مهمترین رویدادهای ایران و جهان در هفته ای که گذشت

179 ۱۳۹۸ خرداد ۳۱ - 2019/06/21

درحالی که ابتدای هفته گذشته و همزمان با سفر شینزو آبه به ایران، خوش بینی هایی در مورد مذاکرات پنهان امریکا و ایران وجود داشت و سایه جنگ از کشور دور شده بود، سیر تحولاتی که از حمله به دو نفت کش در هفته گذشته آغاز شد تا به امروز به نحوی است که احتمال بروز جنگ را بیش از همیشه افزایش داده است

ذخایر اورانیوم ایران از 300 کیلوگرم عبور می کند

بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در نشست خبری روز دوشنبه در مجتمع آب سنگین اراک اعلام کرد که جمهوری اسلامی ۶ تیرماه از سقف تعیین شده ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی شده در برجام عبور خواهد کرد و افزود تولید اورانیوم ۴ برابر شده است.

براساس برجام، سطح تولید اورانیوم غنی شده ایران بایستی کمتر از ۳۰۰ کیلوگرم و ذخایر ایران باید کمتر از این میزان باشد.

بیشتر از یک ماه قبل، ایران در ۱۸ اردیبهشت و در اعتراض به آنچه اقدامات ناکافی سایر کشورهای عضو برجام و همچنین خروج آمریکا از آن می خواند، بخشی از اقدامات خود در اجرای این توافق را متوقف کرد.

آقای کمالوندی اضافه کرد: جمهوری اسلامی بیش از این برای به نتیجه رسیدن اقدامات اروپاییان صبر نخواهد کرد و آنها باید از فرصت باقی مانده برای اجرای تعهداتشان استفاده کنند.

به گفته وی به طرف‌های اروپایی اعلام شده که ایران به محدودیت کمی تولید آب سنگین که جزو تعهدات ایران در توافق برجام بود، پایبند نخواهد بود. اما اگر طرف های برجام فروش نفت ایران و مبادلات مالی این کشور را تسهیل کنند، ایران تعهداتی را که کاهش داده دوباره برقرار می کند.

کمالوندی در خصوص تولید آب سنگین نیز گفت: با همین روندی که رو به جلو می‌رویم، ما فکر می‌کنیم در دو ماه و نیم آینده اگر بازار جدیدی برای عرضه تولیدات جانبی آنها نداشته باشیم، تولید آب سنگین می‌تواند از ۱۳۰ تن عبور کند.

به گفته سخنگوی سازمان انرژی اتمی، مرحله دوم تصمیم جمهوری اسلامی برای کاهش تعهداتش در قبال برجام منتظر تصمیم مقامات عالی جمهوری اسلامی است و ورود به مرحله دوم بستگی به اقدامات عملی طرف اروپایی دارد. «ما بیش از این یک سال هم به اروپا وقت دادیم و صبر استراتژیک کردیم. اگر در این مدت اتفاقی نیفتد، پیام این است که یا اروپا نمی‌خواهد یا توان ندارد که به تعهدات خود عمل کند».

اعلام تصمیم تازه تهران برای کاهش بیشتر تعهداتش در چارچوب برجام، موجی از واکنش‌های جهانی را بدنبال داشت.

یک سخنگوی نخست‌وزیر بریتانیا در این زمینه گفت که اگر ایران از تعهداتش در زمینه فعالیت‌های هسته‌ای تخطی کند بریتانیا برای واکنش به آن، تمام گزینه‌های در دسترس را بررسی خواهد کرد.

سخنگوی جان بولتون، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، تهدید ایران به کاهش بیشتر تعهداتش ذیل برجام را «باج‌خواهی هسته‌ای» خواند و خواستار افزایش فشارهای بین‌المللی بر تهران شد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز گفت که اگر تهدید ایران عملی شود قدرت‌های جهانی باید فوراً سازوکار تحریم‌ها علیه تهران را باز گردانند.

فدریکا موگرینی، رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در واکنش به این اقدام ایران گفت که معیار برای اتحادیه اروپا گزارش‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی است. وی تاکید کرد که «بیانیه‌های سیاسی معیار تصمیم‌گیری نیست» و اتحادیه اروپا منتظر بررسی‌ها و گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد ماند.

