پس از حمله اسرائیل به ضاحیه بیروت و آغاز دور تازهای از تنش میان ایران و اسرائیل، دونالد ترامپ پیشنهادی مطرح کرد که توجه بسیاری را به خود جلب نمود: استفاده از سوریه برای مقابله با حزبالله.
ترامپ در گفتوگو با برنامه « Meet the Press » گفت که ترجیح میدهد حملات علیه حزبالله «هدفمندتر» باشد و افزود: «ما میتوانیم در این زمینه کمک کنیم، یا حتی سوریه را پیشنهاد دهیم. سوریه اکنون عملکرد خوبی دارد، رهبر خوبی دارد و احتمالاً مایل خواهد بود کمک کند.»
این نخستین بار نیست که چنین ایدهای مطرح میشود. پس از سفر احمد الشرع به واشنگتن در سال گذشته، تام باراک اعلام کرده بود که دمشق میتواند در مقابله با گروههایی مانند حزبالله شریک آمریکا باشد.
حتی گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه واشنگتن از سوریه خواسته است برای خلع سلاح حزبالله در لبنان وارد عمل شود. هرچند این گزارشها بعداً تکذیب شدند، اما دولت سوریه نیز بهطور ضمنی نشان داد که تمایلی به چنین اقدامی ندارد، زیرا نگران شعلهور شدن تنشهای فرقهای در منطقه است.
اکنون اظهارات ترامپ نشان میدهد که این ایده در سطح بالاتری در واشنگتن مورد بررسی قرار گرفته است.
واقعیت این است که ترامپ در شرایط دشواری قرار گرفته است. از یک سو میخواهد مسیر مذاکرات با ایران کاملاً از بین نرود و از سوی دیگر همچنان متعهد به تضعیف حزبالله است.
در ماههای اخیر، ایران عملاً معادله جدیدی ایجاد کرده است: هر حمله اسرائیل به ضاحیه جنوبی بیروت با پاسخ موشکی ایران علیه اسرائیل همراه خواهد شد. بنابراین ادامه حملات اسرائیل به حزبالله خطر گسترش جنگ منطقهای را افزایش میدهد و کنترل اوضاع را برای واشنگتن دشوارتر میکند.
از این منظر پیشنهاد استفاده از سوریه برای فشار بر حزبالله تلاشی است برای حل این تناقض؛ یعنی حفظ مسیر دیپلماسی با ایران و در عین حال ادامه فشار بر حزبالله.
اما این سیاست بیش از آنکه در خدمت منافع آمریکا باشد، در خدمت منافع اسرائیل است.
حزبالله برای اسرائیل یک تهدید جدی محسوب میشود، اما تهدید مستقیمی علیه خاک آمریکا به شمار نمیرود. بنابراین اصرار واشنگتن بر خلع سلاح حزبالله، آن هم با کمک سوریه، بیشتر شبیه تلاشی برای آرام کردن نگرانیهای اسرائیل است.
این وضعیت را می توان با دوران ریاستجمهوری باراک اوباما مقایسه کرد. در آن زمان نیز گفته میشد دولت اوباما برای جلب رضایت عربستان سعودی و کاهش مخالفت ریاض با توافق هستهای ایران، از جنگ عربستان در یمن حمایت کرد.
ترامپ ممکن است با خطری مشابه، یا حتی بزرگتر، روبهرو شود.
مشکل اصلی این است که ورود سوریه به جنگ با حزبالله میتواند پیامدهایی ناخواسته و خطرناک داشته باشد. مهمترین این پیامدها، تقویت دوباره داعش است.
برخلاف حزبالله، داعش مستقیماً دولت جدید سوریه را هدف قرار داده و حملات خود را افزایش داده است. این گروه همچنین از نیروهای امنیتی سوریه خواسته است از حکومت جدا شوند.
به همین دلیل، دمشق ترجیح میدهد تمرکز خود را روی مقابله با داعش بگذارد، نه روی گشودن جبههای تازه علیه حزبالله.
علاوه بر این، درگیری مستقیم میان نیروهای امنیتی سوریه و حزبالله میتواند به یک رویارویی آشکار میان سنیها و شیعیان تبدیل شود. چنین وضعیتی دقیقاً همان چیزی است که داعش به دنبال آن است، زیرا روایت ایدئولوژیک این گروه بر دشمنی فرقهای استوار است و هرچه تنشهای مذهبی بیشتر شود، توانایی داعش برای جذب نیرو نیز افزایش خواهد یافت.
این مسئله میتواند تهدیدی بسیار جدیتر برای آمریکا باشد. حزبالله هرگز بهطورعلنی تهدیدی علیه خاک آمریکا مطرح نکرده است، اما داعش بارها خواستار حمله به ایالات متحده شده و الهامبخش چندین حمله مرگبار بوده است.
به همین دلیل، اگرچه عملیات اسرائیل علیه حزبالله معادلات منطقهای را برای ترامپ پیچیده کرده، اما تلاش برای بهکارگیری سوریه در این نبرد ممکن است دردسرهای بسیار بزرگتری برای واشنگتن ایجاد کند.
نظر شما