از ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴ تنها ۹ روز پس از سرنگونی بشار اسد، بالگردهای اسرائیلی در تاریکی شب وارد جنوب سوریه شدند.
در کنار محمولههای کمکهای بشردوستانه، ۵۰۰ قبضه تفنگ، مهمات و جلیقهٔ ضدگلوله نیز وجود داشت که بنا به گفتهٔ دو مقام سابق اسرائیلی که مستقیماً در این عملیات نقش داشتند، بهطور محرمانه توسط اسرائیل برای مسلحکردن یک گروه شبهنظامی دروزی به نام «شورای نظامی» به زمین انداخته شد.
این ارسال سلاح در واکنش به ظهور ناگهانی احمد الشرع، اسلامگرای مسلحی بود که اسد را سرنگون کرد. اسرائیل با بدبینی عمیق به شرع نگاه میکرد، زیرا او رهبری گروهی مسلح را بر عهده داشت که تا حدود یک دهه پیش بهطور رسمی با القاعده مرتبط بود؛ گروهی که بهشدت با موجودیت اسرائیل دشمنی دارد. حتی اکنون نیز، در میان حامیان شرع، نیروهای افراطی حضور دارند.
اسرائیل که بهطور فزایندهای به بازیگری مسلط در خاورمیانه بدل شده، تلاش کرده است با حمایت از شبهنظامیان دروزی همپیمان خود، تحولات سوریه را به شکلی هدایت کند که انسجام ملی این کشور تضعیف شود؛ اقدامی که به گفتهٔ مقامات کنونی و پیشین اسرائیل، روند تلاشهای شرع برای متحد کردن سوریه پس از جنگ داخلی طولانی را پیچیدهتر میکند.
به گفتهٔ این مقامات، ارسال مخفیانهٔ تجهیزات از سوی اسرائیل بخشی از یک تلاش طولانیمدت برای تقویت دروزیها بوده است؛ اقلیتی مذهبی که بهطور سنتی در سیاست چند کشور خاورمیانه نقش داشتهاند. تحقیقات واشنگتنپست نشان میدهد این تلاش همچنان ادامه دارد.
جریان ارسال سلاح در ماه آوریل به اوج رسید؛ زمانی که نیروهای دروزی سوریه با افراد مسلح اسلامگرا که با شرع همسو بودند، درگیر شدند. اما در ماه اوت، پس از آنکه اسرائیل به سمت مذاکره با شرع چرخش کرد و تردیدهایی دربارهٔ قابلیت اعتماد به جداییطلبان دروزی و امکانپذیری اهدافشان در میان مقامات اسرائیلی شکل گرفت، این روند کاهش یافت.
با این حال، اسرائیل همچنان به ارسال تجهیزات غیرکشندهٔ نظامی مانند جلیقهٔ ضدگلوله و ملزومات پزشکی برای نیروهای دروزی سوریه ادامه میدهد؛ اقدامی که عملاً توانایی شرع برای تمرکز قدرت را تضعیف میکند. افزون بر این، به گفتهٔ دو مقام دروزی، اسرائیل ماهانه بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلار به حدود ۳ هزار شبهنظامی دروزی پرداخت میکند؛ نشانهای روشن از آنکه اسرائیل همچنان در پی ایجاد وزنهٔ تعادلی در برابر دولت مرکزی سوریه است.
برای تهیهٔ این گزارش، واشنگتنپست با بیش از دهها مقام کنونی و سابق اسرائیلی و غربی، مشاوران دولتی و فرماندهان و رهبران سیاسی شبهنظامیان دروزی در سوریه، اسرائیل و لبنان گفتوگو کرده است. بسیاری از این افراد به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند تا بتوانند جزئیات همکاریهای پنهانی اسرائیل با دروزیهای سوریه را شرح دهند؛ همکاریهایی که تاکنون علنی نشده یا گزارش نشده بود.
راهبرد کلی دولت اسرائیل پس از سقوط اسد، جلوگیری از شکلگیری رژیمی در سوریه بوده که توان تهدید اسرائیل را در مرز شمالشرقیاش داشته باشد. مقامات اسرائیلی بر این باورند که واشنگتن در پذیرش ادعای شرع مبنی بر کنار گذاشتن دیدگاههای افراطیاش، سادهلوحانه عمل میکند.