محمد مرسی رییس جمهور پیشین مصر درگذشت

محمد مرسی، رئیس جمهوری سابق مصر روز دوشنبه در بیمارستانی در قاهره پایتخت مصر، درگذشت. او در زمان مرگ ۶۸ سال داشت. 

یک منبع وابسته به دادگستری مصر گفته است: «مرسی بعد از اینکه ۲۰ دقیقه در برابر قاضی در جلسه دادگاه صحبت کرد، بیهوش شد و برزمین افتاد. او به سرعت به بیمارستان منتقل شد و پس از مدت کوتاهی در بیمارستان جان خود را از دست داد.»

محمد مرسی که در نخستین انتخابات پس از سرنگونی حسنی مبارک به عنوان رئیس جمهوری مصر انتخاب شد از سران تشکل اخوان‌المسلمین محسوب می‌شود، که فعالیت آن در مصر ممنوع اعلام شده است.

گروه‌های سیاسی و محافل اجتماعی مصر، مرسی را به تمایلات اسلام افراطی متهم کردند و مردم را به مبارزه علیه او فرا خواندند. به دنبال تظاهرات گسترده‌ی هواداران حکومت سکولار، ارتش مصر به ریاست عبدالفتاح سیسی، دست به کودتا زد.

پس از تظاهرات و درگیری‌های خونینی که در قاهره و دیگر شهرهای بزرگ مصر علیه مرسی و سیاست‌های سرگوبگرانه‌ی او رخ داد، نظامیان مصری تابستان ۲۰۱۳ قدرت را در دست گرفتند و مرسی و اعضای ارشد اخوان‌المسلمین را به زندان انداختند.

رئیس جمهوری معزول متهم شده بود که ۶ سال پیش به یک مقام قضائی توهین کرده است. بنا به گفته دادستانی، آقای مرسی در سال ۲۰۱۳ در جریان یک سخنرانی تلویزیونی یک قاضی را متهم کرده بود که بر تقلبات انتخاباتی چشم بسته است. به نظر دادگاه این گفته آقای مرسی مصداق نفرت‌پراکنی بوده است.

پیش‌تر، مرسی در دادگاهی به اعدام و سپس به حبس ابد محکوم شده بود. محمد مرسی و شماری از رهبران اخوان‌المسلمین سال ۲۰۱۵ در پرونده حمله به زندان، به اعدام و زندان‌های درازمدت محکوم شده بودند اما دادگاه تجدید نظر مصر در سال ۲۰۱۶  حکم اعدام مرسی را لغو کرد.

دادستان مصر محمد مرسی را متهم کرده بود که در پی تحولات موسوم به بهارعربی در این کشور، با همکاری با اسلام‌گرایان فلسطینی گروه حماس و حزب‌الله لبنان طرح حمله به زندان و فرار را سازماندهی کرده است.

رئیس جمهوری پیشین مصر به خاطر این حادثه که در جریان آن ظاهرا شماری از ماموران پلیس کشته شده بودند به اعدام محکوم شده بود.

به سوی دفاتر شرکت‌های نفتی بین‌المللی در عراق موشک پرتاب شد

روز چهارشنبه اعلام شد که دفاتر شرکت‌های نفتی بین‌المللی در عراق هدف موشک‌پرانی قرار گرفته است.

پلیس عراق گزارش کرد که یک موشک کاتیوشا در محوطه مجتمع اداری-مسکونی برجسیا در بصره که دفاتر شماری از شرکت‌های نفتی بین‌المللی در آن قرار دارد منفجر شد و خساراتی به بار آورد. در اثر انفجار موشک، دو کارگر عراقی هم زخمی شدند.

این ساختمان در غرب بصره و در نزدیکی حوزه نفتی زبیر واقع شده و دفاتر محلی شماری از شرکت‌های نفتی بزرگ از جمله اکسون موبیل، شل و انی ایتالیا در آن واقع شده است.

دولت عراق به منظور افزایش تولید نفت خود به طور گسترده به همکاری با شرکت‌های خارجی از جمله شرکت اکسون موبیل آمریکا روی آورده است. از نظر سطح تولید در اوپک، عراق در حال حاضر پس از عربستان سعودی در رده دوم قرار دارد و دولت این کشور برای جبران هرگونه کمبود در بازار جهانی نفت ابراز آمادگی کرده است.

