دلیل سرطان ریه در افراد غیرسیگاری، راهکارهای بهبود عملکرد مغز در میانسالی، آسیبی که نشستن طولانی به عضلات پا وارد می کند و راهکاری ساده برای کاهش استرس موضوعاتی است که در ادامه می خوانید
رازهای یک متخصص زوال عقل برای سالم نگه داشتن مغز در دوران سالمندی
ران پیترسن بیش از ۵۰ سال از عمر خود را صرف مطالعه سالمندی سالم، توانایی‌های ذهنی و زوال عقل کرده و بیش از ۱۵۰۰ مقاله علمی را به‌همراه دیگر پژوهشگران نوشته است.
او که اکنون ۸۰ سال دارد، معتقد است همه ما می‌توانیم با انجام چند کار ساده، به حفظ سلامت ذهن و مغز خود در دوران سالمندی کمک کنیم. او می‌گوید: «سالمند شدن لزوماً به این معنا نیست که باید منفعل باشیم و بگذاریم همه‌چیز خودبه‌خود پیش برود. ما می‌توانیم بر روند سالمندی تأثیر بگذاریم و برای حفظ سلامت خود فعالانه تلاش کنیم. اینجاست که سبک زندگی اهمیت پیدا می‌کند.»
می‌خواستم بدانم دانش گسترده پیترسن درباره زوال عقل و سالمندی چه تأثیری بر عادت‌ها و برنامه روزانه خودش گذاشته است. به همین دلیل، از طریق تماس تلفنی با او که در شیکاگو به سر می‌برد، گفت‌وگو کردم. او به‌تازگی جایزه یک عمر فعالیت علمی را از آکادمی ملی عصب‌روان‌شناسی دریافت کرده بود. در ادامه، توصیه‌های او و کارهایی را می‌خوانید که خودش برای حفظ سلامت مغز و توانایی‌های ذهنی در دوران سالمندی انجام می‌دهد.
دست‌کم سه بار در هفته ورزش کنید
پیترسن می‌گوید اگر کسی او را مجبور کند که از میان تمام توصیه‌هایش فقط یک مورد را انتخاب کند، بدون تردید ورزش را انتخاب خواهد کرد. او می‌گوید: «اگر کسی مرا در گوشه‌ای گیر بیندازد و بگوید فقط اجازه داری یک کار انجام بدهی، آن کار ورزش خواهد بود.»
پیترسن زمانی که در سفر نیست، معمولاً سه تا چهار روز در هفته ورزش می‌کند و اغلب همراه همسرش به باشگاه می‌رود. او می‌گوید: «تند راه می‌روم. گاهی هم روی تردمیل راه می‌روم و سرعت و شیب آن را کمی تغییر می‌دهم.»
او همچنین گلف بازی می‌کند و تمرین‌های قدرتی، مانند پرس پا و تمرین‌های تقویت عضلات بالاتنه، انجام می‌دهد. تمرین‌های انعطاف‌پذیری نیز بخشی از برنامه او هستند. به گفته پیترسن، این تمرین‌ها برای حفظ تعادل بدن و جلوگیری از زمین خوردن اهمیت زیادی دارند؛ مشکلی که با افزایش سن به یکی از دردسرهای جدی زندگی تبدیل می‌شود.
پژوهش‌های خود او و مطالعات بعدی نشان داده‌اند که ورزش می‌تواند روند افت توانایی‌های شناختی را کندتر کند، خطر ابتلا به آلزایمر را کاهش دهد و به سلامت بهتر مغز کمک کند. پیترسن توصیه می‌کند هر هفته دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی انجام دهید. حتی فعالیت‌های کوتاه، مانند ۱۰ دقیقه دویدن بسیار آهسته، نیز می‌توانند مفید باشند.
او می‌گوید: «احتمالاً بهترین کاری که می‌توانید انجام دهید این است که بیشتر از قبل تحرک داشته باشید؛ حتی اگر این افزایش فعالیت خیلی کم باشد.»
ذهن خود را فعال نگه دارید
پیترسن به دلیل مشغله کاری، بیشتر وقت خود را به فعالیت‌های علمی و حرفه‌ای اختصاص می‌دهد. به همین دلیل، وقتی کار نمی‌کند، سعی دارد استراحت کند و از اوقات فراغتش لذت ببرد.
او اهل حل سودوکو، جدول کلمات متقاطع یا بازی‌های مخصوص تقویت مغز نیست. همچنین زیاد تلویزیون تماشا نمی‌کند؛ اما اگر پای تلویزیون بنشیند، معمولاً اخبار یا مسابقات ورزشی را دنبال می‌کند. او می‌گوید آن‌قدر که دوست دارد، مطالعه نمی‌کند؛ اما به کتاب‌های غیرداستانی بیشتر از رمان علاقه دارد.