اسرائیل میگوید همچنان متعهد به حمایت از دروزیهاست؛ جامعهای که در چند کشور خاورمیانه پراکندهاند. روابط اسرائیل با دروزیها ریشهدار و عمیق است. آنها در اسرائیل نقش مهمی ایفا کردهاند، از جمله با حضور در مناصب ارشد نظامی و دولتی، و به همین دلیل در نگاه بسیاری از نهادهای امنیتی اسرائیل، متحدی طبیعی در سوریه بهشمار میآیند.
کمک اسرائیل به دروزیهای سوریه بازتابی از بیاعتمادی عمیق این کشور به شرع و نیز ادامهٔ سنت مداخلهٔ آرام و پنهانی اسرائیل در همسایهای است که سالهاست درگیر جنگ داخلی بوده است. مقاومت اسرائیل در برابر یکپارچه شدن سوریه تحت رهبری شرع—از جمله از طریق حمایت مداوم از دروزیها—به منبع تنش میان اورشلیم و دمشق، و نیز میان اسرائیل و دولت ترامپ تبدیل شده است. دولت آمریکا حمایت از شرع را یکی از ارکان سیاست منطقهای خود قرار داده و بسیاری در دولت و کنگره امیدوارند او بتواند ثبات را به سوریه بازگرداند، تنشهای منطقهای را کاهش دهد، زمینهٔ بازگشت میلیونها آواره را فراهم کند و نفوذ ایران را محدود سازد.
شرع در مصاحبهای در واشنگتن، اندکی پیش از دیدارش با دونالد ترامپ در کاخ سفید، به خبرنگاران واشنگتنپست گفت حمایت اسرائیل از جنبشهای جداییطلب، ناشی از «جاهطلبیهای توسعهطلبانه» این کشور است و میتواند «جنگهای گستردهای در منطقه» شعلهور کند؛ چرا که چنین سیاستی تهدیدی برای اردن، عراق، ترکیه و کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس ایجاد میکند.
او در عین حال افزود که اسرائیل و سوریه «مسیر قابلتوجهی را به سمت توافق کاهش تنش طی کردهاند» و ابراز امیدواری نمود اسرائیل نیروهایش را از مناطقی که امسال اشغال کرده خارج کند و «به بازیگران یا گروههایی که ثبات سوریه را نمیخواهند، میدان ندهد».
مقامات اسرائیلی میگویند با وجود بیاعتمادی به شرع بهدلیل سابقهاش در رهبری شاخهای از القاعده، اسرائیل در ماههای اخیر رویکردی عملگرایانه در پیش گرفته، حمایت نظامی از دروزیها را محدود کرده، فشار نظامی را کاهش داده و به مذاکرات فرصت داده است.
پس از آنکه ترامپ در ماه مه با شرع دست داد، اسرائیل در ماه اوت ارسال سلاح برای دروزیها را متوقف کرد. همچنین بحثها دربارهٔ تبدیل دروزیهای سوریه به یک نیروی نیابتی مسلح وابسته به اسرائیل کنار گذاشته شد؛ زیرا مقامات نگران اختلافات داخلی در میان رهبران دروزی و گرفتار شدن اسرائیل در باتلاق سوریه بودند.
یکی از مقامات اسرائیلی گفت: «ما زمانی کمک کردیم که کاملاً ضروری بود و همچنان به امنیت اقلیتها متعهدیم، اما قرار نیست نیروهای ویژه بفرستیم یا وارد کار سازماندهی نیابتیها شویم. ما منتظریم ببینیم اوضاع چگونه پیش میرود، و روشن است که دولت آمریکا بهشدت طرفدار توافق است.»
در داخل اسرائیل همچنین این درک در حال شکلگیری است که همهٔ دروزیها از شیخ حکمت الهجری، رهبر معنوی دروزیهای سوریه که خواهان جدایی از دمشق با کمک اسرائیل است، حمایت نمیکنند.
در پاسخ به درخواست اظهارنظر رسمی، یک مقام دولت اسرائیل گفت: «پس از حملات ۷ اکتبر، اسرائیل مصمم است از جوامع مرزی خود دفاع کند، از استقرار تروریستها جلوگیری کند، از متحدان دروزی خود حفاظت کند و امنیت اسرائیل را تضمین نماید.» اما ارتش اسرائیل از اظهارنظر خودداری کرد.
برخی تحلیلگران اسرائیلی و آمریکایی معتقدند استفادهٔ گستردهٔ اسرائیل از زور نظامی در سوریه و تلاشهای پنهانی برای ترویج جداییطلبی دروزیها نتیجهٔ معکوس داشته و روابط دیپلماتیک را در زمانی تضعیف کرده که شرع به نظر میرسید مشتاق توافق است.