ساعاتی پس از این موشک‌پرانی، ستاد فرماندهی مشترک نیروهای عراقی امروز با صدور بیانیه‌ای گفت که اقدامات بازدارنده لازم را علیه عاملان و آمران حملات اخیر صورت خواهد داد. این ستاد از تمام نهادهای اطلاعاتی خواست تا برای شناسایی عاملان اینگونه حملات اقدم کنند.

گزارشگر سازمان ملل ولیعهد عربستان را مسئول قتل خاشقچی خواند

یک کارشناس سازمان ملل اعلام کرد که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی و دیگر مقام‌های بلندپایه این کشور مسئول قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی، هستند.

آنیس کالامار، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور قتل‌های فراقانونی در گزارشی که روز چهارشنبه، منتشر کرد، پیشنهاد داد که دارایی‌های شخصی ولیعهد عربستان تا زمانی که بی‌گناهی خود را ثابت کند، تحریم شود و از ولیعهد و دیگر مقام‌‌های عربستان که با این پرونده مرتبط بوده‌اند، تحقیق صورت گیرد

گزارش خانم کالامار نتیجه شش ماه تحقیقات در مورد قتل روزنامه‌نگار سعودی در ساختمان کنسولگری این کشور در استانبول، ترکیه است.

گزارشگر ویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل همچنین از کشورهای جهان خواست تا در واکنش به دست داشتن مقامات سعودی با این قتل، دامنه تحریم علیه عربستان را گسترش دهند تا شامل شماری از مقامات ارشد آن کشور از جمله ولیعهد شود.

وی از دبیرکل سازمان ملل خواست تا یک گروه تحقیقاتی بین‌المللی برای ادامه تحقیقات و پیگیری این موضوع تشکیل دهد و در بخش دیگری از گزارش خود نوشت: در واقع این تحقیقات نشان می‌دهد که شواهد قابل اطمینانی وجود دارد که براساس آنها، ادامه تحقیقات در مورد مسئولیت مقامات عالیرتبه سعودی از جمله ولیعهد موجه است.

سرنگونی پهپاد تجسسی آمریکا توسط سپاه

سپاه پاسداران ایران روز پنجشنبه اعلام کرد که یک پهپاد تجسسی آمریکایی را در فضای ایران هدف قرار داده و سرنگون کرده اما منابع نظامی آمریکا ضمن تایید سرنگونی یک فروند پهپاد خود، پرواز در آسمان ایران را تکذیب کردند.

خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع نظامی آمریکایی نوشت که یک فروند پهپاد متعلق به فرماندهی مرکزی آمریکا - سنتکام - هنگام پرواز در حریم آب‌های بین‌المللی بر فراز تنگه هرمز با شلیک موشک زمین به هوا نیروهای ایرانی سرنگون شده است.

کوتاه مدتی پس از آن، ناوسروان بیل اوربان، از سخنگویان سنتکام با تاکید بر اینکه این پهپاد در ساعت ١١:٣٠ شب گذشته به وقت گرینویج در حریم هوایی بین‌المللی هدف قرار گرفته، اقدام سپاه پاسداران را بی‌دلیل دانست. وی گفت که اظهارات منابع نظامی ایران در مورد ورود این پهپاد به حریم هوایی این کشور نادرست است. سنتکام همچنین تایید کرد که پهپاد ساقط شده از نوع آر-کی گلوبال هاک RQ-4 Global Hawk و متعلق به نیروی دریایی ایالات متحده بوده است.

در بیانیه روابط عمومی سپاه پاسداران آمده بود که در نخستین ساعات بامداد امروز (پنجشنبه ۳۰ خرداد) یک فروند پهپاد جاسوسی گلوبال هاوک آمریکا بعد از تجاوز به حریم سرزمینی جمهوری اسلامی ایران در منطقه روبروی کوه مبارک استان هرمزگان، هدف آتش پدافند نیروی هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت و سرنگون شد.

