ایران امروز در یکی از مهمترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. نقطهای که چند بحران بزرگ همزمان به هم رسیدهاند؛ جنگ، اعتراضهای گسترده مردمی، فروپاشی اقتصادی و دگرگونی عمیق در ساختار قدرت سیاسی.اما مهمترین تغییری که کمتر درباره آن صحبت شده، تغییر نسل حاکم است
جزئیاتمقامهای ایرانی و تحلیلگران بهتدریج این دوره را بهعنوان رقابتی میبینند بر سر اینکه آیا ابزارهایی که آمریکا را به پذیرش تفاهمنامه وادار کردند، تا زمان آغاز مذاکراتِ جدی برای دستیابی به توافق نهایی، همچنان باقی خواهند ماند یا نه.
جزئیاتاین یادداشت به بررسی چشمانداز دستیابی به توافقی پایدارتر میان ایران و ایالات متحده میپردازد و امکانپذیری راهبردهای جایگزین و درسهایی را که از جنگ اخیر به دست آمده، ارزیابی میکند.
جزئیاتدونالد ترامپ زمانی که به کاخ سفید بازگشت، وعده داده بود به «جنگهای بیپایان» پایان خواهد داد. اما اکنون خود را درگیر مذاکراتی با ایران میبیند که چشمانداز روشنی برای پایان آن وجود ندارد. این وضعیت نوعی بنبست است که بیش از همه به سود تهران تمام میشود
جزئیاتآمریکا میگوید ایران می تواند به رفاه اقتصادی دست پیدا کند و پس از سالها از فشار سنگین تحریمها رهایی یابد؛ به شرط آنکه از ایدئولوژی خود دست بردارد؛ اما تجربه گذشته نشان می دهد که بسیار بعید است ایران چنین کاری کند
جزئیاتاصرار ایران بر حداکثرخواهی، نتیجهای معکوس خواهد داشت و موضوع دیگری که به سود ایران نیست، اصرار تهران بر ادامه مذاکرات غیرمستقیم، بهویژه زمانی است که از روند گفتوگوها رضایت ندارد.
جزئیاتاگر آمریکا میخواهد آتشبس پایدار بماند، باید اختلافهای داخلی ایران را جدی بگیرد و امتیازهای ملموسی در اختیار حامیان توافق قرار دهد؛ امتیازهایی که مخالفان نتوانند بهراحتی آنها را نشانه تسلیم ایران معرفی کنند.
جزئیاتبیشتر تحلیلگران انتظار دارند مذاکرات اولیه ۶۰ روزه بارها تمدید شود و گفتوگوها ماهها ادامه پیدا کند. با این حال، مشکل اصلی این است که هر بار با وقوع یک درگیری تازه، مذاکرهکنندگان مجبور میشوند به جای پرداختن به مسائل اصلی، وقت خود را صرف جلوگیری از فروپاشی آتشبس کنند.
جزئیاتتام باراک کنترل کیف پول عراق را در دست گرفته است، و در بغداد، کسی که کیف پول را کنترل میکند، در واقع قدرت را در اختیار دارد.
جزئیاتاکنون گروههای نیابتی از جمله حزب الله تنها بخشی از مجموعه ابزارهای فشار ایران هستند، نه سپر اصلی دفاعی آن. حتی میتوان گفت امروز این ایران است که برای نجات آنها وارد عمل میشود، نه اینکه آنها از ایران محافظت کنند.
جزئیاتتوافق واشنگتن علت مشکلات لبنان نیست. اگر حزبالله خواستههای جامعه جهانی و بخش قابل توجهی از افکار عمومی لبنان درباره انحصار سلاح در اختیار دولت را زودتر میپذیرفت، شاید کشور با این میزان خسارت انسانی و ویرانی روبهرو نمیشد
جزئیاتآنچه در آینده رخ خواهد داد، تا حد زیادی به مذاکرات آمریکا و ایران بستگی دارد. اگر دونالد ترامپ بتواند به توافقی پایدار با تهران دست یابد و به دههها تقابل میان دو کشور پایان دهد، شاید شوک وارد شده به کشورهای خلیج فارس نیز بهتدریج فروکش کند
جزئیاتآمریکا به طور همزمان درباره یک کشور، یعنی لبنان، در دو مسیر جداگانه مذاکره میکند؛ دو مسیری که توسط دو مقام ارشد با سبک و نگاه کاملاً متفاوت هدایت میشوند.هفتههای پیش رو نشان خواهد داد که آیا جیدی ونس و مارکو روبیو میتوانند به توافقی پایدار دست یابند یا نه.