پژوهش‌ها نشان می‌دهند که فعال نگه داشتن ذهن می‌تواند هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت برای مغز مفید باشد. یادگیری زبان جدید، پرداختن به سرگرمی‌های مورد علاقه و استفاده از فناوری‌های جدید، همگی می‌توانند به این هدف کمک کنند.
پیترسن توصیه می‌کند فعالیتی را انتخاب کنید که ذهنتان را درگیر کند؛ فرقی نمی‌کند روزنامه بخوانید، در سخنرانی‌ها شرکت کنید یا با دیگران درباره موضوعات مختلف گفت‌وگو کنید. او تأکید می‌کند: «فعالیتی را پیدا کنید که برایتان لذت‌بخش باشد، از انجام دادنش خوشحال شوید و هر روز مشتاق باشید دوباره سراغش بروید.»
رژیم غذایی سالم برای قلب و مغز داشته باشید
پیترسن می‌گوید هنوز به‌روشنی مشخص نیست که کدام رژیم غذایی بیشترین فایده را برای مغز دارد؛ اما پیروی از یک الگوی غذایی مفید برای قلب، مانند رژیم مدیترانه‌ای یا رژیم غذایی «مایند» (MIND)، انتخاب مناسبی است.
رژیم مایند الگویی غذایی است که با هدف حفظ سلامت مغز طراحی شده و بر مصرف مواد غذایی مفید برای عملکرد شناختی تأکید دارد. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف بیشتر سبزیجات، مغزها، حبوبات، میوه‌ها و غذاهای دریایی ممکن است خطر افت توانایی‌های شناختی و ابتلا به زوال عقل را کاهش دهد؛ به‌ویژه در افرادی که از قبل در معرض خطر بیشتری قرار دارند.
پیترسن می‌گوید: «به نظر من، هر کاری که برای حفظ سلامت قلب انجام می‌دهیم، برای مغز هم مفید است.» او خودش را فردی می‌داند که از انواع مواد غذایی استفاده می‌کند و رژیم خاصی را به‌طور کامل کنار نمی‌گذارد.
صبحانه او اغلب شامل گرانولا، ماست و انواع توت است. ناهار را معمولاً بسته به شرایط و فرصت موجود می‌خورد، اما گاهی برای ناهار هم سراغ میوه، ماست و گرانولا می‌رود. او گوشت قرمز زیادی مصرف نمی‌کند و تقریباً هر دو هفته یک بار آن را می‌خورد. برای شام بیشتر مرغ و ماهی را ترجیح می‌دهد، هرچند اعتراف می‌کند که گاهی غذاهای ناسالم هم می‌خورد؛ به‌خصوص زمانی که در سفر است.
خواب منظم و باکیفیت داشته باشید
با افزایش سن، خوابیدن برای بسیاری از افراد دشوارتر می‌شود. پیترسن می‌گوید: «معمولاً با افزایش سن، مدت زمانی که در تخت می‌گذرانیم بیشتر می‌شود، اما کیفیت خواب پایین می‌آید. ممکن است مدت بیشتری در تخت بمانیم، ولی مرتب از خواب بیدار شویم و دیگر نتوانیم بخوابیم.»
خواب برای تثبیت خاطرات و پاک‌سازی مواد زائد از مغز اهمیت دارد. اختلالات خواب، از جمله خواب‌آلودگی بیش از حد و بی‌خوابی مزمن، نیز با افزایش خطر زوال عقل و افت توانایی‌های شناختی ارتباط دارند.
پیترسن توصیه‌های رایج برای داشتن خواب بهتر را رعایت می‌کند. او شب‌ها از مصرف مواد محرکی مانند کافئین پرهیز می‌کند، تقریباً هر شب ساعت ۱۰:۳۰ به تخت می‌رود و حدود ساعت ۶:۳۰ صبح بیدار می‌شود. البته ممکن است آخر هفته‌ها کمی بیشتر بخوابد. او صبح‌ها نیز یک فنجان قهوه می‌نوشد.
پیترسن همچنین تأکید می‌کند که باید به اختلالات تنفسی هنگام خواب، مانند آپنه خواب، توجه داشت. در این اختلال، تنفس فرد هنگام خواب بارها متوقف می‌شود یا کاهش می‌یابد.
