دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفته گذشته پس از مراسم انتقال پیکر چهار نظامی آمریکایی که در جنگ با ایران کشته شده بودند، در حالی که هواپیمای ریاستجمهوری «ایرفورس وان» روی باند فرودگاه ایالت دلاور قرار داشت، جلسهای فوری با عالیترین مقامهای نظامی خود برگزار کرد. در این نشست، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، و پیت هگست، وزیر دفاع، حضور داشتند.
دریادار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نیز که برای شرکت در مراسم آمده بود، در این جلسه حضور داشت. او از مقر فرماندهی خود در شهر تامپای فلوریدا هدایت عملیات جنگ با ایران را بر عهده دارد.
اگرچه در هفتههای اخیر نام ژنرال کین و پیت هگست بیشتر مطرح بوده و آنها به طور منظم در کاخ سفید ترامپ را در جریان تحولات جنگ قرار دادهاند، اما این برد کوپر است که طرحی برای یک کارزار سنگین هوایی علیه ایران تهیه کرده؛ عملیاتی که ممکن است تا دو هفته ادامه داشته باشد.
اکنون و پس از حمله غافلگیرانه موشکی ایران در روز سهشنبه، تصمیم نهایی با ترامپ است. او میتواند با اجرای طرح کوپر موافقت کند؛ طرحی که شامل ۱۰ تا ۱۴ روز حملات شدید هوایی با هدف از کار انداختن توان موشکی ایران است، هرچند برخی هشدار دادهاند که ذخایر مهمات پدافندی آمریکا رو به کاهش است. گزینه دیگر، انجام حملهای محدودتر است تا همچنان راه برای پیگیری دیپلماسی باز بماند.
شامگاه چهارشنبه، نیروهای تحت فرمان کوپر حملاتی را علیه ایران انجام دادند و این عملیات را «پاسخی قدرتمند» به حملات موشکی ایران در روز سهشنبه علیه نیروهای آمریکایی در اردن توصیف کردند.
در این حملات، دهها هدف مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از جمله مراکز فرماندهی و تأسیسات موشکی و پهپادی هدف قرار گرفتند. با این حال هنوز مشخص نیست که آیا این حملات مقدمه آغاز یک کارزار هوایی طولانیمدت در روزها و هفتههای آینده خواهد بود یا نه.
در کنگره آمریکا نیز برخی منتقدان هشدار دادهاند که هرگونه گسترش حملات هوایی، ممکن است دولت را بیش از پیش درگیر جنگی کند که به اعتقاد آنان پیروزی در آن ممکن نیست.
ترامپ طی هفتههای گذشته بارها میان تلاش برای دیپلماسی و تهدیدهای تند برای بازگشت به عملیات گسترده نظامی، مشابه روزهای آغازین جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، در نوسان بوده است. یکی از مقامهای ارشد دولت آمریکا روز چهارشنبه گفت ترامپ «تمایل به تشدید درگیری دارد»، اما هنوز درباره میزان گستردگی پاسخ نظامی تصمیم نهایی را نگرفته است.
منطق اصلی طرح برد کوپر این است که آمریکا نباید به حملات تلافیجویانه محدود بسنده کند؛ زیرا چنین حملاتی نتوانسته ایران را از تهدید کشتیها در تنگه هرمز یا حمله موشکی به نیروهای آمریکایی در منطقه بازدارد. از دید او، باید سطح درگیری به شکل چشمگیری افزایش یابد.
کوپر معتقد است اگر آمریکا میخواهد عملیات نظامی نتیجهبخش باشد، باید حملات هوایی خود را بهطور قابل توجهی گسترش دهد و توان موشکی ایران را به شدت کاهش دهد تا بنبست کنونی شکسته شود. او استدلال میکند که این راهبرد، علاوه بر تضعیف قدرت تهاجمی ایران، نیاز آمریکا به استفاده از موشکهای دفاعی را نیز کاهش میدهد؛ زیرا ایران توان کمتری برای حمله خواهد داشت.
در مقابل، ژنرال دن کین رویکرد محتاطانهتری دارد. او در جلسات کاخ سفید همواره درباره پیامدهای غیرمستقیم و بلندمدت گزینههای نظامی هشدار داده است. به گفته منابع آگاه، کین نسبت به کاهش ذخایر موشکهای رهگیر پدافند هوایی آمریکا ابراز نگرانی کرده است؛ موشکهایی که برای حفاظت از پایگاهها و متحدان آمریکا در نقاط مختلف جهان و مقابله با حملات موشکی ایران ضروری هستند. او معتقد است این کمبود مانع از آغاز دوباره عملیات گسترده علیه ایران نمیشود، اما خطرات آن را افزایش میدهد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز چهارشنبه پس از دیدار با ترامپ، با پیت هگست ملاقات کرد. مقامهای آمریکایی گفتهاند در صورت تصمیم واشنگتن برای آغاز دوباره عملیات گسترده، نیروهای اسرائیلی نیز ممکن است در این حملات مشارکت داشته باشند.
ترامپ صبح چهارشنبه نشان داد که به ازسرگیری حملات تمایل دارد، هرچند جزئیاتی ارائه نکرد و همچنان احتمال ادامه مذاکرات را منتفی ندانست.
او در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت: «آنها را بهشدت در هم خواهیم کوبید. ضربات سختی به آنها وارد خواهیم کرد.»
او در ادامه افزود: «اجازه میدهیم همچنان مذاکره کنند.»
به عنوان فرمانده ارشد نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، مأموریت برد کوپر هدایت جنگ با ایران و حفاظت از منافع امنیتی آمریکا در منطقه است. در مقابل، ژنرال کین مسئول بررسی وضعیت امنیتی در مقیاس جهانی است و باید تهدیدهای ناشی از چین، کره شمالی و روسیه را نیز در تخصیص منابع نظامی آمریکا در نظر بگیرد.