دانا استرول، مقام ارشد پیشین پنتاگون در دولت بایدن که سالها سوریه را از نزدیک مطالعه کرده است، گفت: «در واشنگتن ناامیدی فزایندهای شکل گرفته، زیرا اقدامات اسرائیل روندی را عقب میاندازد که تقریباً همه در واشنگتن و در سراسر خاورمیانه دوست دارند موفق شود: شکلگیری سوریهای باثبات و یکپارچه. استدلال آمریکا و هم پیمانانش این است که اکنون در دمشق رهبرانی حضور دارند که حاضرند نام «اسرائیل» را بر زبان بیاورند و دربارهٔ آیندهای با روابط عادیشده صحبت کنند، اما اسرائیل همچنان به بمباران ادامه میدهد یا در پی آن است که از طریق یک نیروی نیابتی کار را پیش ببرد.»
بر لبهٔ پرتگاه
ماهها پیش از سقوط بشار اسد، نهادهای امنیتی اسرائیل به این جمعبندی رسیده بودند که خاورمیانه ممکن است در آستانهٔ دگرگونیهای گستردهای قرار داشته باشد.
عملیاتهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل در سال ۲۰۲۴ متحدان اصلی اسد، یعنی ایران و گروه شبهنظامی حزبالله لبنان، را تضعیف کرده و انزوای او را بیشتر کرده بود. به گفتهٔ دو مقام سابق اسرائیلی که مستقیماً در این روند نقش داشتند، رهبران دروزی در اسرائیل در پی آن بودند که در صورت فروپاشی رژیم اسد، با یک چهرهٔ دروزی سوری ارتباط بگیرند که بتواند هدایت حدود ۷۰۰ هزار دروزی سوریه را بر عهده بگیرد. آنها در نهایت به طارق الشوفی، سرهنگ پیشین ارتش اسد، روی آوردند.
یکی از این مقامات سابق اسرائیلی به یاد میآورد که چگونه «۲۰ نفر با سابقهٔ نظامی را انتخاب کردند، به آنها درجه و مأموریت دادند و کار بر روی نهادی را آغاز کردند که بعدها به «شورای نظامی» معروف شد»؛ نهادی که در استان سویدا در جنوب سوریه، یعنی پایگاه اصلی دروزیها، شکل گرفت. در آن زمان، این شورای نظامی که شوفی رهبریاش را بر عهده داشت، از حمایت شیخ حکمت الهجری برخوردار بود؛ روحانی دروزی تندخو و ۶۰ سالهای که زادهٔ ونزوئلاست و خواستار تشکیل یک دولت خودگردان دروزی با پشتیبانی اسرائیل شده است.
برای کمک به شوفی در بازسازی یک ساختمان قدیمی بهعنوان مرکز فرماندهی و خرید لباس نظامی و تجهیزات اولیه، اعضای دروزی دستگاه امنیتی اسرائیل از طریق «نیروهای دموکراتیک سوریه» (SDF)—شبهنظامی تحت رهبری کردها که با اسرائیل نیز ارتباط دارد—۲۴ هزار دلار در اختیار او گذاشتند. به گفتهٔ یکی از مقامات سابق اسرائیلی، این پول قرار بود هزینههای شورای نظامی را تا زمان سقوط رژیم اسد تأمین کند. تقریباً در همان مقطع، به گفتهٔ همان مقام و دو فرماندهٔ دروزی در سوریه، نیروهای دموکراتیک سوریه بهطور جداگانه تا ۵۰۰ هزار دلار دیگر نیز به شورای نظامی پرداخت کردند.
در چارچوب حمایت از دروزیها، نیروهای دموکراتیک سوریه همچنین شماری از دروزیهای سوری، از جمله زنان، را در مناطق تحت کنترل کردها در شمال سوریه آموزش دادند؛ ارتباطی که بنا به گفتهٔ یک مقام ارشد کرد، یک فرماندهٔ دروزی سوری و یک مقام سابق اسرائیلی، تا امروز نیز ادامه دارد. سخنگوی شاخهٔ سیاسی نیروهای دموکراتیک سوریه به درخواستها برای اظهارنظر پاسخی نداد.
در همین حال، شیخ الهجری، رهبر معنوی دروزیها، نقشههایی از یک دولت آیندهٔ دروزی تهیه کرد که قلمرو آن تا عراق امتداد مییافت و اوایل سال ۲۰۲۵ این طرح را دستکم به یکی از دولتهای مهم غربی ارائه داد؛ موضوعی که یک مقام غربی آن را به یاد میآورد.
