۲۰۱۸ برای خاورمیانه چه خواهد داشت؟

۵ پیش بینی پروفسور جیمز گلوین در «یو.اس نیوز»

135 ۱۳۹۶ دی ۲۳ - 2018/01/13

پروفسور جیمز گلوین برای سال ۲۰۱۸، ادامه جنگ در یمن و سوریه، شکست اصلاحات بن سلمان در عربستان و دوقطبی شدن سیاست در خاورمیانه را پیش بینی کرده است.

پایگاه خبری یو.اس نیوز در مقاله ای به نوشته جیمز گلوین، به پیش بینی اوضاع خاورمیانه در سال ۲۰۱۸ پرداخته است: پیش بینی درباره خاورمیانه همواره خطرناک بوده است. با این حال تجربه پژوهش و نگارش در مورد خارمیانه در طی سه دهه گذشته موجب شده که تقریبا در مورد پیش بینی هایی که در ادامه می آید برای سال ۲۰۱۸ اطمینان داشته باشم:

۱- جنگ سوریه بدون راه حل ادامه می یابد

پیش بینی لخدر ابراهیمی، فرستاده صلح سازمان ملل به سوریه تحقق خواهد یافت. وی چند سال قبل پیش بینی کرد که جنگ سوریه با «سومالی سازی» این کشور به پایان خواهد رسید.

مانند سومالی، سوریه دولتی خواهد داشت که در سطح بین الملل به رسمیت شناخته شده و در سازمان ملل نیز حضور دائمی خواهد داشت. برای اتباع خود گذرنامه صادر خواهد کرد و اگر بتواند ورزشکارانش را به المپیک اعزام می کند. با این حال مانند دولت سومالی، دولت سوریه نیز بر تمامیت ارضی خود که مورد پذیرش مجامع بین المللی خواهد بود، سلطنت خواهد کرد و نه حکومت و قانونگذاری.

۲- اصلاحات در عربستان سعودی با شکست مواجه خواهد شد

در عربستان سعودی، اصلاحات تحت رهبری شاهزاده ولیعهد محمدبن سلمان ادامه می یابد اما این اصلاحات کاملا ظاهری خواهد بود. وی به تلاش خود برای تحکیم قدرت شاخه نزدیکان خود از شجره خانواده سلطنتی ادامه می دهد. تاکنون وی با اتهام فساد شاهزادگان و نخبگان اقتصادی را حبس کرده، در حالیکه خود خانه ای ۳۰۰ میلیون دلاری در فرانسه خریداری کرده است.

اما تنها با آزاد کردن زندانیان و پایان دادن به جنگ وحشیانه یمن او می تواند نشان دهد که یک اصلاح گر واقعی است.

به علاوه تلاش وی برای آزاد کردن اقتصاد عربستان تحت عنوان «ویژن ۲۰۳۰» نیز با شکست مواجه خواهد شد.

۳- خلیفه رفتنی است اما داعش نه!

خلیفه گری داعش پایان یافته است اما جنبش داعش چطور؟ برخی از جنگجویان داعش در حال حاضر دست از همکاری کشیده اند و سعی می کنند خود را در جمعیت های محلی جای دهند یا به وطن خود بازگردند. برای مابقی افراد این گروهک دو سناریو محتمل است. نخست، از آنجا که تعداد قابل توجهی از جنگجویان عراقی داعش به دلیل نارضایتی از دولت شیعه در عراق به این گروهک پیوستند، این امکان کاملا وجود دارد که برای شورش علیه دولت به کار گرفته شوند. دوم، حتی این امر محتمل تر است که جنگجویان پیشین یا آزادکاران به حملات خود در سطح جهان، با یا بدون پشتوانه سازمانی ادامه دهند.

با این حال از آنجا که داعش دیگر پایگاهی برای هدایت تبلیغات خود ندارد، و از طرفی جاذبه ایدئولوژی های پرخطر اما پوچ در طی زمان از بین می رود، داعش نیز افول خواهد کرد.

۴- فعلا خبری از توافق نهایی ترامپ نیست

آمریکا با به رسمیت شناختن قدس به عنوان پایتخت اسراییل، میخ دیگری که احتمالا آخرین میخ است را بر تابوت قراردادهای اسلو کوبید که طی آن پارامترهایی برای مذاکره راه حل دو دولت ارائه شده بود. این تصمیم علاوه بر آنکه سیاست خاورمیانه را دو قطبی نمود، احتمال حل مناقشه را دورتر کرد. عربستان سعودی، کشورهای حوزه خلیج فارس و اسراییل اینک در یک ائتلاف غیررسمی علیه ایران به سر می برند. مساله فلسطین به حاشیه رانده شده و محرک دیگری برای صلح از سوی اسراییل ناپدید گردید.

 ۵- یمن در عمق بیشتری غرق خواهد شد

در پایین خاورمیانه، مهمترین بحران این منطقه جنگ یمن است که مورد غفلت رسانه ها واقع شده است. پایانی برای این جنگ پیش بینی نمی شود.

عربستان مناطق غیرنظامی یمن را به طور گسترده بمباران کرده و بنادر کشوری را که برای واردات ۹۰ درصد موادغذایی خود وابسته به آن است، محاصره نموده است. کمپین عربستان نه تنها ۱۲ هزار یمنی را به هلاکت رسانده، بلکه ۵۰ هزار کودک را در پایان سال ۲۰۱۷ با قحطی مواجه کرده است. طی ماه های آپریل تا آگوست ۲۰۱۷، تعداد ۲۰ هزار یمنی در اثر وبا جان خود را از دست داده اند.

*جیمز گلوین استاد تاریخ معاصر خاورمیانه در دانشگاه لس آنجلس کالیفرنیاست.

منبع: یو.اس نیوز

نظر شما
تغییر رمز

فیسبوک