پروندهای کیفری علیه یک مرد عراقی که در دادگاهی در آمریکا، او را به طراحی حملاتی در خاک ایالات متحده متهم میکند، این نگرانی را تشدید کرده که ایران بهطور فزایندهای از نیروهای نیابتی خود برای هدف قرار دادن منافع غرب در خارج از خاورمیانه استفاده میکند.
به گفته مقامهای آمریکایی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حتی پیش از جنگ با آمریکا نیز تلاش کرده بود مخالفانش را در خاک ایالات متحده ترور نماید. اهداف این اقدامات از دونالد ترامپ گرفته تا مسیح علینژاد، منتقد جمهوری اسلامی که در تبعید در نیویورک زندگی میکند، را شامل میشد.
اتهامهای مطرحشده علیه این مرد عراقی، محمد الساعدی، او را یکی از چهرههای بلندپایه کتائب حزبالله معرفی میکند. این پرونده پس از مجموعهای از حملات در اروپا که دادستانها میگویند الساعدی در آنها نقش داشته، سطح نگرانیها را افزایش داده است.
آرون ی. زلین، کارشناس مؤسسه واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک، درباره کتائب حزبالله گفت: «آنها حالا دامنه فعالیتشان را فراتر از مناطق جنگی گسترش دادهاند و مستقیماً وارد کشورهای غربی شدهاند.»
او افزود: «این مسئله اهمیت زیادی دارد، چون نشان میدهد شاخههای بیشتری از “محور مقاومت” وابسته به ایران در حمله به اهدافی در غرب مشارکت دارند.»
بر اساس این شکایت، الساعدی از زمان آغاز عملیات آمریکا و اسرائیل علیه ایران در اواخر فوریه، در برنامهریزی دستکم ۲۰ حمله در اروپا و کانادا دخالت داشته و همچنین در حال طراحی حملاتی در خاک آمریکا، از جمله علیه مراکز یهودی، بوده است.
وکیل الساعدی روز جمعه در دادگاه فدرال منهتن گفت که موکلش اخیراً در ترکیه بازداشت و به مقامهای آمریکایی تحویل داده شده است. الساعدی در جلسه دادگاه حاضر شد اما هیچ دفاعیهای ارائه نکرد.
رسانه «صابرین نیوز» که به گروههای شبهنظامی مورد حمایت ایران در عراق نزدیک است، در شبکههای اجتماعی نوشت الساعدی هنگام عبور از ترکیه به مقصد مسکو، توسط نیروهای امنیتی ترکیه بازداشت شده است. این رسانه همچنین ویدیویی منتشر کرد که گفته میشود در آن الساعدی پس از بازداشت، خانوادهاش را آرام میکند.
با این حال، هنوز بخش زیادی از جزئیات این پرونده روشن نیست و روند قضایی آن تازه آغاز شده است. کتائب حزبالله نیز تاکنون درباره بازداشت الساعدی یا اتهام حمایت این گروه از حملات در کشورهای غربی اظهار نظری نکرده است.
الساعدی هم بهطور علنی درباره ارتباط ادعاییاش با کتائب حزبالله صحبت ننموده، هرچند وکیلش روز جمعه در دادگاه گفت: «او یک زندانی سیاسی و اسیر جنگی است.»
سه نفر در عراق که گفتهاند الساعدی را میشناسند، از جمله یک مقام ارشد عراقی، اظهار کردند که او ارتباطاتی با گروههای شبهنظامی عراقی و مقامهای ایرانی داشته، اما آنها از عضویت او در کتائب حزبالله اطلاعی نداشتهاند. این افراد به دلیل حساسیت پرونده، نخواستند نامشان فاش شود.
در متن شکایت، بازرسان فدرال نسخههایی از تماسهای تلفنی را ارائه کردهاند که میگویند در آنها الساعدی درباره طراحی حملات — از جمله علیه یک معبد یهودیان — و جذب نیرو صحبت کرده است. همچنین تصاویری ضمیمه شده که به گفته بازرسان، الساعدی را در کنار مقامهای بلندپایه ایرانی، از جمله قاسم سلیمانی، فرمانده ارشد سپاه پاسداران که در سال ۲۰۲۰ توسط آمریکا کشته شد، نشان میدهد.
بر اساس این پرونده، حملات مورد اشاره شامل آتشزدن یک کنیسه در بلژیک و حمله آتشزا به ساختمان بانک آو آمریکا در پاریس بوده است.
بسیاری از این حملات در ابتدا توسط گروهی ناشناخته با نام «حرکة أصحاب الیمین الإسلامیة» پذیرفته شده بود. اما بازرسان فدرال روز جمعه اعلام کردند که این گروه در واقع پوششی برای کتائب حزبالله بوده است.
در شکایت آمده که الساعدی قصد داشته «آمریکاییها و یهودیان» را در لسآنجلس و آریزونا هدف قرار دهد و همچنین برنامهریزی برای حمله به یک کنیسه در نیویورک را آغاز کرده بود.
از زمان آغاز جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران در اواخر فوریه، کتائب حزبالله در حمله به سفارت آمریکا در عراق و همچنین حمله به تأسیسات نفتی در کشورهای عربی خلیج فارس نقش داشته است. با این حال، فعالیتهای این گروه تا پیش از این عمدتاً محدود به منطقه خاورمیانه به نظر میرسید.
این شبهنظامیان با حمایت ایران به نیرویی تندرو و قدرتمند تبدیل شدهاند که نفوذ زیادی در عراق دارند. نیروهای این گروه در گذشته سربازان آمریکایی را کشتهاند، یک روزنامهنگار آمریکایی و یک استاد اسرائیلی را ربودهاند و برای حمایت از حکومت دیکتاتوری بشار اسد، رئیسجمهور برکنار شده سوریه، جنگیدهاند.
ایران از اواخر دهه ۱۹۸۰ ایجاد شبکه نیروهای نیابتی خود در سراسر خاورمیانه — آنچه محور مقاومت خوانده میشود — را آغاز کرد.
حزبالله لبنان سالها قدرتمندترین عضو این شبکه بود و متهم شده که در حملات خارج از منطقه نیز دست داشته است؛ از جمله حمله مرگبار سال ۱۹۹۴ به مرکز همیاری یهودیان در بوئنوسآیرس که دادگاهی در آرژانتین، حزبالله را مسئول آن دانست. در آن حمله بیش از ۸۰ نفر کشته شدند. هم حزبالله و هم ایران دخالت در آن را رد کردهاند.
کارشناسان میگویند اگرچه این گروهها ساختار رهبری مستقل خود را دارند، اما هماهنگی نزدیکی با سپاه پاسداران دارند و بعید است بدون چراغ سبز تهران، عملیاتی در خارج از کشور انجام دهند که ممکن است برای ایران تبعات سنگینی داشته باشد.
برای مطالعه بیشتر در این زمینه رجوع کنید به:
تلاش ایران برای صدور بی ثباتی به سراسر خلیج فارس
حملات به یهودیان اروپا و رد پای جنگ ترکیبی
نظر شما