twitter share facebook share ۱۴۰۰ مرداد ۰۲ 352

این روزها با گزارش روزنامه لوموند و افشای جاسوسی از موبایل امانوئل مکرون، نام بدافزار جاسوسی پگاسوس که ساخته شرکت اسرائیلی NSO است، تیتر اول رسانه‌های جهان شده است.

در نتیجه افشای جاسوسی از موبایل امانوئل مکرون توسط بدافزار جاسوسی پگاسوس، روز پنجشنبه عبارات «اسرائیل» و « NSO» 9,680,000 بار در گوگل مورد جستجو قرار گرفتند. افشای این خبر، از اسرائیل تصویر کشوری را ارائه می دهد که به دیکتاتورها کمک می کند تا فعالان حقوق بشر، روزنامه نگاران و کشورهای دوست اسرائیل را مورد آزار قرار دهند

استفاده از ابزارهای شنود، امری رایج در بین سرویس های اطلاعاتی است و سفارتخانه ها-حتی سفارتخانه های کشورهای دوست- همیشه یکی از اهداف جاسوسی بوده اند. برای مثال همه به یاد داریم که آمریکا موبایل صدراعظم آلمان خانم مرکل را شنود می کرد و افشای این امر موجب متلاطم شدن روابط دو کشور شد؛ یا در آپارتمان ایهود باراک ابزار شنود کار گذاشته بود.

انبوه اطلاعات جمع اوری شده از میلیون ها نفر در جهان توسط شرکت های اطلاعاتی و از بین رفتن حریم خصوصی، منجر به وضع قوانین جدید و توسعه فناوری های پیشرفته برای محافظت از اطلاعات شخصی شده است. اما افشاگری اخیر با توجه به دامنه گسترده پرونده -50,000 تلفن شنود شده اند- افرادی که مورد جاسوسی قرار گرفتند - رؤسای کشورها، سیاستمداران ارشد، تجار، روزنامه نگاران و فعالان اجتماعی- و اهدافی که پشت این شنودها قرار داشت، واکنش زیادی برانگیخته است.

نام NSO سه سال پیش در پی قتل جمال خاشقچی در کنسولگری عربستان در استانبول، در تیتر خبرها قرار گرفت. مارس 2019 مدیر شرکت «شالو هولیو» در مصاحبه با برنامه 60 دقیقه شبکه CBS گفت «می توانم روشن به شما بگویم، ما ارتباطی با این قتل هولناک نداشتیم»

اما روزنامه گاردین فاش کرد که تلفن همسر خاشقچی «حنان العطر» چندین ماه قبل از قتل، هدف حمله یک بدافزار قرار گرفته بود و چند روز بعد از قتل هم تلاشی برای هک کردن تلفن چندین تن از دوستان خاشقچی صورت گرفته بود. حالا گاردین همراه با دهها روزنامه نگار و رسانه دیگر جهان، در مورد دخالت پگاسوس در پرونده های جاسوسی تحقیق می کند

شماره تلفن دادستان کل ترکیه نیز در لیست شماره تلفن های مورد هدف پگاسوس بوده است، اما روشن نیست که آیا بدافزار جاسوسی روی موبایل وی نصب شده است یا نه.

شنود مکالمات دادستان ترکیه برای محمد بن سلمان ولیعهد سعودی اهمیت داشت. او می خواست بداند روند تحقیقات چگونه پیش می رود و آیا بر اساس یافته های دادستان ممکن است به قتل متهم شود یا خیر

NSO دو نفر را در ارتباط با حاکم دبی مورد جاسوسی قرار داده بود؛ یکی از آنان شاهزاده لطیفه دختر محمد بن راشد آل مکتوم حاکم دبی بود که از خانه فرار کرده بود و سوار بر قایق بادبانی نوسترومو از عمان به هند می رفت. بعد از آنکه قایق، آب های عمان را ترک کرد؛ توسط کماندوهای دبی متوقف شد. آنان شاهزاده را ربوده و به خانه بازگرداند؛ از آن زمان دیگر کسی او را ندیده است

افشای اطلاعات مربوط به پروژه پگاسوس نشان می دهد که شاهزاده و مادرش از طریق پگاسوس زیر نظر بودند و ابزارهای جاسوسی این شرکت، جای لطیفه را به کماندوهای دبی نشان داده اند

یک سال بعد در سال 2019 داستان فرار شاهزاده هیا همسر بن راشد و خواهر ناتنی ملک عبدالله شاه اردن، دبی را تکان داد. در مورد دلایل فرار و رفتار تحقیر آمیزی که با وی در دادگاه دبی صورت گرفته بود، چیزهای زیادی نوشته شد؛ اما آنچه امروز فاش شده، این است که تلفن وی نیز مورد شنود پگاسوس بوده است

آیا NSO می دانست نرم افزاری که به دبی فروخته، برای جاسوسی از دختر و همسر بن راشد استفاده می شود؟ یا این فروش بخشی از همکاری اطلاعاتی بین اسرائیل و امارات است که ذیل توافق عادی سازی رابطه، بر سر آن نیز توافق صورت گرفته است؟

اگر این سه مورد را بتوانیم نادیده بگیریم و بگوییم که مسئولان عربستان و امارات از این نرم افزار برای رفع نیازهای شخصی خود سوء استفاده کرده اند، در موارد دیگری که در ادامه اشاره خواهیم کرد، نمی توانیم این بهانه را بپذیریم. ظاهرا رئیس جمهور فرانسه امانوئل مکرون یکی از اهداف جاسوسی محمد ششم پادشاه مراکش بوده است.