به پرواز درآوردن بالگردهای آپاچی
زمانی که بشار اسد در ۸ دسامبر ۲۰۲۴، پس از یک حملهٔ برقآسای ۱۱روزه به رهبری احمد الشرع و گروه مسلح او، «هیئت تحریرالشام»، سقوط کرد، اسرائیل بلافاصله وارد عمل شد.
نیروهای زمینی اسرائیل فوراً وارد خاک سوریه شدند و ۱۵۵ مایل مربع از اراضی این کشور را به تصرف خود درآوردند؛ از جمله مواضع بیشتری در قلهٔ راهبردی جبلالشیخ که در مرز سوریه و لبنان قرار دارد. نیروی هوایی اسرائیل صدها حملهٔ هوایی به تأسیسات نظامی سوریه انجام داد تا دسترسی رهبر جدید سوریه به تسلیحات را مسدود کند. به گفتهٔ یک مقام سابق اسرائیلی، ظرف کمتر از ۱۰ روز، یک سرهنگ در فرماندهی شمال ارتش اسرائیل بالگردهای آپاچی را به پرواز درآورد تا تفنگ، پول نقد و کمکهای بشردوستانه را برای تقویت نیروهای دروزی منتقل کند.
ارسال سلاحها در اواخر آوریل به اوج رسید؛ زمانی که مقامات اسرائیلی نگران بودند جامعهٔ دروزی در معرض خطر جدی قرار گرفته باشد. با شدت گرفتن تنشهای مذهبی در سوریه، درگیریهایی میان افراد مسلح اسلامگرای حامی دولت جدید الشرع و نیروهای دروزی رخ داد که دهها کشته بر جا گذاشت. مقامهای اسرائیلی که نگران محاصره یا قتلعام دروزیها بودند، بهطور علنی وعده دادند از این اقلیت محافظت کنند.
در واکنش، اسرائیل عمدتاً سلاحهای دستدومی را ارسال کرد که نیروهایش آنها را از پیکارجویان کشتهشدهٔ حزبالله و حماس به دست آورده بودند. این موضوع را یک مقام سابق اسرائیلی، یک فرماندهٔ دروزی در سوریه و یک واسطهٔ مالی تأیید کردند. یکی از فرماندهان شبهنظامی دروزی سوریه همچنین به یاد میآورد که تفنگهای تکتیرانداز، تجهیزات دید در شب و مهمات برای تیربارهای سنگین ۱۴ و ۲۳ میلیمتری نیز دریافت کرده بود. به گفتهٔ دو فرماندهٔ دروزی در سویدا، برخی رهبران دروزی از همتایان کرد خود موشکهای ضدزره و تصاویر میدانی برگرفته از ماهوارههای اسرائیلی نیز دریافت کردند.
تلاش برای مسلحسازی یک نیروی نیابتی
به گفتهٔ یک مقام نظامی اسرائیل، نیروهای اسرائیلی در سوریه منطقهای ایجاد کردند که آن را «منطقهٔ حائل» مینامیدند و در آن به ساکنان دروزی ۲۰ روستا «چوب، بنزین، گازوئیل، غذا و مقداری آب» میرساندند و همچنین در یک درمانگاه ارتش که خارج از روستای دروزی خادر دایر شده بود، خدمات پزشکی ارائه میدادند.
در ساختار دولت اسرائیل، واحد «هماهنگی فعالیتهای دولت در مناطق» (COGAT) در وزارت دفاع اسرائیل یک دفتر اداری ایجاد کرد تا ارسال کمکهای بشردوستانه و دیگر کمکها، از جمله تسلیحات سبک، به دروزیهای سوریه را هماهنگ کند. این موضوع را حسن حسن، سرهنگ بازنشستهٔ ارتش اسرائیل و دبیر نظامی ریاست جمهوری که در این عملیات نقش داشت، اعلام کرد.
حسن حسن که خود دروزی است و با الهجری رابطهٔ نزدیکی دارد، رهبری گروهی در نهاد امنیتی اسرائیل را بر عهده داشت که معتقد بود اسرائیل باید تمام توان خود را پشت دروزیهای سوریه به عنوان نیروی نیابتی مسلح قرار دهد. او در مصاحبهای گفت: «اسرائیل باید سرعت عمل خود را افزایش دهد و به عنوان یک قدرت راهبردی عمل کند؛ قدرتی که با انواع مردم و نیروهای نیابتی اتحاد ایجاد کرده و آنها را به کسانی وفادار به اسرائیل و وفادار به خودشان تبدیل کند.»
