات و کار و زندگی خانوادگی مطلوب است؛ در کنار آن احساس برخورداری از امنیت و کرامت در زندگی خود و نسل های آینده را تحت عنوان ثبات می نامند؛ اما بیشتر مردم سوریه تحت حکمرانی اسد در گذشته و حال فاقد این معیارها بوده و هستند.

برخی ممکن است تمایز بین این دو نوع ثبات را رد کنند یا این حجم از تمایز را اغراق بدانند. اما با بررسی نتایج فاجعه‌‌بار دوران رژیم أسد و اختلالات اساسی و تنش‌هایی که بر تمام حوزه‌های زندگی اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و حتی روانی مردم این مرز و بوم تأثیر گذارده از یک سو و ترورهای صورت گرفته توسط سرویس اطلاعاتی سوریه از سوی دیگر، این تفاوت روشن می‌گردد.

گرچه انقلاب سوریه موفق شد رژیمی که خود را پایه ثبات کشور می دانست آشفته ساخته و سنگ‌بناهای آن را به لرزه درآورد، ولی می بینیم که تبعات و هزینه های اعاده وضعیت به قبل چقدر سنگین است.

سیاسیون در قالب عنوان «برقراری ثبات» در سوریه، از عملیات‌های هدفمند، هماهنگ و هدایت شده برای حفظ قدرت و تداوم تسلط و کنترل خود بر منابع این کشور استفاده می‌کنند. در این شرایط ما هم از رژیم‌هایی که مردم تلاش کردند آنها را سرنگون کنند حمایت کردیم و سردمداران را برای دست‌یابی مجدد قدرت یاری دادیم تا ثبات مورد نظر خود را به این سرزمین بازگردانند.

ولی همه اینها به معنای پایان جنگ نیست و مادامی که رژیم اسد، بر سوریه حکم‌فرماست، جنگ بی‌وقفه‌ای که نه تنها بر علیه مردم سوریه، بلکه حتی در برابر اصول اساسی حقوق بشر و ارزش‌های انسانی از زمان بر سر کار آمدن این رژیم آغاز شده، پایان نخواهد پذیرفت و آتش بس یا پیروزی یکی از طرفین، به معنای پایان جنگ نیست.

صلح، با پایان نبرد صورت نمی‌گیرد، بلکه با حذف دلایل جنگ، حاصل خواهد شد. از آنجا که این حکومت اسد بوده که چه به صورت آشکار و چه پشت پرده، علیه مردم خود دست به مبارزه و جنگ زده است، تا زمانی که اسد و وابستگان او در سوریه باقی باشند، صحبت از صلح بی‌فایده است.

*مترجم: ط. مکارمی

https://en.qantara.de/content/syrian-conflict-the-war-in-syria-is-not-over?nopaging=1

نظر شما
تغییر رمز

فیسبوک