NSO انکار کرد که مکرون هدف قرار گرفته است و گفت که شماره تلفن رئیس جمهور فرانسه در لیستش نبوده و این بدان معنی است که بدافزار جاسوسی روی موبایلش نصب نشده است.

با انتشار این خبر، مکرون جلسه فوری شورای امنیت ملی را برای بررسی این پرونده تشکیل داد و قول داد که زوایای پنهان این ماجرا را روشن کند

اما جالب آن است که شماره خود شاه مراکش به همراه شماره نخست وزیر در لیست اهداف جاسوسی قرار داشته است و ظاهرا ارتش و سازمان اطلاعاتی مراکش، شاه و نخست وزیر را شنود می کردند. این امر نشان می دهد که ترس و سوء ظن در بین نخبگان حاکم در مراکش تا چه اندازه زیاد است

از دیگر افرادی که به خواست حاکمان عربستان هدف شنود قرار گرفتند، وزیران و سیاستمداران و بازرگانان مصری هستند. از جمله انها «مصطفی مدبولی» نخست وزیر مصر و وزیران خارجه، دارایی، دادگستری و فناوری می باشند؛ همچنین رهبر حزب الغد که تنها رقیب عبدالفتاح سیسی به شمار می رود، از اهداف عربستان بوده است.

سایت درج یکی از مؤسساتی که در پروژه تحقیق از فعالیت های پگاسوس مشارکت دارد، می نویسد که بیشتر شنودهای تلفنی از وزیران مصر در حوالی مارس 2019 هنگام برگزاری اجلاس سران عرب انجام شده است. هدف اصلی عربستان از شنود وزیران مصری این بود که از تمایلات دولت مصر مطلع شود و بداند که هیأت مصری در اجلاس چه مواضعی خواهد گرفت و بحث ها را به کدام سمت پیش خواهد برد.

روشن نیست که ایا این بدافزار در تمام تلفن هایی که در لیست هدف قرار گرفته، نصب شده است یا نه؛ اما اینکه عربستان قصد جاسوسی از دولت مصر را داشته، امر پنهانی نیست و نشان می دهد که حتی در بین دوستان قدیمی و مستحکمی همچون مصر و سعودی هم، بی اعتمادی و سوء ظن یک عنصر همیشگی است

اینکه عربستان بخواهد از قبل بداند مصر در اجلاس سران عرب چه می خواهد بگوید و وزیر خارجه عربستان در مقابل چگونه باید با کارت های خود بازی کند، قابل درک است. اما چرا عربستان نخست وزیر و سایر وزیرانی را شنود می کرده است که به امور خارجه و اجلاس سران عرب ارتباطی نداشتند؟

مفسران مصری یک دلیل برای این کار مطرح می کنند. به عقیده آنها همانگونه که عربستان و امارات برای تأمین منافع خود در عراق و لبنان، رئیس جمهور عراق و نخست وزیر سابق لبنان را هدف جاسوسی قرار داده بودند، به همان ترتیب عربستان می خواست برای تأثیرگذاری در سیاست داخلی مصر، چهره های با نفوذ مصر را تحت نظر بگیرد

اگر این توضیح درست باشد، این اتهام به عربستان وارد است که در امور داخلی مصر دخالت می کند یا حداقل اینکه قصد انجام چنین کاری را داشته است

مصر و عربستان و امارات اتهام مشابهی را علیه قطر مطرح کرده بودند و آن را بهانه ای برای تحریم و محاصره قطر ساختند؛ اما باتوجه به وابستگی شدید اقتصادی و دیپلماتیک مصر به عربستان، بعید است که در برابر اقدامات جاسوسی آن کشور از خود واکنشی نشان دهد

رسانه های مصری تاکنون در برابر این افشاگری سکوت کرده اند و حتی اقدام به پخش یک گزارش کوتاه خبری ننمودند. رسانه های سعودی و اماراتی هم تاکنون در مورد این گزارش چیزی نگفته اند؛ فقط «عبدالحق عبدالله» ستون نویس اماراتی و از نزدیکان دولت، در حساب توئیتری خود با اظهار شگفتی از واکنشی که این گزارش برانگیخته است، نوشت «چیز جدیدی نیست؛ تمام کشورهای جهان از یکدیگر جاسوسی می کنند. با توجه به فناوری های جدید، هیچ کشوری از فعالیت های جاسوسی مبرا نیست»

کشف لیست شماره تلفن های هدف جاسوسی، نشان می دهد که NSO با هک تلفن افراد و کسب اطلاعات، زمینه قتل، آدم ربایی، بازداشت غیرقانونی و نفوذ و تأثیرگذاری بر سیاست دولت ها را فراهم کرده است و مشخص نیست که آیا اطلاعات بدست آمده در پی شنود تلفن ها در اختیار دولت اسرائیل هم قرار گرفته است یا نه؟

آیا دولت اسرائیل از لیست اهداف و مشتریان NSO آگاه بوده است؟ آیا با فروش نرم افزار به این مشتری ها موافقت نموده است؟ آیا خود نیز از طریق NSO  اقدام به شنود اهدافی نموده است و آیا با شناختی که از مشتریان NSO و اهدافشان پیدا کرده از آنها مطالباتی داشته است؟ اینها موضوعاتی است که مقامات اطلاعاتی و امنیتی و کمیته های تحقیق تمام کشورهای دخیل، اکنون در حال تحقیق و بررسی آن هستند

*منبع: هاآرتص

مترجم: فاطمه رادمهر

نظر شما