کوپر همواره با یک محدودیت اداری روبهرو بوده است؛ او برخلاف ژنرال کین دسترسی مستقیمی به دفتر رئیسجمهور ندارد. بیشتر گزارشهای مربوط به جنگ ایران توسط کین و هگست به ترامپ ارائه شده است. از زمان آغاز جنگ، کوپر تنها چند بار بهصورت حضوری رئیسجمهور را در جریان امور قرار داده و تماسهای تلفنی او با ترامپ نیز محدود بوده است. آخرین دیدار حضوری آنها همان جلسه هفته گذشته در هواپیمای ایرفورس وان بود.
در حالی که این فرماندهان نظامی در بخشی از هواپیما درباره آینده جنگ گفتوگو میکردند، خانوادههای نظامیان کشتهشده که ساعاتی قبل در مراسم انتقال پیکر عزیزان خود شرکت کرده بودند، در بخش دیگری از هواپیما حضور داشتند.
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای اعلام کرد: «وزیر دفاع هگست، فرمانده سنتکام دریادار کوپر و رئیس ستاد مشترک ژنرال کین کاملاً هماهنگ هستند و درباره مأموریت، راهبرد و اجرای عملیات مرتبط با ایران اتفاق نظر کامل دارند. وزارت جنگ آماده است تا در هر لحظه دستورات رئیسجمهور را اجرا کند.»
کوپر مدتهاست معتقد است اگر زمان کافی در اختیار داشته باشد، استفاده از قدرت نظامی میتواند ضربهای سنگین به ایران وارد کند؛ هرچند برخی کارشناسان نظامی تأکید دارند که قدرت هوایی بهتنهایی هرگز موجب پیروزی در یک جنگ نشده است.
زمانی که ترامپ در ماه فوریه در حال بررسی آغاز جنگ بود، کوپر برآورد کرده بود که برای تکمیل عملیات به دستکم شش هفته زمان نیاز دارد، اما فرصت کمتری در اختیار او قرار گرفت.
عملیات مشترک هوایی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز شد. اما تا پایان ماه مارس، ترامپ از طولانی شدن جنگ ناراضی شده بود. ایران اعلام کرده بود تنگه هرمز را بسته و مینهای دریایی در این گذرگاه راهبردی کار گذاشته است. افزایش شدید قیمت نفت نیز اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار داده بود و آمریکا برای کنترل قیمتها ناچار شد از ذخایر نفتی خود استفاده کند.
در ۳۱ مارس، کوپر محاسبه کرده بود که برای تکمیل مأموریت هنوز حدود ۲۰ روز دیگر زمان نیاز دارد. اما در سوم آوریل، یک جنگنده آمریکایی اف-۱۵ئی بر فراز جنوبغرب ایران سرنگون شد و عملیات پرخطری برای نجات خدمه آن آغاز شد. هرچند هر دو خلبان نجات یافتند، اما این حادثه در تصمیم ترامپ برای پذیرش توافق آتشبس، تنها چند روز بعد، نقش داشت.
اندکی پس از اعلام آتشبس، پیت هگست در یک نشست خبری اعلام کرد که برنامه موشکی ایران «عملاً نابود شده» و پرتابگرها و موشکهای آن «بهشدت از بین رفتهاند.»
با این حال، ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا نشان داد که توان موشکی ایران به طور کامل نابود نشده است. ترامپ نیز در اوایل ژوئن، در گفتوگو با برنامه «دیدار با مطبوعات» شبکه انبیسی، گفت ایران احتمالاً هنوز حدود ۲۱ تا ۲۲ درصد از موشکهای خود را در اختیار دارد، هرچند برخی تحلیلگران این رقم را بیشتر میدانستند.
در حالی که ژنرال کین کاخ سفید را از محدود بودن ذخایر موشکهای رهگیر آمریکا مطلع کرده بود، کوپر همچنان معتقد بود حملات هوایی گسترده میتواند توان موشکی ایران و قدرت پاسخگویی آن را به میزان زیادی کاهش دهد.
به گفته منابع آگاه، پیت هگست از طرح کوپر برای اجرای یک کارزار هوایی گسترده حمایت کرده است.
با این حال، منتقدان در داخل و خارج دولت معتقدند آمریکا در ماه نخست جنگ، پایگاههای زیرزمینی موشکی و کارخانههای تولید موشک ایران را به شدت هدف قرار داد، اما نیروهای ایرانی بار دیگر پرتابگرهای موشکی را از مجتمعهای زیرزمینی خارج کرده و حملات خود را از سر گرفتند. همچنین ایران با تغییر مسیر پرواز موشکها، استفاده از شیوههای متفاوت برای عبور از سامانههای دفاعی و بهکارگیری پهپادها تلاش کرده است اثربخشی حملات خود را افزایش دهد.
توان موشکی ایران در اواسط ژوئیه نیز بار دیگر آشکار شد؛ زمانی که حمله موشکی ایران به یک پایگاه آمریکایی در اردن به کشته شدن سه نظامی آمریکایی انجامید. سپس در حمله روز سهشنبه، ایران بار دیگر موشکهایی را به سمت نیروهای آمریکایی شلیک کرد؛ حملهای که فرماندهی سنتکام آن را «غافلگیرکننده» توصیف نمود.
سنتکام پس از این حمله اعلام کرد: «تمام موشکهای ایران با موفقیت رهگیری شدند و نیروهای آمریکایی همچنان در بالاترین سطح آمادگی و هوشیاری قرار دارند.»
نظر شما