گرگ رومن، مدیر اجرایی گروه راستگرای آمریکایی «انجمن خاورمیانه» (Middle East Forum یا MEF)، در ماه مه و در جریان کنفرانسی در واشنگتن، درباره فعالیتهای این سازمان طی یک سال گذشته در حمایت از تلاشها برای سرنگونی حکومت ایران سخن گفت.
او خطاب به حدود ۱۵۰ نفر از حامیان مالی و سیاستمداران طرفدار رویکرد نظامی، که یحیئل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، نیز در میان آنها حضور داشت، گفت: «عملیات نظامی خشم حماسی همان دکترینی بود که ما در عمل از آن دفاع میکردیم. برای نخستین بار در ۱۰ سال گذشته، آن را بهصورت زنده دیدیم؛ ۳۹ روز آتش.»
به نظر میرسید این نشست همچنین فرصتی برای جذب منابع مالی بیشتر جهت اجرای طرحهای جدید انجمن خاورمیانه علیه حکومت ایران باشد.
عملیات «خشم حماسی» در ۲۸ فوریه با مشارکت آمریکا و اسرائیل و بنا بر گزارشها، با تشویق بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، آغاز شد.
هدف اولیه این جنگ، سرنگونی حکومت ایران از طریق ترور آیتالله علی خامنهای و دیگر مقامهای ارشد جمهوری اسلامی بود. بر اساس این طرح، قرار بود همزمان با ایجاد آشفتگی در کشور، گروههایی در داخل ایران برای در دست گرفتن قدرت وارد عمل شوند، گروههای مخالف و نیروهای تازهجذبشده، بهویژه در میان اقلیتهای قومی، مسلح شوند و در نهایت، چهرههایی همسو با آمریکا و اسرائیل قدرت را در دست بگیرند و شرایط مورد نظر دو کشور را بپذیرند.
پس از هفتم اکتبر، اسرائیل فعالیتهای اطلاعاتی خود را در ایران بهطور چشمگیری افزایش داد؛ روندی که در جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ به اوج رسید. اسرائیل دهها مخالف جمهوری اسلامی را برای همکاری در عملیات مخفیانه در داخل ایران شناسایی و جذب کرد.
با این حال، هنوز مشخص نیست که در جریان عملیات «خشم حماسی» نیز نفوذ اطلاعاتی اسرائیل به همان اندازه گسترده بوده یا سرکوب شدید حکومت ایران مانع از گسترش چنین فعالیتهایی شد.
بر اساس منابع آمریکایی و اسرائیلی، در روزهای نخست جنگ، طرحی برای مسلح کردن گروههایی از کردهای ایران در شمالغرب کشور و انجام حمله به اهداف حکومتی وجود داشت که با شکست روبهرو شد.
پس از آنکه در اواخر ژوئن و با اعلام توافقنامه میان آمریکا و ایران، جنگ رو به پایان رفت؛ توافقی که اسرائیل در آن نقشی نداشت و به گفته بسیاری از ناظران دستاورد راهبردی مهمی نیز برای واشنگتن و تلآویو به همراه نداشت، روزنامه نیوعرب از همکاری انجمن خاورمیانه با مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS) پرده برداشت.
بر اساس این گزارش، دو طرف پیش از آغاز جنگ، پروژهای مشترک برای شناسایی «نقاط ضعف» در داخل ایران و تضعیف حکومت جمهوری اسلامی طراحی کرده بودند.
این پروژه که «ارزیابی آسیبپذیری جامعه ایران» نام داشت، قرار بود با استفاده از اطلاعات منابع عمومی به زبان فارسی و شبکههای اجتماعی، «نقشهای جامع از نقاط حساس و قابل بهرهبرداری» در ۱۰ استان دارای بیشترین تنوع قومی تهیه کند.
در این طرح، «راز زیمت»، از کارشناسان ارشد ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، بهعنوان مدیر پروژه معرفی شده بود.