چرت زدن در طول روز نیز معمولاً اشکالی ندارد، به شرط آنکه بیش از حد طولانی نباشد. او می‌گوید: «بعضی‌ها می‌توانند ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بخوابند و بعد به‌سرعت سرحال شوند و به کارشان برگردند. به نظر من، این مشکلی ندارد. اما وقتی کسی وسط روز یک یا دو ساعت می‌خوابد، بیشتر نگران می‌شوم.» خواب طولانی در طول روز ممکن است نشانه یک اختلال خواب باشد؛ بنابراین، اگر چنین وضعیتی به‌طور مکرر اتفاق می‌افتد، بهتر است فرد موضوع را با پزشک خود در میان بگذارد.
ارتباط خود را با خانواده و دیگران حفظ کنید
پیترسن دو فرزند و شش نوه دارد که همگی نسبتاً نزدیک به او زندگی می‌کنند. او هر هفته با خانواده‌اش دیدار می‌کند. به گفته او، ارتباط با خانواده، حضور در جمع‌های اجتماعی، حفظ روابط دوستانه و وقت گذراندن با دیگران، همگی برای سلامت مغز اهمیت دارند.
مطالعات نشان داده‌اند که احساس تنهایی می‌تواند خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهد. در مقابل، داشتن روابط اجتماعی قوی و حفظ ارتباط با دیگران از عوامل مهم در سلامت شناختی به شمار می‌رود.
پیترسن می‌گوید: «وقتی سن بالا می‌رود، خیلی راحت ممکن است کم‌کم خودمان را از دیگران کنار بکشیم. با خودمان می‌گوییم: نمی‌خواهم بیرون بروم، حوصله انجام این کار را ندارم، بهتر است در خانه بمانم. به نظر من، مقابله با این تمایل و تلاش برای حفظ ارتباط با دیگران، توصیه بسیار ارزشمندی است.»
مطالب مرتبط:
تأثیر مراقبت از نوه ها در کند شدن افت شناختی
5 راهکار ساده برای بهبود عملکرد مغز
مهارتی که مغز شما را جوان تر نگه می دارد
این فعالیت ساده بهاری به طرز شگفت آوری برای مغز شما مفید است
نشستن طولانی چه بلایی سر عضلات می‌آورد؟
همین حالا که نشسته‌اید و این مطلب را می‌خوانید، فعالیت عضلات پاهایتان رو به کاهش است. پژوهش تازه‌ای نشان می‌دهد که نشستن طولانی‌مدت می‌تواند فعالیت عضلات پا را در مدت کوتاهی به‌شدت کاهش دهد؛ به‌طوری‌که تنها پس از ۹ دقیقه نشستن، فعالیت این عضلات به حدود یک‌دهم زمانی می‌رسد که در حال راه رفتن هستیم.
پژوهشگران برای بررسی این موضوع از شلوارک‌های مخصوصی استفاده کردند که حسگرهای ظریفی درون آنها تعبیه شده بود. این حسگرها فعالیت الکتریکی عضلات را ثبت می‌کردند؛ فعالیتی که هنگام انقباض عضلات ایجاد می‌شود. به این ترتیب، پژوهشگران توانستند تغییرات فعالیت عضلات پا را هنگام نشستن، ایستادن و راه رفتن، دقیقه‌به‌دقیقه بررسی کنند.
نتایج نشان داد که با ادامه نشستن، فعالیت عضلات باز هم کمتر می‌شود. پس از حدود ۱۳ دقیقه، این فعالیت به نزدیک ۵ درصد میزان آن هنگام حرکت می‌رسد و در کمتر از ۲۵ دقیقه، تقریباً به صفر نزدیک می‌شود.
کریستین براکنریج، پژوهشگر دانشگاه فناوری سوینبرن در ملبورن استرالیا که سرپرستی این مطالعه را بر عهده داشته، می‌گوید هرچه مدت بیشتری بنشینیم، عضلاتمان کم‌کارتر می‌شوند.
این کاهش فعالیت فقط به معنای بی‌تحرکی عضلات نیست و می‌تواند بر سلامت بدن نیز اثر بگذارد. وقتی عضلات، به‌ویژه عضلات بزرگ پا، منقبض می‌شوند، قند را از خون جذب می‌کنند تا برای تولید انرژی به کار ببرند. این فرایند به تنظیم قند خون و حفظ عملکرد مناسب انسولین کمک می‌کند. انقباض عضلات همچنین به جریان خون در رگ‌ها کمک می‌کند.
