با این حال، نوروز در دهههای گذشته، افزون بر آنکه مناسبتی فرهنگی و اجتماعی بوده، به یکی از ایستگاههای سالانه مبارزه سیاسی کردها نیز تبدیل شده است. در سوریه، کردها برای مدت طولانی از برگزاری آشکار و امن نوروز محروم بودند؛ بهگونهای که جشن گرفتن آن همواره با خطر و احتمال درگیری با دستگاههای امنیتی حکومت همراه بود. پس از آغاز انقلاب سوریه و سپس خروج بخشهایی از کشور از کنترل حکومت مرکزی، شیوه و سطح برگزاری نوروز از منطقهای به منطقه دیگر متفاوت شد؛ بهطوری که در مناطق تحت کنترل «قسد»، این جشن بهصورت علنی و رسمی برگزار میشود، اما در دیگر مناطق کردنشین که میان کنترل حکومت پیشین و کنترل گروههای وابسته به ترکیه تقسیم شده است، نوروز همچنان به رسمیت شناخته نمیشود و در معرض ممنوعیت، سرکوب یا محدودیت قرار دارد. میزان فشار بر برگزاری علنی این جشن از منطقهای به منطقه دیگر و از سالی به سال دیگر تغییر میکند، اما نوروز همواره بازتابی سیاسی از مسئله کردها است.
کردهای سوریه امسال نوروز را در شرایط سیاسی متفاوت جشن میگیرند. برای نخستین بار، یک حکومت مرکزی در سوریه نوروز را بهعنوان عیدی ملی به رسمیت شناخته است؛ به این معنا که برگزاری آن باید در سراسر کشور علنی و مورد حمایت باشد. این تحول در حالی رخ میدهد که گامهای اجرایی توافق میان حکومت مرکزی و «قسد» یکی پس از دیگری برداشته میشود؛ توافقی که حقوق سیاسی و فرهنگی کردها بخش اصلی آن را تشکیل میدهد.
بنابراین، نوروز امسال در شرایطی فرا میرسد که مسئله کردها در سوریه در حال تجربه تحولی بسیار مهم است. اگر این تحول باید به معنای بهرسمیتشناختن ملی و برگشتناپذیر حقوق فرهنگی کردها در سوریه باشد، باید در عین حال به تثبیت حقوق سیاسی آنان نیز بینجامد؛ چه بهعنوان شهروندان زن و مرد سوری، و چه بهعنوان کردهایی که حق دارند بر پایه درک و تعریفی که از خود بهعنوان عضوی از یکی از گروههای جامعه سوریه دارند، به کنش سیاسی بپردازند. حقوق فرهنگی، زبانی و دینی گروهها از حقوق سیاسی جدا نیست و همچنین حقوق فرهنگی جایگزین حقوق سیاسی مردم نمیشود. شاید این، یکی از مهمترین درسهایی باشد که تجربه جشن گرفتن نوروز توسط کردها به ما میآموزد.
نظر شما