مروری بر مهمترین اخبار ایران و جهان در هفته ای که گذشت

twitter sharefacebook share۱۳۹۸ مهر ۲۶ - 2019-10-18
ورود ارتش سوریه به مناطق کردنشین این کشور

هم‌زمان با خبر خروج نیروهای نظامی آمریکا از شمال سوریه، کردهای سوریه با دولت بشار اسد بر سر مقابله با عملیات ترکیه به توافق رسیدند و در پی این توافق واحدهای ارتش این کشور در مناطق شمالی سوریه مستقر شدند

بدران جیا کرد یکی از مقامات ارش دولت خودگران شمال شرقی سوریه به رویترز گفت: بعد از اینکه آمریکایی‌ها از منطقه رفتند و به حمله ترکیه چراغ سبز نشان دادند، ما مجبور شدیم به سراغ گزینه‌های دیگر برویم که گفتگو با دمشق و مسکو بود، برای پیدا کردن راه حل و جلوگیری از حملات ترکیه از جمله این گزینه ها بود. این توافق اولیه، یک توافق نظامی است، در باره جنبه سیاسی آن گفتگو نشده که در مراحل بعدی مطرح می‌شود.

شهر تل تمر، منبج، رقه و کوبانی از جمله شهرهایی هستند که سال‌ها تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه بودند و حالا به کنترل ارتش سوریه درآمده اند

حمله ترکیه به منطقه خودمختار شمال شرق سوریه اعتراضات بسیاری را در جهان برانگیخت. اقلیم کردستان عراق، مناطق کردنشین ایران و همچنین تهران، و برخی از شهرهای اروپایی شاهد تظاهرات مردم علیه دولت ترکیه بود.

اتحادیه عرب عملیات نظامی ترکیه را تهاجم به خاک یک دولت عرب و خدشه‌دار کردن حاکمیت آن کشور دانست. آلمان و برخی دیگر از کشورهای اروپایی فروش تسلیحات به ترکیه را ممنوع کردند و مقامات آمریکا از اعمال تحریم‌هایی بر سه وزیر ترکیه و دو وزارتخانه این کشور خبر دادند.

در همین حال، شاخص کل بورس ترکیه که پس از اعلام تحریم‌های آمریکا علیه این کشور بالای پنج درصد ریزش کرده بود، روز سه‌شنبه ۱.۷ درصد افزایش یافت و ارزش پول ملی این کشور، لیر، نیز که مقداری افت کرده بود، دوباره احیا شده و به حدود ۵.۸۹ لیر در مقابل یک دلار آمریکا رسید

اما رئیس جمهوری ترکیه تأکید کرد که هیچ تحریم تسلیحاتی و مجازاتی، این کشور را از عملیات در شمال سوریه باز نخواهد داشت. وی اعلام کرد تاکنون ۱۰۰۰ کیلومتر مربع از خاک سوریه از وجود تروریست‌ها پاکسازی شده و این کشور در نظر دارد به پیشروی‌های خود ادامه دهد.

در آخرین تحول نیز روز پنجشنبه مایک پنس معاون رییس جمهور آمریکا که به همراه مایک پومپئو، وزیر خارجه ان کشور به آنکارا سفر کرده بود گفت ترکیه با یک آتش‌بس پنج روزه موافقت کرده تا نیروهای کرد فرصت عقب‌نشینی از منطقه امن مورد نظر ترکیه را داشته باشند. به گفته معاون دونالد ترامپ آمریکا با یگان‌های مدافع خلق، نیروی نظامی اصلی کردها، برای عقب‌نشینی همکاری خواهد کرد.

او همچنین گفت با اجرای این آتش‌بس ترکیه دیگر با تحریم‌های بیشتر مواجه نخواهد شد و بعدتر هم تحریم‌های وضع‌شده علیه آن رفع خواهد شد.

در همین حال، مظلوم کوبانی، فرمانده نظامی کردها گفت آنها آتش‌بس در شهرهای راس‌العین و تل البیض را رعایت خواهند کرد هر چند تصریح کرد که ما درباره (آتش‌بس در) دیگر شهرها و مناطق صحبتی نکرده‌ایم.