پس از انتشار اطلاعیه سپاه پاسداران، سرلشکر پاسدار حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران هم گفت که سرنگون کردن هواپیمای آمریکایی حامل یک پیام آشکار، واضح، قاطع، سریع و صریح و دقیق بود و آن اینکه مدافعان مرزهای میهن اسلامی در مقابل تعرض هر بیگانه‌ای به این سرزمین عکس‌العمل‌های قاطع، تمام کننده و قطعی خواهد داشت. وی افزود: مرزها خط قرمز ماست و هر دشمنی به آن تعرض کند، برنخواهد گشت و نابود خواهد شد

نماینده جمهوری اسلامی در سازمان ملل نیز در نامه‌ای به شورای امنیت نوشت که قبل از شلیک موشک، به پهپاد چند بار در مورد ورود به حریم هوایی ایران هشدار رادیویی داده شد. وی گفت که جمهوری اسلامی خواستار جنگ نیست اما مصمم است تا قاطعانه ازمرزهای زمینی، دریایی و هوایی خود دفاع کند.

اما ترامپ در واکنش به سرنگونی پهپاد امریکایی در پیامی کوتاه در توئیترش نوشت: «ایران اشتباهی بزرگ مرتکب شد».

وی در جمع خبرنگاران نیز این احتمال را مطرح کرد که شاید ایران در ساقط کردن این پهپاد اشتباه کرده باشد. «برای من سخت است که باور کنم این اتفاق عمدا رخ داده است. من احساس می‌کنم این اشتباه توسط فردی رخ داده که نباید این اشتباه را انجام می‌داد.»

رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به اینکه کسی در این حمله کشته نشده گفت، این موضوع که حادثه تلفات جانی نداشته بسیار مهم است.

او همچنین در پاسخ به این سئوال که آیا برای تلافی سقوط پهپاد به ایران حمله می‌کنید؟ گفت: به زودی متوجه خواهید شد.

ترامپ در آخرین لحظات تصمیش برای حمله به ایران را تغییر داد

روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز روز جمعه در گزارشی از تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا برای عملیات نظامی علیه ایران و تغییر این تصمیم خبر داد

این روزنامه به نقل از منابع متعدد دولتی آمریکا که از آنان نام نبرده نوشته است که رئیس جمهوری دستور حمله به نقاطی در داخل خاک ایران را صادر کرده بود اما پس از مشورت با دستیاران و مذاکره فشرده با رهبران کنگره، تصمیم خود را تغییر داد.

روز گذشته در واکنش به سرنگونی یک فروند پهپاد آمریکایی با موشک سپاه پاسداران، ترامپ به رایزنی با مشاوران خود و همچنین مذاکرات فشرده با رهبران کنگره ایالات متحده پرداخت و به نوشته نیویورک تایمز، حتی تا ساعت هفت شب گذشته به وقت محلی همچنان انتظار حمله نظامی به ایران می‌رفت اما رئیس جمهوری تصمیم گرفت از واکنش نظامی صرفنظر کند.

این روزنامه به نقل از یک مقام ارشد دولتی نوشته است که در زمان لغو تصمیم رئیس جمهوری، مراحل اولیه اجرای عملیات نظامی انجام شده بود و از جمله تعدادی هواپیما برنامه پرواز خود را آماده کرده، چند کشتی در مواضع حمله قرار گرفته و موشک‌های تهاجمی برای پرتاب به اهدافی در داخل ایران آماده شده بودند اما این دستور ناگهان لغو شد.

گفته شده است که قرار بود عملیات نظامی، احتمالا شامل انهدام ایستگاه‌های رادار و پایگاه‌ها و تجهیزات موشکی ایران، در ساعات شب صورت گیرد تا احتمال تلفات غیرنظامی و کشته شدن پرسنل نظامی به حداقل کاهش یابد.

روزنامه نیویورک تایمز نوشته است که مشاوران و مقامات دولت آمریکا در مورد واکنش نظامی اختلاف نظر داشتند و در حالیکه شماری از مقامات وزارت خارجه و شورای امنیت ملی با چنین اقدامی موافق بودند، منابع نظامی ابراز نگرانی می‌کردند که ممکن است حمله نظامی در حال حاضر به درگیری گسترده‌تر در منطقه منجر شود و آمریکاییان را به خطر اندازد.