اسناد فاششده توضیح نمیدهند که نتایج این تحقیقات قرار بود چگونه به کار گرفته شوند و همچنین نشان نمیدهند که آیا این اطلاعات بعدها در برنامهریزی نظامی یا عملیات اطلاعاتی مورد استفاده قرار گرفتهاند یا خیر.
اطلاعات مربوط به این پروژه از اسنادی به دست آمده که پس از نفوذ سایبری به مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل فاش شد و گروه روزنامهنگاری «Distributed Denial of Secrets» آنها را در آوریل ۲۰۲۶ منتشر کرد.
این اسناد توسط گروهی با نام «حنظله» منتشر شد؛ گروهی که گمان میرود با دستگاه اطلاعاتی ایران ارتباط داشته باشد.
روزنامه اسرائیلی هاآرتص نیز پس از بررسی این اسناد، اصالت آنها را تأیید کرد و نوشت که مؤسسه مطالعات امنیت ملی سالها هدف حملات سایبری منتسب به ایران بوده است.
مؤسسه مطالعات امنیت ملی خود را نهادی دانشگاهی و مستقل وابسته به دانشگاه تلآویو معرفی میکند، اما روابط نزدیکی با نهادهای امنیتی اسرائیل دارد.
بسیاری از پژوهشگران این مؤسسه پیش از پیوستن به آن، از مقامهای ارشد موساد یا سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل بودهاند.
مدیر کنونی این مؤسسه، «تامیر هایمن»، بین سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۱ ریاست سازمان اطلاعات ارتش اسرائیل را بر عهده داشت و از زمان آغاز جنگ غزه در سال ۲۰۲۳ نیز مشاور ارتش اسرائیل بوده است.
در همین حال، برخی کارشناسان این مؤسسه، از جمله راز زیمت، پیشتر بهطور علنی درباره اینکه آیا حملات مشترک آمریکا و اسرائیل بهتنهایی میتواند به سقوط حکومت ایران منجر شود یا نه، ابراز تردید کرده بودند.
انجمن خاورمیانه چیست؟
انجمن خاورمیانه در سال ۱۹۹۴ توسط دانیل پایپس، که خود را «فعال ضدجهاد» معرفی میکند، تأسیس شد.
بسیاری از پژوهشگران، این انجمن را یکی از مهمترین نهادهای ترویج گفتمان ضداسلامی در آمریکای شمالی میدانند.
پژوهشگران دانشگاه جورجتاون معتقدند این انجمن «اطلاعات نادرست منتشر میکند، فهرستهایی برای هدف قرار دادن استادان دانشگاه تهیه میکند و از سیاست خارجی تهاجمی در راستای دستورکارهای اسلامهراسانه حمایت میکند.»
انجمن خاورمیانه با وجود آنکه هدف خود را «پیشبرد منافع آمریکا در خاورمیانه» اعلام میکند، در عمل عمدتاً از سیاستهای دولت بنیامین نتانیاهو حمایت کرده است.
این انجمن از طریق پروژهای با عنوان «پیروزی اسرائیل» خواستار آن شده که تا زمانی که فلسطینیان و حامیان آنها «شکست خود در مبارزه با اسرائیل را نپذیرند»، هیچ مذاکره صلحی انجام نشود.
در بریتانیا نیز گزارش شده بود که انجمن خاورمیانه در سال ۲۰۱۸ دستکم ۶۰ هزار دلار برای تأمین هزینههای حقوقی «تامی رابینسون»، فعال راست افراطی، پرداخت کرده است.
این انجمن همچنین در برگزاری و تأمین مالی چندین تجمع حامی رابینسون در لندن نقش داشت، اما در سال ۲۰۲۰ اعلام کرد به دلیل سوءاستفاده از کمکهای مالی، همکاری خود را با او قطع کرده است.