اما وقتی برای مدت طولانی می‌نشینیم و عضلاتمان فعالیت چندانی ندارند، این فواید نیز کاهش می‌یابد. مطالعات پیشین هم نشستن طولانی‌مدت را با مشکلاتی مانند افزایش قند خون، اختلال در عملکرد رگ‌ها و افزایش خطر بیماری‌های قلبی و برخی سرطان‌ها مرتبط دانسته‌اند؛ حتی در افرادی که ورزش می‌کنند و از نظر بدنی فعال‌اند.
برای این مطالعه، ۸۴ زن و مرد با سنین و سبک‌های زندگی متفاوت، دست‌کم سه روز شلوارک‌های مجهز به حسگر را زیر لباس معمولی خود پوشیدند و زندگی روزمره‌شان را ادامه دادند. آنها همچنین از ردیاب‌های فعالیت بدنی استفاده کردند تا مشخص شود چه زمانی نشسته‌اند، ایستاده‌اند یا حرکت می‌کنند.
حسگرهای شلوارک، فعالیت عضلات چهارسر ران، عضلات پشت ران و عضلات باسن را ثبت می‌کردند. پژوهشگران سپس اطلاعات به‌دست‌آمده را بررسی کردند تا بفهمند فعالیت این عضلات هنگام نشستن چگونه تغییر می‌کند و آیا حرکت کردن می‌تواند از کاهش شدید این فعالیت جلوگیری کند یا نه.
نتایج نشان داد که بلند شدن و کمی راه رفتن، به‌ویژه اگر دست‌کم هر ۲۵ دقیقه چند دقیقه با سرعت مناسب راه برویم، به حفظ فعالیت عضلات کمک می‌کند. افرادی که به این شکل وقفه‌هایی در نشستن طولانی خود ایجاد می‌کردند، هنگام نشستن دوباره نیز فعالیت عضلانی بیشتری داشتند. بر اساس محاسبات پژوهشگران، اگر فرد در طول روز هر ۲۵ دقیقه چند دقیقه راه برود، مجموع زمانی که عضلات پا هنگام نشستن فعالیت بیشتری دارند، می‌تواند در طول روز حدود یک ساعت و نیم افزایش یابد. این کار همچنین میزان کم‌کاری عضلات پا را در مجموع روز حدود ۱۰ درصد کاهش می‌دهد.
دیوید رایشلن، استاد زیست‌شناسی انسان و تکامل در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، که در این پژوهش مشارکت نداشته است، می‌گوید این یافته‌ها دلیل مهم دیگری برای قطع کردن دوره‌های طولانی نشستن و ایجاد وقفه‌های حرکتی در طول روز فراهم می‌کنند.
پس توصیه عملی ساده است: اگر مجبورید ساعت‌های زیادی پشت میز بنشینید یا روی مبل استراحت کنید، لازم نیست حتماً ورزش سنگینی انجام دهید. کافی است حداقل هر ۲۵ دقیقه از جایتان بلند شوید و چند دقیقه راه بروید. هر مقدار تحرک بیشتر می‌تواند مفید باشد، اما وقتی فرصت یا امکان ورزش ندارید، کوتاه کردن دوره‌های طولانی بی‌تحرکی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
منبع: واشنگتن پست
سرطان ریه در افراد غیرسیگاری؛ چه عواملی باعث ابتلا می‌شوند؟
به تازگی واتیکان تأیید کرد که توده‌ای در ریه راست پاپ لئو چهاردهم، نوعی سرطان ریه در مراحل اولیه به نام «آدنوکارسینوم ریه» بوده است. این بیماری یکی از انواع سرطان ریه غیرسلول‌کوچک به شمار می‌رود. پزشکان در جریان جراحی، این توده و تمام لوب پایینی ریه راست او را خارج کردند.
تا جایی که اطلاع عمومی وجود دارد، پاپ سیگاری نیست؛ هرچند سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان دارد. هر دو والد او بر اثر سرطان درگذشته‌اند و برادرش نیز در حال حاضر به‌دلیل ابتلا به سرطان خون تحت درمان است.
سرطان ریه یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در ایالات متحده است و هر سال نزدیک به ۲۳۰ هزار نفر را در این کشور درگیر می‌کند. این بیماری تقریباً ۱۱ درصد از کل موارد تشخیص سرطان را تشکیل می‌دهد.
در دو دهه گذشته، وضعیت بیماران مبتلا به سرطان ریه تا حدودی بهتر شده است؛ با این حال، تنها حدود ۳۰ درصد از مبتلایان دست‌کم پنج سال پس از تشخیص بیماری زنده می‌مانند. سرطان ریه همچنین عامل یک مورد از هر پنج مرگ ناشی از سرطان در آمریکا است.