به گفتهٔ یک مقام اسرائیلی، حمایت از مسلحسازی دروزیها بر دو پایه بود:
1. اسرائیل تلاشهای آمریکا و اروپا برای همکاری با الشرع را سادهلوحانه میدید، زیرا او را یک شبهنظامی اسلامگرا و اصلاحنشده میدانست که در صورت کسب قدرت تهدیدی برای اسرائیل خواهد بود.
2. احساس مسئولیت اخلاقی نسبت به حفاظت از برادران دروزی سوری خود در جامعهٔ تاثیرگذار دروزیهای اسرائیل.
فشار بر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای دخالت در سوریه در جولای افزایش یافت، زمانی که دوباره درگیری میان مسلحان سنی و نیروهای دولتی سوریه با دروزیها در سویدا رخ داد. به گفتهٔ گروههای حقوق بشری، این خشونت بیش از ۱۰۰۰ کشته بر جای گذاشت و قلب سرزمین دروزیها محاصره شد. در پاسخ، ارتش اسرائیل نیروهای سوری و وزارت دفاع در دمشق را بمباران کرد.
تاریخچهٔ حمایت مخفی
ترس اسرائیل از تصاحب قدرت توسط اسلامگرایان در همسایگی و مداخله در سوریه به سالها پیش بازمیگردد. به گفته سه مقام سابق اسرائیلی، پس از آغاز جنگ داخلی سوریه در ۲۰۱۱، افسران نظامی اسرائیل وارد سوریه شدند تا شبهنظامیان دروزی را آموزش دهند و به دیگر شورشیان، اغلب با هماهنگی اردن و آمریکا، سلاح و خدمات پزشکی ارائه کردند.
تامیر هایمن، سرلشکر پیشین ارتش اسرائیل و رئیس فرماندهی شمالی که جبههٔ سوریه را نظارت میکند، از بحث دربارهٔ حمایت کنونی اسرائیل از دروزیها خودداری کرد، اما گفت که در دوران جنگ داخلی سوریه، اسرائیل و اردن از گروههایی حمایت میکردند که علیه اسلامگرایان سنی فعال بودند. او یادآور شد:
«میان اسرائیل و این شورشیان محلی یک منافع مشترک وجود داشت: دفاع از مرز اسرائیل در برابر داعش. در ازای آن، ما کمک های لجستیکی ارائه میکردیم که عمدتاً شامل درمان پزشکی در بیمارستانهای اسرائیل، آب، تأمین گاز و گاهی هم برخی سلاحها بود.»
امروز تحلیلگران اسرائیلی هشدار میدهند که حمایت از یک دولت خودمختار دروزی یا شبهنظامیان نیابتی، مأموریتی بسیار متفاوت از همکاری با آنها برای امنیت مرز اسرائیل خواهد بود. یکی از مشاوران دولت خاطرنشان کرد که اسرائیل تجربهٔ خوبی در جنوب لبنان نداشت؛ جایی که به مدت دو دهه از شبهنظامیان طرفدار اسرائیل به نام «ارتش جنوب لبنان» حمایت کرد و این گروه در مقابل پیشروی حزبالله در سال ۲۰۰۰ فروپاشید.
ایجاد یک دولت مستقل، ایجاب می کند که «اسرائیل از جمعیتی که ۱۰۰ کیلومتر از مرز فاصله دارد دفاع کند.» مشاور اسرائیلی افزود: «اگر نفعی داریم، ایجاد یک دولت مستقل دروزی نیست.»
مقامات اسرائیلی همچنین نسبت به درگیریهای داخلی میان دروزیهای سوریه محتاط شدند. در آگوست، الهجری تلاش کرد به عنوان تنها مرجع نظامی مشروع میان دروزیهای سوریه شناخته شود و «گارد ملی»، شبهنظامی جدید به رهبری الهجری و پسرش سلیمان، جای شورای نظامی را به عنوان دریافتکنندهٔ سلاحهای اسرائیل گرفت. این موضوع به گفتهٔ یک فرمانده دروزی سوری و دو مقام سابق اسرائیلی که مستقیم درگیر بودند، موجب شکاف میان فرماندهان دروزی شد.
به گفتهٔ یک مقام سابق اسرائیلی، یک فرمانده دروزی در سوریه و یک واسطه مالی، شوفی، رهبر پیشین شورای نظامی، متهم به همکاری با الشرع شد و مخفی شد، زیرا از دستگیری توسط نیروهای الهجری میترسید. الهجری نیز به آدمربایی و پسرش به معامله با شبکههای قاچاق مواد مخدر منطقهای، از جمله حزبالله، متهم شده است.
