ارتش آمریکا در ژانویه ۲۰۲۰، در یک حمله هوایی، سردار قاسم سلیمانی را کشت؛ اما در کمال تناقض، سالها بستگان او اجازه داشتند در خودِ ایالات متحده زندگی کنند. این وضعیت منطقی به نظر نمیرسید. سرانجام در ۳ آوریل، اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) با بازداشت حمیده سلیمانی افشار—خواهرزاده این فرمانده ایرانی— و دخترش، سارینا سادات حسینی، به این مسئله واکنش نشان داد. این اقدام بخشی از تلاش دولت دونالد ترامپ برای محدود کردن و اخراج دارندگان ویزا از «کشورهای پرخطر» بود.
اما پرسش اصلی این است: این افراد اصلاً چگونه وارد آمریکا شدند و چطور توانستند در آنجا بمانند؟
افشار در سال ۲۰۱۵ با ویزای توریستی وارد آمریکا شد و خیلی زود درخواست پناهندگی داد و مدعی شد که در صورت بازگشت به ایران با خطر آزار و اذیت مواجه است. او در سال ۲۰۱۹ پناهندگی گرفت، در ۲۰۲۱ گرینکارت دریافت کرد و گزارشها حاکی است که پس از آن دستکم چهار بار به ایران سفر کرده است. مشابه فاطمه اردشیر لاریجانی—دختر علی لاریجانی رئیس فقید شورای عالی امنیت ملی ایران—افشار نیز در حالی که در آمریکا زندگی میکرد، همچنان از حکومت ایران حمایت مینمود. در صفحه اینستاگرامش، در حالی که اغلب با ظاهری تجملی و پوششی متفاوت با معیارهای رسمی ایران دیده میشد، مطالبی در راستای تبلیغات ضدآمریکایی منتشر می کرد و مخالفان حکومت را «وطنفروش» می خواند.
در بررسیای که دولت آمریکا از دارندگان گرینکارت و ویزای تجاری از ۳۹ کشور «پرخطر» انجام داد، این دو زن شناسایی شدند. یک هفته بعد، وزیر خارجه، مارکو روبیو، روند مشابهی را دنبال کرد و سید عیسی هاشمی و خانوادهاش را هدف قرار داد. هاشمی پسر معصومه ابتکار است؛ کسی که بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۱ معاون رئیسجمهور ایران بود و به گفته وزارت خارجه آمریکا، سخنگوی دانشجویانی بود که در سال ۱۹۷۹ سفارت آمریکا در تهران را اشغال کردند. هاشمی و خانوادهاش با ویزای دانشجویی وارد آمریکا شدند و در سال ۲۰۱۶ از طریق برنامه قرعهکشی گرینکارت، اقامت دائم گرفتند.
این نمونهها فقط نوک کوه یخ هستند. در پسِ آن، فرزندان تروریستها، بستگان دیکتاتورها و خانوادههای ثروتمندان فاسد قرار دارند که در آمریکا زندگی میکنند و از مزایای آن بهره میبرند.
یک نمونه، علی مخلوف است؛ پسر رامی مخلوف و پسرعموی بشار اسد. رامی مخلوف که سالها تحت تحریم آمریکا بود، بهعنوان ثروتمندترین فرد سوریه شناخته میشد. در حالی که او اکنون در مسکو زندگی میکند، فرزندانش اغلب در آمریکا دیده میشوند. در سال ۲۰۲۱، علی مخلوف در لسآنجلس در حال رانندگی با یک فراری ۳۰۰ هزار دلاری دیده شد و وقتی درباره شغلش پرسیده شد، گفت کارآموز است. یکی دیگر از اعضای خانواده نیز در سال ۲۰۲۴ در یک بار در لسآنجلس دیده شد؛ نشانهای از اینکه آنها دستکم ویزای چندبار ورود یا نوعی مجوز اقامت دارند.
نمونه مهم دیگر، موسی ابومرزوق است؛ فردی که بعدها بهعنوان یکی از رهبران حماس شناخته شد. او در سال ۱۹۸۲ وارد آمریکا شد، در دانشگاههای آمریکایی تحصیل کرد و در سال ۱۹۹۰ گرینکارت گرفت. او در آمریکا ازدواج کرد و صاحب شش فرزند شد. او در سال ۱۹۹۵ تحت تحریم قرار گرفت، اما فعالیتهایش در حمایت از حماس و اخوانالمسلمین از سالها قبل آغاز شده بود. حتی زمانی که هنوز در آمریکا بود، بهعنوان نخستین رئیس دفتر سیاسی حماس انتخاب شد. او در سال ۱۹۹۳ به اردن رفت، اما همچنان به آمریکا رفتوآمد داشت.
از سوی دیگر، فرزندان برخی رهبران بزرگ دنیا نیز از زندگی در آمریکا استقبال میکنند. برای مثال، شی مینگزه، دختر شی جین پینگ، رهبر چین، در سال ۲۰۱۴ از دانشگاه هاروارد فارغالتحصیل شد و گفته میشود برای حفظ حریم خصوصی از نام مستعار استفاده میکند. گزارشهایی نیز وجود دارد که او پس از فارغالتحصیلی دوباره برای تحصیل یا زندگی به آمریکا بازگشته است.
در مجموع، آمریکا پر شده از آقازاده ها و فرزندان و بستگان افرادی که در کشورهایشان به قدرت، ثروت یا نفوذ رسیدهاند. بسیاری از این افراد با استفاده از ثروتهای مشکوک خانوادههایشان، از مزایای زندگی در آمریکا بهرهمند میشوند.
اما مسیر ورود آنها چیست؟ یکی از سادهترین راهها، تحصیل در دانشگاههای آمریکاست. برخی مؤسسات آموزشی حتی توضیح میدهند که چگونه دارندگان ویزای دانشجویی (F-1) میتوانند پس از فارغالتحصیلی، اقامت دائم بگیرند. پیش از حملات ۱۱ سپتامبر، این مسیر یکی از سادهترین راهها برای ماندن قانونی در آمریکا بود.
برای نمونه، گفته میشود فاطمه اردشیر لاریجانی برای دورههای پزشکی وارد آمریکا شد و چهار سال بعد -احتمالاً با حمایت محل کار یا دانشگاهش- گرینکارت گرفت-. برخی دیگر نیز از برنامه سرمایهگذاری EB-5 استفاده کردهاند که به خارجیها اجازه میدهد با سرمایهگذاری بین ۸۰۰ هزار تا ۱.۰۵ میلیون دلار، اقامت دائم دریافت کنند.
در نهایت، آمریکاییها معتقد به «گناه موروثی» نیستند؛ یعنی فرزندان را بهخاطر اعمال والدینشان مجازات نمیکنند. اما در عین حال، تمایلی ندارند که کشورشان به پناهگاهی برای تروریستها، دشمنان، افراد فاسد یا فرزندان آنها تبدیل شود؛ افرادی که ممکن است از موقعیت خود برای جاسوسی، پولشویی یا صرفاً بهرهبرداری از آزادیهایی استفاده کنند که در کشور خودشان وجود ندارد.
ممنوعیت کامل صدور ویزا برای برخی کشورها شاید راهحلی تندروانه باشد، اما به نظر میرسد نظارت و سختگیری بیشتر در این زمینه ضروری است؛ در غیر این صورت، آمریکا همچنان مقصدی جذاب برای کسانی خواهد ماند که در عین استفاده از مزایای آن، با آن دشمنی دارند.
نظر شما