با وجود اعلام موافقت دو طرف با این آتش‌بس گروه ناظر بر مسایل حقوق‌بشری در سوریه که مقر آن در بریتانیاست اعلام کرد که هنوز درگیری‌هایی در شهر راس‌العین در جریان است. این گروه گزارش کرد که طی ۸ روز گذشته و از زمان آغاز حمله ارتش ترکیه به این مناطق، ۷۲ غیرنظامی در سوریه کشته شده‌اند و حدود ۳۰۰ هزار نفر هم از بیم جان خود آواره شده‌اند.

همچنین بیش از ۸۰۰ نفر از افراد داعشی  بعد از حمله جنگنده‌های ترکیه به همراه زن و فرزندان خود از اردوگاه‌ عین عیسی که توسط نیروهای کرد در شمال سوریه محافظت می‌شد، گریختند و چندین شبه نظامی داعش نیز پس از گلوله باران ترکیه، از زندانی در شمال سوریه خارج شدند.

پیشتر یک مقام کرد هشدار داده بود که بازداشت شدگان داعش می توانند از زندان فرار کنند زیرا نیروهای امنیتی به رهبری کردها مجبور به مقابله با حمله ترکیه می شوند، و توانایی آنها برای محافظت از بازداشت شدگان تضعیف می شود.

اما موافقت رئیس جمهوری آمریکا با لغو تحریم‌های ترکیه، خیلی زود با مخالفت رهبران دموکرات‌ها در کنگره روبرو شد. نانسی پلوسی، رئیس مجلس نمایندگان و چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات در مجلس سنا طی بیانیه‌ای گفتند کاخ‌سفید بدون این که چیزی بگیرد همه چیز را به ترکیه تقدیم کرده است. آقای اردوغان هیچ چیز نداده و فقط ۱۲۰ ساعت حملات را متوقف کرده. این یک آتش‌بس نیست همان طور که خود ترک‌ها گفته‌اند.

پیشتر مولود چاووش‌اوغلو، وزیر خارجه ترکیه گفته بود آنچه آمریکا و ترکیه بر سر آن توافق کرده‌اند یک آتش‌بس نیست چرا که توافق آتش‌بس بین دو طرف درگیر دارای مشروعیت ممکن است. چاووش اوغلو گفت مطابق توافق با آمریکا ترکیه عملیات خود را متوقف می‌کند تا تشکیلات تروریستی منطقه امن را تخلیه کند. او افزود آمریکا و ترکیه برای گرفتن تسلیحات سنگین از یگان‌های مدافع خلق توافق کرده‌اند. وزیر خارجه ترکیه همچنین ضمانت دادن به آمریکا درباره کوبانی را رد کرد.

سفر عمران خان به تهران

عمران خان، نخست وزیر پاکستان روز یکشنبه به تهران سفر کرد و با رییس جمهور و رهبر انقلاب دیدار کرد.

به گزارش رویترز به نقل از دو مقام پاکستانی، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از عمران خان درخواست کرده که برای حل و فصل تنش‌های فزاینده در منطقه خلیج فارس به تهران سفر کند و با مقامات جمهوری اسلامی ایران گفت‌وگو کند.

دفتر نخستوزیری پاکستان روز شنبه اعلام کرد سفرعمران خان در چارچوب طرح ابتکاری عمران خان به منظور افزایش صلح و امنیت در منطقه است.

نخست وزیر پاکستان همزمان با برگزاری نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ماه سپتامبر با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و همچنین حسن روحانی، رئیس جمهور ایران دیدار کرد

در آستانه سفر نخست‌وزیر پاکستان، سخنگوی وزارت خارجه ایران از آمادگی تهران برای مذاکره با میانجی یا بدون میانجی با ریاض خبر داد.

تاکنون هیچ خبری از پیشنهاد یا طرح عمران خان برای تنش‌زدایی از مناسبات تهران-ریاض منتشر نشده‌ است.

دستگیری روح الله زم مدیر کانال تلگرامی آمدنیوز توسط سپاه

سپاه پاسداران در اطلاعیه‌ای خبر از دستگیری روح‌الله زم مدیر کانال تلگرامی آمدنیوز داد و نوشته سازمان اطلاعات سپاه او را در یک عملیات اطلاعاتی هوشمندانه دستگیر کرده است.