روز گذشته، مقامات کاخ سفید با رهبران کنگره در اتاق عملیات کاخ سفید ملاقات کردند و دیدگاه دولت در زمینه حمله سپاه پاسداران به پهپاد آمریکایی را برای آنان توضیح دادند. رهبران کنگره پس از این ملاقات خواستار تلاش آقای ترامپ برای کاستن از تنش شدند و از او خواستند قبل از هرگونه اقدام نظامی مجوز لازم را از کنگره کسب کند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در واکنش به انتشار این خبر نوشت که در نظر داشته تا در پاسخ به ساقط شدن پهپاد آمریکایی توسط ایران، سه هدف را در ایران مورد حمله قرار دهد، اما به واسطه برآوردی که از کشته شدگان احتمالی به او ارائه شد، تصمیم گرفت این کار را انجام ندهد.

وی در توییتر خود نوشت: دیشب آماده بودیم تا با زدن سه هدف تلافی کنیم، وقتی پرسیدم چند نفر کشته می‌شوند، یک ژنرال گفت ۱۵۰ نفر قربان، ١٠ دقیقه قبل از حمله متوقفش کردم. متناسب با ساقط کردن یک پهپاد بدون سرنشین نبود. من عجله‌ای ندارم، ارتش ما بازسازی شده، حاضر و آماده است و با فاصله زیاد بهترین در جهان. تحریم‌ها دارند اثر می‌گذارند و از دیشب بیشتر هم شده‌اند. ایران هرگز نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست یابد، نه علیه آمریکا و نه علیه جهان.

خبر انصراف ترامپ از حمله به ایران در بزنگاه آخر در حالی منتشر می شود که ساعاتی پیش خبرگزاری رویترز در گزارشی اختصاصی از هشدار دونالد ترامپ به مقامات جمهوری اسلامی در مورد «حمله قریب‌الوقوع» خبر داده بود.

این خبرگزاری به نقل از مقاماتی در ایران که به نام‌شان اشاره نکرد نوشت که پیغام ویژه رئیس جمهور آمریکا از طریق حکومت عمان به تهران رسانده شده است.

با این حال خبرگزاری رسمی ایرنا به نقل از «منبع آگاه» پیام از طرف واشینگتن به تهران را تکذیب کرد.

رویترز به نقل از دست‌کم دو مقام ایرانی بی نام و نشان می‌گوید که آقای ترامپ پنج‌شنبه «شب» به تهران در مورد حمله قریب‌الوقوع هشدار داده و در ضمن بار دیگر پیشنهاد مذاکره را مطرح کرده است. «ترامپ در پیام خود گفته بود که مخالف جنگ با ایران است و مایل است که با ایران درباره مسائل مختلف گفت‌وگو کند» این مقام در گفتگو با رویترز ادامه داد: «او مدت کوتاهی برای دریافت پاسخ ما وقت داد، اما جواب فوری ما این بود که تصمیم درباره این امر با رهبر معظم [آیت‌الله خامنه‌ای] است.»

رویترز در ادامه به نقل از یک مقام دیگر می‌نویسد که به آمریکا همچنین پاسخ داده شده است که رهبر جمهوری اسلامی «با هر مذاکره‌ای مخالف است، اما این پیغام به او منتقل خواهد شد».

در تحولی دیگر سازمان فدرال هوانوردی آمریکا با صدور یک فرمان اضطراری پرواز هواپیماهای مسافربری این کشور را بر فراز آب های ایران در خلیج فارس و تنگه هرمز ممنوع کرد.

بنا بر اعلام سازمان هوانوردی آمریکا، هنگام انهدام پهپاد این کشور یک هواپیمای مسافربری در ۸۳ کیلومتری محل حادثه در حال پرواز بوده است.

این سازمان تشدید تنش های نظامی و کاربرد موشک های با برد زیاد در نزدیکی مناطق پرتردد هوایی را عامل نگرانی عنوان کرده است.

پیش از صدور این فرمان، شرکت هواپیمایی یونایتد ایرلاینز آمریکا از لغو پروازهای خود به مقصد بمبئی هند به خاطر عبور از حریم هوایی ایران خبر داده بود.

علاوه بر شرکت‌های هواپیمایی آمریکا، تعدادی از شرکت‌های هواپیمایی دیگر کشورها از جمله شرکت بریتانیایی بریتیش ایرویز، لوفت‌هانزای آلمان، کی ال ام هلند، شرکت هواپیمایی مالزی، شرکت استرالیایی کوآنتاس و شرکت هواپیمایی ژاپن گفته‌اند که از ورود به حریم هوایی ایران در منطقه خودداری می‌کنند.

نظر شما
تغییر رمز

فیسبوک