با وجود این، آمارها نکات امیدوارکننده‌ای هم دارند. به لطف اقداماتی مانند برنامه‌های ترک سیگار، برآورد می‌شود که بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۲۰۲۰ از مرگ حدود ۳.۴ میلیون نفر بر اثر سرطان ریه در آمریکا جلوگیری شده باشد.
آمارهای مؤسسه ملی سرطان آمریکا نیز نشان می‌دهد که از سال ۲۰۱۴، شمار موارد جدید سرطان ریه به‌طور میانگین سالانه ۲ درصد کاهش یافته و میزان مرگ‌ومیر ناشی از آن نیز هر سال به‌طور متوسط ۴ درصد کمتر شده است.
اما این روند در میان زنان به‌اندازه مردان امیدوارکننده نبوده است. در این دوره، کاهش موارد تشخیص سرطان ریه در زنان تنها حدود یک‌سوم کاهش ثبت‌شده در مردان بوده است. سرطان ریه همچنان مهم‌ترین علت مرگ ناشی از سرطان در میان زنان آمریکایی است و نمی‌توان تمام موارد آن را به مصرف دخانیات نسبت داد.
حدود ۲۰ درصد از مبتلایان به سرطان ریه هرگز سیگار نکشیده‌اند. در این آمار، فرد غیرسیگاری کسی است که در تمام عمر خود کمتر از ۱۰۰ نخ سیگار مصرف کرده باشد. نکته مهم‌تر اینکه حدود دوسوم تا سه‌چهارم افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند اما به سرطان ریه مبتلا شده‌اند، زن هستند.
در میان زنان غیرسیگاری، زنان آمریکایی با تبار آسیایی بیش از سایر گروه‌های نژادی و قومی در آمریکا به این بیماری مبتلا می‌شوند. بیش از نیمی از زنان آسیایی‌تبار آمریکایی که سرطان ریه در آنها تشخیص داده شده، سابقه سیگار کشیدن ندارند. این نسبت در میان زنان آمریکایی با تبار چینی و هندی حتی به حدود ۸۰ درصد می‌رسد.
سرطان ریه در افراد غیرسیگاری از برخی جنبه‌ها با سرطان ریه در افراد سیگاری تفاوت دارد و در بسیاری از موارد، با الگوی متفاوتی از بیماری روبه‌رو هستیم. برای مثال، مصرف سیگار ارتباط قوی‌تری با دو نوع سرطان ریه به نام‌های «سرطان سلول‌کوچک» و «سرطان سلول سنگفرشی» دارد. در مقابل، ارتباط آن با آدنوکارسینوم و سرطان سلول‌بزرگ کمتر است. آدنوکارسینوم همان نوع سرطانی است که در ریه پاپ لئو چهاردهم تشخیص داده شد.
سرطان ریه در افراد غیرسیگاری همچنین به‌طور میانگین در سن پایین‌تری تشخیص داده می‌شود. میانگین سن تشخیص این بیماری در افراد غیرسیگاری ۶۷ سال است، درحالی‌که این رقم در افراد سیگاری حدود ۷۰ سال است.
با این حال، یک مشکل مهم وجود دارد: وقتی فردی که سیگار نمی‌کشد دچار علائمی مانند سرفه یا تنگی نفس می‌شود، ممکن است کمتر به سرطان ریه مشکوک شود. از طرف دیگر، این افراد معمولاً در برنامه‌های غربالگری سرطان ریه قرار نمی‌گیرند؛ زیرا این برنامه‌ها عمدتاً برای افراد دارای سابقه قابل‌توجه مصرف سیگار طراحی شده‌اند. در نتیجه، افراد غیرسیگاری ممکن است دیرتر برای بررسی علائم خود به پزشک مراجعه کنند و احتمال بیشتری دارد که بیماری آنها هنگام تشخیص به بخش‌های دیگر بدن گسترش یافته باشد.
تفاوت دیگر این است که سرطان ریه در افراد غیرسیگاری بیشتر با تغییرات مشخصی در ژن‌های سلول‌های سرطانی ارتباط دارد. این تغییرات ژنتیکی می‌توانند باعث رشد و تکثیر غیرطبیعی سلول‌ها شوند.
سه نمونه مهم از این تغییرات عبارت‌اند از:
- جهش EGFR: این تغییر ژنتیکی در برخی از انواع سرطان ریه افراد غیرسیگاری بسیار شایع است و در بعضی مطالعات، در شمار قابل‌توجهی از این بیماران دیده شده است. این جهش در جمعیت‌های شرق آسیا نیز شیوع بیشتری دارد.