جزئیاتبار دیگر سایه حمله و درگیری بر فضا سنگینی میکند. واشنگتن به دنبال آن است که پیش از آغاز جدی مذاکرات درباره توافق نهایی با تهران، با تغییر وضعیت تنگه هرمز، مهمترین اهرم فشار ایران را بستاند
جزئیاتدر اسرائیل هیچکس به عواقب بحران جهانی انرژی فکر نمی کند اما برای ترامپ، این دغدغه اصلی است. حکومت ایران بر اثر حمله تضعیف میشد اما آیا قبل از انتخابات آمریکا سقوط می کرد؟ خیر. پس دست به اقدامات تلافی جویانه می زد و باعث بحران انرژی می شد
جزئیاتسادهلوحانه است اگر تصور کنیم اسرائیل، دست روی دست خواهد گذاشت و اقدامی نخواهد کرد.صبری که اسرائیل در حال حاضر از خود نشان میدهد، ممکن است بخشی از راهبردی گستردهتر برای تأثیرگذاری بر کل روند مذاکرات در ماههای آینده باشد
جزئیاتفاصله گرفتن بخشی از جناح راست از رویکرد سنتی و تندروانه نسبت به ایران، دلایلی فراتر از تمایل ترامپ برای خروج از درگیریها دارد. در حزب جمهوریخواه یک تغییر نسل در حال وقوع است؛ نسلی که حمایت بیقیدوشرط از اسرائیل را کمتر میپذیرد
جزئیاتمهمترین درس فاو این است که: «مقاومت نظامی، تابآوری و اهرمهای سیاسی اگر در زمان مناسب و تحت شرایط مطلوب به دستاوردهای دیپلماتیک تبدیل نشوند ارزش خود را از دست میدهند.»
جزئیاتتمام طرفهای ذینفع در لبنان مواضعی دارند که با یکدیگر سازگار نیست و جالب آنکه اسرائیل، یعنی طرفی که در حال اشغال خاک لبنان است، اساساً در مذاکرات میان ایران و آمریکا حضور ندارد.
جزئیاتچهار ماه پیش، بنیامین نتانیاهو شاهد تحقق رؤیای سیاسی چندین دههای خود بود: آغاز جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران. اما آنچه در اسرائیل بهعنوان «نبرد نهایی» علیه دشمن اصلی این کشور معرفی میشد، مطابق انتظار پیش نرفت.
جزئیاتمسئولان لبنان باید با دقت روند مذاکرات ایران و آمریکا را زیر نظر بگیرند. آنها باید تلاش کنند آینده حزبالله بخشی از این مذاکرات باشد و همراه با کشورهای ائتلاف منطقهای، طرح مورد نظر خود را روی میز گفتوگوها قرار دهند
جزئیاتنقش مخرب اسرائیل در توافق ایران و آمریکا و لزوم تغییر رویکرد ترامپ در قبال اسرائیل، نقش امارات در تسهیل توافق صلح بین ایران و امریکا و تأثیر توافق بر اقتصاد ایران را در ادامه می خوانید
جزئیاتجنگ، جناح راست ایران را متحد نکرد. بلکه شکافهای قدیمی آن را آشکارتر ساخت و به هر دو طرف سلاحهای تازهای برای حمله به یکدیگر داد. در این میان، اصلاحطلبان و مخالفان خارج از کشور عملاً تماشاگر این نبرد هستند
جزئیاتاگرچه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در مخالفت با حملات ایران به منطقه موضعی مشترک داشتند، اما جنگ اخیر همزمان شکافهای مهمی را میان پادشاهیهای عربی خلیج فارس آشکار کرد و اختلافات قدیمی را نیز تشدید نمود.
جزئیات