اهمیت زیارت اربعین دیگر تنها با اتفاقاتی که در روزهای منتهی به بیستم صفر رخ میدهد، یا با شمار میلیونی زائرانی که راهی کربلا میشوند
اهمیت زیارت اربعین دیگر تنها با اتفاقاتی که در روزهای منتهی به بیستم صفر رخ میدهد، یا با شمار میلیونی زائرانی که راهی کربلا میشوند، سنجیده نمیشود؛ بلکه باید آن را در چیزی جستوجو کرد که پس از پایان زیارت باقی میماند: تصاویر، تجربهها، خاطرات و پرسشهایی که از مرزهای عراق عبور میکنند و به انسانهایی میرسند که پیش از این نه کربلا را میشناختند و نه ارتباط نزدیکی با جامعه شیعی و فرهنگ زیارت امام حسین (ع) داشتند.
در اربعین سال ۲۰۲۶، نشانههای قابل توجهی از این تحول دیده شد. مقامات محلی کربلا اعلام کردند که بیش از ۲۲ میلیون زائر در این مراسم حضور داشتهاند که حدود پنج میلیون نفر از آنان از خارج عراق آمده بودند. همچنین در سالهای گذشته، آمارهای عراقی از حضور زائرانی از ۱۷۲ ملیت مختلف در موسم اربعین خبر داده بودند.
با وجود بزرگی این اعداد، شاید مهمترین بخش ماجرا پس از پایان زیارت، خودِ تعداد زائران نباشد؛ بلکه شیوهای باشد که این تجربه در فضای جهانی روایت و درک میشود: پیادهروی، خدمترسانی، میزبانی از غریبهها، غذای رایگان، خدمات پزشکی و ارتباط میان انسانهایی از زبانها، فرهنگها و کشورهای مختلف.
بررسی برخی گفتوگوهای کاربران خارجی در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که پرسشها دیگر تنها درباره معنای مذهبی اربعین نیست؛ بلکه دامنه آن گستردهتر شده است. پرسشهایی مانند:
چه کسی هزینه این همه خدمات را تأمین میکند؟
چرا عراقیها خانههای خود را به روی افراد غریبه باز میکنند؟
آیا افراد غیرشیعه هم میتوانند در این مراسم شرکت کنند؟
و چرا مردم دهها کیلومتر را پیاده طی میکنند؟
اینجاست که مرحلهای تازه از زیارت اربعین آغاز میشود؛ مرحلهای که در آن، تجربه اربعین از یک حضور جغرافیایی در عراق، به یک پدیده اجتماعی و فرهنگی در خارج از مرزهای این کشور تبدیل میشود.
از یک عدد بزرگ تا تجربهای که دیگران میخواهند درکش کنند.
سالها بزرگترین راه معرفی زیارت اربعین به جهان، تعداد عظیم شرکتکنندگان آن بوده است. این مراسم یکی از بزرگترین گردهماییهای مذهبی سالانه در جهان به شمار میرود که بهطور منظم برگزار میشود و میلیونها نفر از داخل و خارج عراق را جذب میکند.
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز امسال این زیارت را یکی از بزرگترین تجمعات مذهبی سالانه جهان توصیف کرد و حرکت میلیونها نفر به سمت کربلا و حضور گسترده داوطلبانی را که در مسیرها غذا، آب، محل استراحت و خدمات درمانی ارائه میکنند، به تصویر کشید.
اما اعداد، هرچقدر هم بزرگ باشند، بهتنهایی راز این تجربه را توضیح نمیدهند. تحول اصلی زمانی رخ میدهد که مخاطب از شگفتی نسبت به بزرگی جمعیت عبور میکند و تلاش میکند رفتار انسانیای را بفهمد که چنین جمعیتی را شکل میدهد و از آن پشتیبانی میکند.
چه چیزی باعث میشود یک خانواده عراقی، افرادی را که پیشتر هرگز ندیده است، در خانه خود بپذیرد؟
چرا صاحب یک موکب، هزینههای خود را صرف غذایی میکند که بهصورت رایگان توزیع میشود؟
چگونه در طول مسیر، شبکهای گسترده از غذا، آب، محل خواب، درمان و راهنمایی شکل میگیرد، بدون اینکه این رابطه به یک تعامل تجاری تبدیل شود؟
همین پرسشهاست که مرحله پس از اربعین را مهمتر از صرفاً دنبال کردن روز زیارت میکند؛ زیرا تصویر اربعین وقتی به خارج از عراق منتقل میشود، دیگر فقط صحنهای شلوغ از حضور میلیونها نفر نیست، بلکه به یک تجربه اجتماعی تبدیل میشود که هر انسانی، فارغ از پیشینه خود، میتواند معنای آن را درک کند.
اضافة نظر