- تغییر ژنتیکی ALK: این تغییر در حدود ۱۴ درصد از موارد مورد اشاره در مقاله گزارش شده و در میان افراد با تبار آسیایی و اسپانیایی‌تبار شیوع بیشتری دارد.
- جهش KRAS: این جهش در حدود ۵ تا ۱۵ درصد از موارد سرطان ریه در افراد غیرسیگاری دیده می‌شود و در برخی جمعیت‌های سفیدپوست و سیاه‌پوست شایع‌تر است.
وجود این تغییرات ژنتیکی می‌تواند از یک جهت خبر خوبی باشد؛ زیرا برای برخی از آنها داروهای هدفمند وجود دارد. این داروها تغییرات خاص سلول‌های سرطانی را هدف می‌گیرند و می‌توانند به کنترل بیماری کمک کنند.
اگر سیگار عامل سرطان نیست، پس چه چیزی باعث آن می‌شود؟
عوامل محیطی مختلفی می‌توانند در ایجاد سرطان نقش داشته باشند و برخی از آنها با سرطان ریه در افراد غیرسیگاری ارتباط دارند.
۱. گاز رادون
رادون گازی رادیواکتیو و بی‌رنگ است که در اثر تجزیه طبیعی مواد رادیواکتیو موجود در سنگ‌ها و خاک تولید می‌شود و ممکن است از آب نیز وارد محیط شود. این گاز در بعضی مناطق بیشتر در محیط وجود دارد و می‌تواند از راه زمین وارد ساختمان‌ها شود و در فضای بسته خانه تجمع پیدا کند. اگر غلظت آن بالا برود، قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آن خطرناک خواهد بود.
رادون هر سال عامل حدود ۲۱ هزار مرگ ناشی از سرطان ریه در آمریکا است. از این تعداد، حدود ۲۹۰۰ مورد مربوط به افرادی است که هرگز سیگار نکشیده‌اند. در یک پژوهش حتی مشخص شد که میان برخی تغییرات ژنتیکی شایع در سرطان ریه افراد غیرسیگاری و مناطقی از فرانسه که میزان رادون در آنها بالاتر است، ارتباط وجود دارد.
۲. آلودگی هوا
آلودگی هوا نیز ممکن است در ابتلا به سرطان ریه نقش داشته باشد. بر اساس برآوردهای جهانی، در سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۲۰۰ هزار مورد آدنوکارسینوم ریه به آلودگی هوای محیط نسبت داده شده است.
در یک مطالعه که نزدیک به ۳۳ هزار بیمار مبتلا به سرطان ریه دارای جهش EGFR را بررسی کرده بود، مشخص شد که این نوع سرطان در مناطقی از بریتانیا با میزان بالای ذرات آلاینده هوا، بیشتر از مناطق کم‌آلوده تشخیص داده می‌شود. پژوهش دیگری نیز نشان داد که در نمونه‌های بافت سرطانی ۸۷۱ بیمار غیرسیگاری از مناطقی با آلودگی هوای بالا، انواع مختلفی از تغییرات ژنتیکی بیشتر دیده می‌شود.
این یافته‌ها نشان می‌دهند که آلودگی هوا ممکن است در ایجاد برخی تغییرات ژنتیکی مرتبط با سرطان ریه نقش داشته باشد؛ هرچند این ارتباط به‌تنهایی به معنای اثبات علت و معلول در تک‌تک موارد نیست.
۳. عوامل خطر دیگر
علاوه بر رادون و آلودگی هوا، عوامل دیگری نیز ممکن است خطر ابتلا به سرطان ریه را در افراد غیرسیگاری افزایش دهند، از جمله:
- بیماری‌های مزمن التهابی ریه، مانند بیماری انسدادی مزمن ریه و برونشیت؛
- تماس با آزبست، ماده‌ای که در گذشته در برخی مصالح ساختمانی و محصولات صنعتی به کار می‌رفت؛
- پرتودرمانی قفسه سینه برای درمان بیماری‌های دیگر؛
- قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران.
بر اساس برآوردهای مطرح‌شده در مقاله، قرار گرفتن در معرض دود دست‌دوم سیگار می‌تواند خطر ابتلا به سرطان ریه را نزدیک به ۳۰ درصد افزایش دهد.
اگر سیگار نمی‌کشم، چگونه می‌توانم خطر ابتلا به سرطان ریه را کاهش دهم؟
حدود ۸۰ درصد موارد سرطان ریه در افراد سیگاری رخ می‌دهد. به همین دلیل، سیگار نکشیدن یا ترک سیگار همچنان مهم‌ترین اقدام برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری است. اما برای افرادی که سیگار نمی‌کشند نیز راه‌هایی برای کاهش خطر وجود دارد.
