پیشرفت روحانیت در گرو چیست؟

twitter sharefacebook share۱۳۹۵ خرداد ۲۳ - 2016-06-12

موفقیت به صِرف خواستن و دست روی دست گذاشتن حاصل نمی گردد بلکه دستیابی بدان نیازمند تلاش بی شائبه و صرف وقت و انرژی است

بیشتر افراد تمایل دارند که در زندگی به موفقیت دست پیدا کنند. آنها برای خود اهدافی را معین می کنند و برای رسیدن به آن راههای بیشماری را در نظر می گیرند. اما نکته ای که باید بدان توجه داشت آن است که موفقیت به صِرف خواستن و دست روی دست گذاشتن حاصل نمی گردد بلکه دستیابی بدان نیازمند تلاش بی شائبه و صرف وقت و انرژی است که نابرده رنج گنج میسر نمی شود. امام علی علیه السلام نیز پیروان خویش را به تلاش و سخت کوشی فرا می خواند، آنجا که می فرماید: عَلَیكُم بالجِدّ والاجتِهاد.

جامعه ‏اى كه خواهان برترى است، بايد از لحاظ علمى پيشرفته و از جنبه عملى پشت كار داشته باشد.كسى كه مى ‏خواهد يك انسان راستين و برتر باشد، به كسب دانش و پشت كار نياز دارد و اگر انسان در زمينه كسب دانش سستى ورزد به انسانيت خود آسيب مى ‏رساند.

انسان پيشرفته و برتر مانند طلاست كه همواره در كوره گداخته مى ‏شود و مردم نيز خواهان و شيفته آنند. در مقابل هيچ گاه كسى به مس و مفرغ اعتنا نمى ‏كند، زيرا براى آماده شدن آن نسبت به طلا زحمت چندانى كشيده نمى ‏شود. زحمت بسيار، انسان را مانند طلا ارزشمند و گران بها مى ‏كند، اما انسانى كه زحمت كمى مى ‏كشد نه كسى شيفته اوست و نه به سرورى و برترى مى ‏رسد.

زمانى يك سخنران مى ‏تواند نيروهاى با سواد و فرهيخته جامعه را گرد خود جمع كند كه هزاران جلد كتاب مطالعه كرده و سال‏ها در حوزه ‏ها و مراكز علمى دانش اندوخته باشد، چرا‏كه سخنران بايد سنجيده سخن بگويد و بتواند به پرسش ‏هايى كه پس از ايراد سخنرانى او براى شنوندگان پيش مى‏ آيد پاسخ دهد، ممكن است در هر سخنرانى، چندين اشكال به ذهن جوانى تحصيل كرده برسد و پاسخ آنها را از سخنران بخواهد، حال اگر سخنران مذهبى نتواند پاسخى منطقى وقانع كننده به پرسش ‏هاى او بدهد، ديگر آن جوان حاضر نيست در سخنرانى او شركت كند.

بنابراین، دستيابى به پيشرفت در گرو كسب دانش و تلاش و به جان خريدن رنج و زحمت است. در روايات و سخنان بزرگان به ما توصيه شده است كه دائم الفكر باشيد، حتى هنگام غذا خوردن فكر كنيد. بايد مطالب را مورد مطالعه و بحث و بررسى قرار دهيم و به ذهن و علم خود بسنده نكنيم.

نقل شده است روزى حضرت موسى با خود انديشيد كه از دانش بسيارى برخوردار است. از اين رو خداى متعال مرغى را مأمور كرد تا به اندازه ظرفيت منقارش از آب دريا بردارد و در هر طرف از مشرق، مغرب، شمال و جنوب زمين قطره ‏اى بيفشاند. حضرت موسى  از اين جريان تعجب كرد و علت آن را از خدا پرسيد، به او خطاب شد: تمام علوم بشر، در برابر كل علوم هستى، مانند اين چهار قطره در برابر كل آب درياهاست.

چنان‏كه نقل شده است، شيخ انصارى كتاب مكاسب و رسائل را با دانشى كه نزد صاحب جواهر،نراقى و شريف العلماء فرا گرفته، نگاشته است. در شرح حال شريف العلما نوشته‏ اند: وى هفت سال شب تا صبح نخوابيد و مطالعه، تحقيق و فكر كرد، آن‏گاه چنين علمايى توانسته ‏اند شيخ انصارى و امثال او را تربيت كنند كه از يك قاعده فقهى كوچك مانند «لاضرر ولا ضرار» يك كتاب حقوقى كه مى ‏تواند با حقوق و قوانين دنيا رقابت كند بنويسد.

شخصى با توسل به حضرت امير از آن حضرت درخواست مى ‏كرد، به او توفيق اجتهاد مرحمت فرمايد تا مجتهد شود. شبى در عالم خواب خدمت حضرت رسيد و درخواست خود را تكرار كرد. حضرت به او فرمودند: بنا نيست صبح كه از خواب بيدار مى ‏شوى مجتهد شده باشى، بلكه با مطالعه و خواندن درس و بحث در راه كسب اجتهاد كوشش كن، ما نيز به تو كمك خواهيم كرد.

بنابراین در فاعليت عنايت خدا شكى نيست و به قابليت قابل نياز دارد.

در كتابخانه قرآن الحكيم كربلا، كتابى با عنوان «يادداشت ‏ها» وجود داشت كه تأليف يكى از سفراى آلمان در ايران بود. وى نوشته بود: مردم ايران سه نوع كلاه دارند: زرد، سياه و سفيد.

نوع زرد اختصاص به تجار، كسبه و ادارى ‏ها دارد و قسم دوم و سوم اختصاص به گروهى بيكار دارد كه مردم هنگام ديدار با آنان دستشان را مى ‏بوسند و گويا اين دو دسته، مردم را سحر كرده ‏اند، اما در ميان اين سه گروهى كه كلاه‏ هاى مختلف دارند، تنها گروهى كه كلاه زرد رنگ دارند كار مى ‏كنند، ولى دو گروه ديگر بيكارند. شايد اين سفير از روى غرض چنين سخنى را گفته باشد، ولى واقعاً برخى از روحانيون مظهر بيكارى هستند.

عامل مهم ديگر در پيشرفت، اخلاق و رفتار پسنديده انسان است كه موفقيت او را تضمين مى ‏كند. امام جعفر صادق عليه ‏السلام به شيعيان سفارش كرده‏ اند: تا زمانى كه در مدينه هستند، ازدواج موقت نكنند. سفارش امام صادق  به شيعيان اشاره به اين است كه مردم به شما بدبين مى ‏شوند، بنابراين، ما بايد مواظب اعمال خود باشيم كه مبادا اعمال ما باعث بدبينى مردم نسبت به شيعه و روحانيت شود.

نكته شايان توجه اين است كه حدود بيست هزار نفر اهل علم در شهر قم مشغول تحصيل و تحقيق هستند. اينان مى ‏توانند با منطبق كردن رفتار خود با رفتار پيامبر و اهل بيت عليهم ‏السلام، به گونه ‏اى عمل كنند كه دنيا را متحول سازند.

بنابراين بر روحانيت لازم است:

از جهت علمى خود را تقويت كنند، تا توان ظهور و بروز در جهان را داشته باشند و عمل و اخلاق خود را با سنن اسلامى و اخلاق پيامبر و ائمه عليهم ‏السلام منطبق سازند تا حقّ دين و قرآن را ادا كنند.

برگرفته از کتاب از چشمه سار معرفت، نوشته آیت الله سید محمد شیرازی