روح‌الله زم، فرزند محمدعلی زم، روحانی شناخته شده ایرانی پس از حوادث انتخابات ۱۳۸۸ از ایران برای مدتی دستگیر و سپس از کشور خارج شد، به مالزی و سپس به فرانسه رفت و در آنجا سایت و سپس کانال تلگرامی آمدنیوز را راه‌اندازی کرد.

این کانال در جریان اعتراضات دی‌ماه سال ۹۶ بیش از ۲ میلیون عضو داشت و نقش قابل توجهی در آن زمان ایفا کرد، مقامات ایران در همان زمان از تلگرام خواسته بودند که این کانال را مسدود کنند.

اما آنگونه که مسئول طراحی و اجرای عملیات دستگیری روح الله زم در سازمان اطلاعات سپاه می گوید: صرف دستگیری یک فرد رسانه ای معاند، هدف اصلی ما نیست. روح الله زم،کانون تلاقی و تبادل پیام در شبکه تغذیه و پشتیبانی جریان آمد نیوز در داخل و خارج کشور بود و در اختیار گرفتن وی می تواند شناسایی و انهدام مجموعه این شبکه را بدنبال داشته باشد.

وزارت امور خارجه فرانسه روز چهارشنبه طی بیانیه‌ای دستگیری روح‌الله زم را به شدت محکوم کرد. این وزارت خارجه تأکید کرد که روح‌الله زم، به طور رسمی در فرانسه به عنوان پناهنده سیاسی شناخته شده است.

سپاه در بیانیه خود از محل دستگیری و نحوه انجام آن صحبت نکرده است اما بنا به اظهارات مهسا رازانی، همسر روح‌الله زم، او توسط مأموران سپاه پاسداران در عراق دستگیر و به ایران منتقل شده است.

روزنامه فرانسوی فیگارو نیز گزارش داد که وزارت کشور فرانسه تایید کرده که آقای زم به عراق سفر کرده بود. این روزنامه به نقل از منابعی نوشت که آقای زم فریب ماموری را خورد که او را قانع کرد می‌تواند با آیت الله سیستانی، روحانی برجسته شیعه دیدار کند و برای همین به نجف سفر کرد

اما خبرگزاری‌های ایرانی از قول یک مقام دفتر آیت‌الله سیستانی برنامه چنین دیداری را تکذیب کردند.

روز پنجشنبه نیز منبعی آگاه در دولت عراق اعلام کرد دستگاه اطلاعاتی عراق همزمان با ورود هواپیمای حامل روح‌الله زم به بغداد او را بازداشت کرده و پس از مدتی تحویل ایران داده است. به گفته این منبع آقای زم بیش از یک روز در بازداشت دستگاه اطلاعاتی عراق بود و سپس مطابق موافقتنامه استرداد مجرمین به ایران تحویل داده شد.

سفر پوتین به عربستان و امارات

رئیس‌جمهوری روسیه و پادشاه عربستان سعودی در جریان سفر ولادیمیر پوتین به ریاض بر سر میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری و مبادلات تجاری بین دو کشور به توافق رسیدند؛ این توافقات از مسائل فرهنگی تا فناوری پیشرفته و فضایی را در بر می‌گیرد.

به گفته وزارت نفت عربستان ولادیمیر پوتین و سران سعودی بر سر تقویت روابط گروه موسوم به «اوپک+»، که دربرگیرنده اعضای اوپک و غیر اوپک یعنی به‌طور مشخص روسیه است، به توافق رسیدند.

در بیانیه‌ای که وب‌سایت کاخ کرملین منتشر کرد، پوتین در دیدار با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، از پروژه مشترک سرمایه‌گذاری خارجی به مبلغ ۱۰ میلیارد دلار در روسیه خبر داد.

همچنین با توجه به افزایش تنش در خاورمیانه و نقش روسیه در جنگ سوریه، روابط کشورهای این منطقه از جمله ایران و عربستان سعودی، از جمله محور‌های اصلی این سفر گزارش شده است

رئیس جمهوری روسیه، روز سه‌شنبه پس از پایان سفرش به عربستان سعودی وارد امارات متحده عربی شد