۱. خانه را از نظر وجود گاز رادون بررسی کنید.
می‌توانید دستگاه سنجش رادون را از فروشگاه‌های اینترنتی یا فروشگاه‌های لوازم ساختمانی تهیه کنید. اگر میزان این گاز در خانه به‌طور مداوم بالا باشد، متخصصان می‌توانند با نصب سامانه‌های مخصوص، آن را از ساختمان خارج کنند.
۲. هنگام خرید خانه، احتمال وجود آزبست را بررسی کنید.
اگر در ساختمان آزبست وجود داشته باشد، برای ارزیابی و در صورت نیاز، جمع‌آوری و دفع ایمن آن باید از افراد آموزش‌دیده و متخصص کمک بگیرید. دست‌کاری غیراصولی مواد حاوی آزبست ممکن است الیاف خطرناک آن را وارد هوا کند.
۳. در مناطق بسیار آلوده از ماسک مناسب استفاده کنید.
در مناطقی که میزان ذرات معلق و آلودگی هوا بالاست، استفاده از ماسک N95 می‌تواند میزان استنشاق ذرات معلق را کاهش دهد.
۴. علائم مداوم را نادیده نگیرید.
اگر سرفه‌تان برای مدت طولانی ادامه دارد، به‌ویژه اگر همراه با خلط خونی باشد، یا دچار تنگی نفس یا درد قفسه سینه هستید که چهار هفته یا بیشتر طول کشیده است، برای بررسی پزشکی مراجعه کنید؛ به‌خصوص اگر یکی از عوامل خطر ذکرشده را دارید.
البته این علائم لزوماً به معنای ابتلا به سرطان ریه نیستند و می‌توانند علت‌های دیگری داشته باشند. با این حال، بررسی به‌موقع آنها اهمیت دارد. اگر سرفه خونی یا تنگی نفس شدید و ناگهانی دارید، نباید برای مراجعه چهار هفته صبر کنید و باید فوراً ارزیابی پزشکی شوید.
نکته اصلی این است که سرطان ریه فقط بیماری افراد سیگاری نیست. سابقه مصرف دخانیات همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل خطر است، اما عوامل محیطی، تغییرات ژنتیکی و برخی بیماری‌های ریوی نیز می‌توانند در ابتلای افراد غیرسیگاری نقش داشته باشند. بنابراین، آگاهی از عوامل خطر، کاهش تماس با آلاینده‌ها و پیگیری علائم مداوم می‌تواند به تشخیص به‌موقع بیماری کمک کند.
منبع: واشنگتن پست
حرکتی که در شرایط استرس‌زا به آرام شدن شما کمک می کند
محققان می‌گویند وقتی دچار استرس می‌شوید، یک روش ساده و سریع ممکن است به آرام شدن شما کمک کند: دستتان را به مدت ۲۰ ثانیه روی قلبتان بگذارید.
احتمالاً بیشتر ما تجربه کرده‌ایم که در آغوش گرفتن دیگران می‌تواند باعث آرامش شود، اما همیشه چنین امکانی وجود ندارد؛ مثلاً وقتی قرار است در محل کار ارائه‌ای داشته باشید. در چنین شرایطی گذاشتن دست روی قلب یا شکم برای مدت کوتاه می‌تواند میزان هورمون استرس، یعنی کورتیزول، را کاهش دهد.
آلجوشا، مدرس مؤسسه روان‌شناسی دانشگاه گراتس اتریش و نویسنده اصلی یک پژوهش در سال ۲۰۲۱ درباره این موضوع، می‌گوید: «یافته اصلی این بود که انجام این حرکت به مدت ۲۰ ثانیه، پیش از قرار گرفتن در یک موقعیت استرس‌زا، می‌تواند واکنش فیزیولوژیک بدن به استرس را کاهش دهد.»
در این مطالعه، ۱۵۹ نفر شرکت کردند. به آنها گفته شد فقط چند دقیقه فرصت دارند خود را برای ارائه‌ای در مقابل گروهی از افراد غریبه آماده کنند. پیش از ارائه، شرکت‌کنندگان به سه گروه تقسیم شدند و هر گروه یکی از سه روش کاهش استرس را انجام داد. گروه اول به مدت ۲۰ ثانیه یک دست را روی قلب و دست دیگر را روی شکم گذاشتند. گروه دوم به مدت ۲۰ ثانیه یکدیگر را در آغوش گرفتند و گروه سوم با کاغذ هواپیما درست کردند.