درباره این پروژه چه اطلاعاتی وجود دارد؟
اسناد فاششده مشخص نمیکنند که اطلاعات گردآوریشده توسط مؤسسه مطالعات امنیت ملی چگونه قرار بود به اطلاعات عملیاتی تبدیل شود.
اما بر اساس این اسناد، اطلاعات مورد نظر شامل دادههای حساسی مانند میزان حضور نیروهای نظامی، شبهنظامی و انتظامی در ۱۰ استان ایران، تعداد زندانیان سیاسی، آمار اعدامها و سایر موارد مرتبط با نقض حقوق بشر بوده است.
همچنین قرار بود فعالیت تشکلهای کارگری، سازمانهای دانشجویی و گروههای مدافع حقوق زنان نیز زیر نظر گرفته شود.
برآورد شده بود که اجرای این پروژه سالانه حدود ۳۳۰ هزار دلار هزینه داشته باشد و چهار پژوهشگر مستقر در اسرائیل روی آن کار کنند.
اسناد منتشرشده نشان نمیدهد که این پروژه در نهایت اجرا شده یا نه.
با این حال، در سپتامبر ۲۰۲۵ مؤسسه مطالعات امنیت ملی یک نیروی ذخیره فارسیزبان از واحد ۸۲۰۰ ارتش اسرائیل، که مسئول اطلاعات شنود و سیگنال است، برای همکاری در این پروژه جذب کرد.
اما ایمیلهای فاششده نشان میدهد که تا دسامبر ۲۰۲۵ هنوز منابع مالی لازم برای اجرای طرح تأمین نشده بود.
در اواخر همان ماه، اعتراضات گسترده در ایران بر سر افزایش هزینههای زندگی با سرکوبی روبهرو شد که به گفته گزارش، از نظر شدت خشونت مرگبار بیسابقه بود.
از آن زمان، انجمن خاورمیانه خواستار اختصاص بودجه دولت آمریکا به جامعه مدنی ایران با هدف سرنگونی جمهوری اسلامی شده است.
گرگ رومن در ژانویه، حدود یک ماه پیش از نخستین حمله آمریکا به ایران، پیشنهاد کرد دولت آمریکا از طریق نهادهایی مانند «بنیاد ملی برای دموکراسی» (NED) به گروههای فعال در ایران کمک مالی کند.
او سپس در ماه مارس، کمتر از یک هفته پس از ترور علی خامنهای، خواستار اختصاص ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلیون دلار بودجه به این بنیاد شد تا این پول بهصورت کمکهزینه به فعالان حامی دموکراسی و گروههای اقلیت قومی در ایران پرداخت شود.
نفوذ اسرائیل در میان مخالفان جمهوری اسلامی؟
چنین سرمایهگذاری گستردهای میتواند به تأمین مالی فعالیتهای خود انجمن خاورمیانه و پیشبرد اهداف سیاسی آن نیز کمک کند.
بر اساس وبسایت این انجمن، تاکنون حدود ۴۷۰ پایانه اینترنت ماهوارهای استارلینک برای دور زدن محدودیتهای اینترنتی وارد ایران شده است.
این انجمن همچنین از «کنگره آزادی ایران» حمایت میکند؛ ائتلافی از گروههای مخالف جمهوری اسلامی در خارج از کشور.
«مارتی یوسفیانی»، یکی از بنیانگذاران این کنگره، همزمان در انجمن خاورمیانه نیز فعالیت میکند.
او پیش از تشکیل این ائتلاف، بارها در رسانههای اسرائیلی درباره این موضوع صحبت کرده بود که سقوط جمهوری اسلامی چگونه میتواند روابط منطقه با اسرائیل را دگرگون کند.
او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، پس از حضور در شبکه ۱۴ اسرائیل، نوشت: «ایران آزاد میتواند خاورمیانه را متحول کند؛ صلح، ثبات، تجارت و روابط برادرانه با همه همسایگان، بهویژه اسرائیل.»
نظر شما