یکی از مقامات سابق اسرائیلی درگیر این عملیات گفت: «اسرائیلیها میدانند که متحد قابل اعتمادی را برای همکاری های بلندمدت ندارند.»
سه نفر از نزدیکان الهجری—یک پسر، یک مشاور و یک برادرزاده—به درخواستها برای اظهارنظر پاسخ ندادند. شوفی نیز در دسترس نبود.
دارو، جلیقهٔ ضدگلوله و پول نقد
در هفتههای منتهی به نشست مجمع عمومی سازمان ملل در سپتامبر، زمانی که مقامات اسرائیلی دربارهٔ یک دیدار احتمالی میان نتانیاهو و الشرع در نیویورک بحث میکردند که در نهایت عملی نشد، مقامات سوریه به وضوح اعلام کردند که نمیخواهند اسرائیل از جداییطلبی دروزیها حمایت کند. در همین راستا، توافقنامهٔ امنیتی پیشنهادی میان اسرائیل و سوریه، تا حدی به دلیل خواستههای اسرائیل برای تضمین حقوق دروزیها، از جمله ایجاد یک مسیر بشردوستانهٔ دیوارکشی شده از اسرائیل تا سویدا، شکست خورد.
امروز وضعیت در سوریه — و سیاست اسرائیل نسبت به دروزیها — همچنان متغیر است. در نوامبر، نتانیاهو از نیروهای اسرائیلی حاضر در خاک اشغالی سوریه بازدید کرد، اقدامی که سوریه آن را نقض حاکمیت خود خواند. اسرائیل در مذاکرات بر سر یک توافق امنیتی دوجانبه خواستار این شده است که جنوب سوریه غیرنظامی شود و نیروهای سوری بدون هماهنگی قبلی با اسرائیل وارد سویدا نشوند. در مصاحبهای با روزنامهٔ واشنگتن پست، الشرع درخواست اسرائیل برای غیرنظامی شدن منطقهٔ جنوب دمشق را رد کرد.
به گفتهٔ یکی از مقامات اسرائیلی، اسرائیل همچنین در مذاکرات خود با الشرع به دنبال «خودمختاری نهادی» برای دروزیها است. وی افزود ارسال کمکها از اسرائیل ادامه دارد، اما اکنون کمتر و با فواصل طولانیتر انجام میشود.
در بیانیهای رسمی، یک مقام دولت اسرائیل گفت: «اسرائیل انتظار دارد سوریه از دمشق تا سویدا و مسیرهای منتهی به جبلالهرمون و قلهٔ جبلالهرمون، منطقه حائل ایجاد کند. ممکن است با سوریها به توافق برسیم، اما ما بر اصول خود پایبند خواهیم بود، از جمله حفاظت دائمی از برادران و خواهران دروزی خود، که این تابستان در کشتارهایی شبیه به وقایع هفتم اکتبر کشته شدند.»
به گفتهٔ رهبران دروزی سوریه و یک مقام سابق اسرائیلی، حتی تا اواخر سپتامبر، هلیکوپترهای اسرائیل دارو و تجهیزات دفاعی نظامی، از جمله جلیقهٔ ضدگلوله، به سویدا منتقل کردند. همچنین پرداختهای ماهانه به تقریباً ۳۰۰۰ عضو گارد ملی ادامه داشته است.
کارمیت والنسی، کارشناس امور سوریه در «مؤسسه مطالعات امنیت ملی» در تلآویو، میگوید حمایت اولیهٔ اسرائیل از برخی رهبران جداییطلب دروزی، از جمله شیخ حکمت الهجری، کاهش یافته است و اکنون تردیدهای جدی دربارهٔ واقعبینانه بودن ارائهٔ کمکهای گستردهتر—مانند برق و آب—به یک دولت دروزیِ جداشده از سوریه وجود دارد.
او گفت: «اسرائیل باید بپذیرد که برای میزان دخالت در مسائل داخلی کشورها حد و مرزی وجود دارد؛ بهویژه در شرایطی که ما همزمان در حال گفتوگو با حکومتی هستیم که تلاش میکند به یک توافق امنیتی دست پیدا کند. تا زمانی که بنبست ادامه داشته باشد و به توافق امنیتی نرسند، به نظر من اسرائیل همچنان به حمایت از دروزیها ادامه خواهد داد.»
نظر شما