نتایج نشان داد افرادی که از "لمس آرام‌کننده خود" استفاده کرده بودند یا در آغوش گرفته شده بودند، نسبت به گروهی که هواپیمای کاغذی ساخته بودند، سطح کورتیزول پایین‌تری داشتند. با این حال، بین گروه‌ها از نظر ضربان قلب یا میزان استرسی که خود افراد احساس می‌کردند، تفاوتی مشاهده نشد.
دانشمندان هنوز دقیقاً نمی‌دانند چرا گذاشتن دست روی قلب می‌تواند میزان کورتیزول را کاهش دهد. الجوشا احتمال می‌دهد اکسی‌توسین، هورمونی که با آرامش و کاهش استرس ارتباط دارد، در این فرایند نقش داشته باشد.
او می‌گوید: «برخی شواهد اولیه نشان می‌دهند که لمس کردن بدن خود می‌تواند باعث افزایش اکسی‌توسین شود.» با این حال، به گفته او، هنوز نمی‌توان با اطمینان درباره علت این اثر صحبت کرد، چون تحقیقات در این زمینه نسبتاً جدید است.
او می‌گوید: «من "لمس آرام‌کننده خود" را روشی جامع می‌دانم که از دو مسیر عمل می‌کند. یک بخش جسمی دارد و یک بخش روانی. لمس آرام‌کننده خود، راهی است که از طریق بدن می‌توان به خودمان مهربانی و محبت نشان دهیم.»
در مطالعه دیگری که امسال منتشر شد، الجوشا و همکارانش ۷۸ نفر را که به گفته پژوهشگران دچار استرس مزمن بودند، به‌طور تصادفی به دو گروه تقسیم کردند. یک گروه به مدت دو هفته، هر روز پنج دقیقه لمس آرام‌کننده خود را تمرین کردند و گروه دیگر هر روز پنج دقیقه مدیتیشن کوتاه انجام دادند. در هر دو گروه، شرکت‌کنندگان بلافاصله پس از تمرین گزارش کردند که احساس استرس، خستگی و تنهایی کمتری دارند.
کریستین نف، از پژوهشگران شناخته‌شده این حوزه و بنیان‌گذار و رئیس مؤسسه خودمهربانی، می‌گوید: «پژوهش‌های زیادی نشان می‌دهند که یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای رسیدن به خودمهربانی، از طریق بدن است.»
"خودمهربانی" یعنی توجه داشتن به نیازهای خود و پرهیز از سرزنش و قضاوت سخت‌گیرانه درباره خود. این موضوع چندین دهه است که مورد مطالعه قرار گرفته و با مزایایی برای سلامت روان و بهبود کلی احساس رضایت از زندگی ارتباط داشته است.
نف که در این مطالعات حضور نداشت، می‌گوید گرما و فشار ناشی از لمس می‌تواند به دستگاه عصبی پیام دهد که بدن در وضعیت امنی قرار دارد. او می‌گوید: «لمس کردن، نوعی ابراز مراقبت است. شما از بدن شروع می‌کنید و بعد برای ذهن آسان‌تر می‌شود که بگوید: "من کنار تو هستم. برایت اهمیت قائلم."»
به گفته نف: «قفسه سینه و ناحیه قلب جایی است که احساس عشق و مراقبت را در آن تجربه می‌کنیم. لمس فیزیکی قلب با دست و گرمای دست روی قلب، به‌طور طبیعی می‌تواند چنین احساساتی را در ما ایجاد کند.»
اشلی بتس آلن، پژوهشگر خودمهربانی و استاد روان‌شناسی در دانشگاه کارولینای شمالی در پمبروک، می‌گوید مطالعه سال ۲۰۲۱ از نظر علمی قابل‌اعتماد است، اما هنوز مشخص نیست که آیا فقط تماس دست با بدن باعث تفاوت در میزان کورتیزول شده است یا عوامل دیگری هم نقش داشته‌اند.
شرکت‌کنندگان در آن مطالعه همزمان نفس‌های عمیق می‌کشیدند و از آنها خواسته شده بود روی گرما و فشار دست‌هایشان تمرکز کنند. بنابراین کاهش کورتیزول ممکن است ناشی از خود لمس، تنفس، گرما، فشار دست یا ترکیبی از همه این عوامل بوده باشد.
لمس همراه با خودمهربانی هنوز یک روش درمانی اثبات‌شده یا جایگزینی برای دریافت کمک تخصصی نیست، اما در لحظه‌ای که تحت فشار و استرس هستید، می‌توانید آن را امتحان کنید و ببینید چه احساسی در شما ایجاد می‌کند.
دیدگاه خوانندگان