از نشست اسلو تا بیانیه سردار سلیمانی

twitter sharefacebook share۱۳۹۵ تیر ۰۳ - 2016-06-23

از آنجا که چنین واکنش های تندی، دست دولت بحرین را در سرکوب بیشتر شیعیان به بهانه ارتباط با ایران باز می گذارد این سؤال مطرح می شود که دلیل صدور چنین بیانیه ای چیست؟

بیانیه شدیدالحن سردار قاسم سلیمانی علیه رژیم آل خلیفه از لحاظ محتوا و هم از این نظر که نخستین موضعگیری رسمی سیاسی وی می باشد در نوع خود بی سابقه است.

وی در این بیانیه که پس از انتشار خبر سلب تابعیت بلندپایه ترین روحانی شیعه بحرین، به سرعت و حتی پیش از آنکه وزارت خارجه ایران نسبت به آن واکنش نشان دهد صادر شد، هشدار داد که حکومت بحرین سرانجام به مدد مقاومت مسلحانه مردم ساقط می گردد.

از آنجا که چنین واکنش های تندی، دست دولت بحرین را در سرکوب بیشتر شیعیان به بهانه ارتباط با ایران باز گذاشته و به آنان در اثبات اتهاماتی که به مخالفان سیاسی می زنند یاری رسان است همچنانکه پس از اعلام بیانیه سردار سلیمانی، مشاور پادشاه بحرین در توییتر خود اعلام کرد: آنچه از سردار سلیمانی شنییده می شود تأیید می کند که شیخ عیسی قاسم با پروژه ایران در بحرین و نیز سپاه پاسداران در ارتباط بوده است- این سؤال مطرح می شود که دلیل صدور چنین بیانیه ای چیست؟

شاید همه چیز از سفر وزیر خارجه ایران به اسلو شروع شد، جایی که به نوشته خبرنگار المانیتور جواد ظریف در نشستی با همتای نروژی خود به طور ضمنی به این اشاره کرد که اختیاراتش در مورد سوریه گسترده تر از گذشته شده و این احتمال وجود دارد که ایران آماده نشان دادن انعطاف بیشتری برای پیشبرد راه حل سیاسی می باشد.

وزیر خارجه ایران در پایان به سؤال خبرنگار المانیتور در مورد پیشنهادهای خود برای پیشبرد راه حل سیاسی در سوریه اینگونه پاسخ داد: «من همواره اعلام کرده ام که اگر روی فرد تمرکز کنیم به راه حلی نخواهیم رسید، زیرا در این صورت بازی تبدیل به بازی با حاصل جمع صفر می شود و ناگزیر ختم به بن بست می گردد. راه حل، تمرکز روی توزیع نهاد قدرت و شکل حکمرانی در آینده است که بر اساس آن می توان محوریت هر فرد یا قومیتی را کاهش داد و یا حتی حذف کرد».

همزمان با این اظهارات، علی شمخانی نیز به عنوان هماهنگ کننده ارشد امور امنیتی، سیاسی و نظامی ایران در سوریه منصوب شد.

مدت زیادی از انتشار این خبر نگذشته بود که ظریف این بار دست به اعمال تغییراتی در وزارت خارجه زد و امیرعبداللهیان معاون امور عربی و آفریقایی وزارت خارجه را که بر اساس برخی شنیده ها نزدیک به نیروی قدس است و به دیپلمات انقلابی شهرت دارد، از پست خود برکنار و به سمت مشاور وزیر منصوب کرد.

برکناری امیرعبداللهیان از جمله دیپلمات های دوران احمدی نژاد که در دولت روحانی نیز ابقا شد- واکنش های زیادی به همراه داشت. بسیج دانشجویی 6 دانشگاه این تصمیم را به دیدار ظریف با جان کری مرتبط دانستند و آن را تصمیمی مطابق با خواست آمریکا عنوان کردند. رییس کمیسیون ملی و سیاست خارجی مجلس عنوان کرد: «سیاست خارجی و منطقه ای نظام توسط رهبر انقلاب تعیین می شود اما کمیسیون امنیت ملی از این جابه جایی خرسند نیست» و سایت رجا نیوز که منعکس کننده دیدگاه سپاه و بسیج است نیز نوشت: «ظریف یکی از چهره های مهم نقش آفرین در سیاست های منطقه ای ایران و حمایت از محور مقاومت در سال های اخیر را از معاونت برکنار کرد، باید دید دولت یازدهم که این روزها با کلاف درهم تنیده برجام و نتایج بی حاصل آن درگیر است، برای مسائل منطقه ای به خصوص بحران سوریه چه نسخه ای پیچیده است»

بنابراین تمام تحولات هفته های اخیر، ناظران سیاسی را به این نتیجه رسانده که شاید بیانیه سردار سلیمانی نیز واکنشی است به برکناری امیرعبداللهیان و ایجاد مانع در مسیر پیشبرد سیاست های خارجی دولت حسن روحانی.