تصمیم به هدف گرفتن قاسم سلیمانی چگونه گرفته شد؟

twitter sharefacebook share۱۳۹۸ دی ۱۷ - 2020-01-07

ژنرال قاسم سلیمانی با حمله هوایی شبانه نیروهای آمریکایی به فرودگاه بغداد کشته شد و تنش بین ایران و آمریکا با این حمله به اوج خود رسید.

تصمیم ترامپ مبنی بر هدف گرفتن قدرتمندترین شخص در نیروی قدس سپاه پاسداران، پس از آن اتخاذ شد که روز 27 دسامبر با حمله شبه نظامیان وابسته به ایران به یکی از پایگاههای آمریکا در عراق، یک پیمانکار آمریکایی کشته شد. بلافاصله پس از این حمله، ترامپ به تنی چند از دستیاران ارشد خود دستور داد که نقشه ای را برای حمله به این ژنرال ایرانی آماده کنند. به نقل از یک منبع آگاه، ترامپ اخیراً از برخی متحدان خود از جمله فرانسه خواسته بود که به تهران در خصوص کشتن آمریکایی ها هشدار دهند.

از منظر ترامپ در حادثه اخیر و با کشته شدن پیمانکار آمریکایی، ایران از خطوط قرمز آمریکا عبور کرده بود. این رویداد درحالی اتفاق افتاد که حلقه مشاوران امنیت ملی نزدیک به ترامپ، در شهرهای مختلف کشور تعطیلات خود را سپری می کردند. «رابرت اوبراین» مشاور امنیت ملی، در کالیفرنیا به سر می برد؛ «میک مولوانی» رئیس ستاد کارکنان کاخ سفید، در «کی وست» بود؛ «مایک پومپئو» وزیر خارجه بعد از کنسل کردن برنامه سفر خود به اوکراین و کشورهای دیگر، روز اول ژانویه در واشنگتن به سر می برد و معاون رئیس جمهور «مایک پنس» در اناپولیس بود و از آنجا به فلوریدا سفر کرد. این تیم بارها با استفاده از خطوط ارتباطی ایمن، در مورد حمله به سلیمانی با یکدیگر بحث و گفتگو کردند. روز پنجشنبه هواپیمایی از کاخ سفید به کالیفرنیا رفت تا «اوبراین» را به «پالم بیچ» محل استقرار ترامپ ببرد، تا هنگام وقوع حمله در کنار رییس جمهور باشد. تنها تعداد کمی از مشاوران حقوقی شورای امنیت ملی از موضوع خبر داشتند؛ محرمانه نگاه داشته شدن این تصمیم، بسیار مهم بود و دستیاران ترامپ نگران بودند که پیامدبار ترین تصمیم ترامپ در دوران ریاست جمهوری اش قبل از انجام فاش شود.

درحالیکه کشته شدن سلیمانی از طرف هواداران و متحدانش در کنگره مورد استقبال قرار گرفته است، دموکرات ها تصمیم ترامپ را باعث به خطر افتادن جان دیپلمات ها و نیروهای آمریکایی در جهان و به ویژه خاورمیانه می دانند؛ حتی نگرانی هایی بابت انتقام جویی ایران در داخل مرزهای آمریکا وجود دارد.

کاخ سفید درحالی نقشه حمله به سلیمانی را برنامه ریزی می کرد که ترامپ در ظاهر درحال گذراندن تعطیلات و انجام فعالیت های عادی خود بود. وی از روز کریسمس هر روز به زمین گلف خود می رفت؛ البته روز سه شنبه که معترضان عراقی (که به ادعای آمریکا توسط ایران تحریک شده بودند) به سفارت آمریکا در بغداد حمله کردند، او فقط پنجاه دقیقه در زمین گلف بود. با این وجود رسانه ها او را مورد حمله قرار داده و انتقاد کردند که چرا به هنگام حمله به سفارت، در حال بازی گلف بوده است؛ ترامپ هم در پاسخ به این انتقادات توئیت زد که جلساتی داشته و از نزدیک اوضاع سفارت را در عراق نظارت کرده است.

سناتور گراهام در مصاحبه با فاکس نیوز چنین گفت «روز دوشنبه با ترامپ گلف بازی کردم و روز بعد در جریان حمله به سلیمانی قرار گرفتم». مشخص نیست که آیا دولت، سناتورهای دیگر را در جریان این حمله گذاشته بود یا نه. «دیوید پوپ» سخنگوی رهبر اکثریت سنا «میچ مک کانل» حاضر نشد به این سوال پاسخ دهد که آیا این سناتور در جریان تصمیم کاخ سفید قرار گرفته بود یا نه؛ اما هیچیک از نمایندگان دموکرات کنگره از این تصمیم آگاه نبودند.

آواخر هفته گذشته، ترامپ دستور داد که لشکر 82 هوایی آمریکا به خارومیانه اعزام شوند و ضریب امنیت استراحتگاه ترامپ در «مارالاگو» افزایش یافت؛ هیچیک از دول خارجی پیش از حمله از این نقشه اگاه نشدند. مقامات آمریکایی مدعی بودند که سلیمانی به بغداد می آید تا حملات بیشتری علیه نیروهای آمریکایی تدارک ببیند؛ آمریکا و چند کشور دیگر حرکات او را ردیابی می کردند و گمان می رفت که وی از کشور ثالثی (لبنان یا سوریه) به بغداد می رود. به محض اینکه هواپیمای وی در فرودگاه بغداد به زمین نشست آمریکایی ها مطلع شدند. هدف اصلی این حمله هوایی که خارج از فرودگاه انجام شد، سلیمانی بود اما در جریان آن رهبر کتائب حزب الله نیز کشته شد.

به گفته یک مقام آگاه، کاخ سفید به دلیل ترس از مسائل امنیتی ترجیح داد که پیش از حمله، کنگره را از تصمیم خود مطلع نکند؛ حتی وزارت امنیت داخلی که وظیفه جلوگیری از اقدامات تلافی جویانه ایران در خاک آمریکا را بر عهده دارد، بعد از انجام حمله از اقدامات کاخ سفید آگاه شد و مسئولان ارتباطات کاخ سفید نیز از جریان این حمله دور نگاه داشته شده بودند.

ترامپ روز جمعه پیرامون تصمیم خود توضیحاتی ارائه داد؛ وی در توئیتر چنین نوشت «سلیمانی هزاران آمریکایی را کشته و مجروح کرد و قصد کشتن بسیاری دیگر را داشت»؛ وی هیچ توضیحی بابت ادعایی که مطرح کرد، ارائه نداد. مایک پمپئو وزیر خارجه نیز در گفتگو با cnn کشتن سلیمانی را موجب خنثی شدن حملات قریب الوقوع دانست اما از ارائه جزئیات بیشتر خودداری کرد.

روز جمعه و بعد از حمله، وزارت خارجه از شهروندان آمریکایی خواست عراق را ترک کنند؛ این درحالی بود که اعضای کلیدی کنگره تا صبح جمعه هنوز معلومات لازم را نداشتند و کاخ سفید تنها بیانیه عمومی وزارت دفاع را به دفتر قانونگذرانی که از کاخ سفید اطلاعات بیشتری خواسته بودند، فرستاد. ترامپ از استراحتگاه خود در مارالاگو در سخنانی کوتاه اعلام کرد که سلیمانی در حال برنامه ریزی حملاتی قریب الوقوع و شیطانی علیه نظامیان و دیپلمات های آمریکایی بوده است «اقدام دیشب ما برای متوقف کردن جنگ بود، نه شروع جنگی دیگر»

*منبع: بلومبرگ

 مترجم: فاطمه رادمهر