احمدینژاد نه برای هدایت یک انتقال سیاسی شبیه آفریقای جنوبی، بلکه در میانه جنگی آزاد شد که بیشتر به سناریوی عراق شباهت داشت؛ جنگی که قرار بود کشوری ویران و دولتی فروپاشیده برجای بگذارد. پس طبیعی است که پس از مراحل ابتدایی جنگ، از این پروژه دلسرد شده باشد
جزئیاتبرای میلیونها ایرانی خسته و خشمگین از سرکوبهای ژانویه، این روایت جذاب بود: این تصور که آمریکا میتواند وارد شود، حکومت را بردارد و بدون آسیب زدن به مردم، نظم تازهای ایجاد کند
جزئیاتاین روزها بسیاری به ترامپ توصیه میکنند که با ازسرگیری بمباران ایران، کار را تمام کند. اما جنگطلبان، هم توان واقعی نیروی هوایی آمریکا را بیش از حد بزرگ میکنند و هم واکنش احتمالی ایران را دستکم میگیرند.
جزئیاتازسرگیری جنگ اجتنابناپذیر نیست. اما زمانی که هر دو طرف خود را متقاعد کنند که دور تازهای از درگیری موقعیتشان را در مذاکرات تقویت خواهد کرد، کشش بهسوی جنگ بهشکلی خطرناک افزایش مییابد
جزئیاتواقعیت این است که ایران و آمریکا به توافق نرسیدهاند نه به این دلیل که تندروها مانع مذاکرهاند، بلکه چون هر دو طرف تصور میکنند در جنگ دست بالا را دارند.
جزئیاتنظام با فشار شدید اقتصادی و نارضایتی عمیق روبهرو بود و. در واکنش تلاش کرد برخی محدودیتهای اجتماعی را کاهش داده و برای رسیدن به توافقی با آمریکا گام هایی بردارد؛ اما جنگ این روند را معکوس نمود.
جزئیاتمتأسفانه مدل کره شمالی ممکن است محتملترین نتیجه این جنگ باشد.در حال حاضر، ایران شبیه یک دیکتاتوری موروثی و ایدئولوژیک با جاهطلبیهای هستهای به نظر میرسد و تنها تفاوتش با کره شمالی در جامعه آن است
جزئیاتدر شهری با این ابعاد، نمیتوان مرز روشنی میان اهداف نظامی و زندگی غیرنظامی کشید. وقتی حملات آغاز میشود، اثرات آن در کل این بافت بههمپیوسته پخش میشود.
جزئیاتبه نظر میرسد توجه چندانی به وضعیت مردم ایران نمیشود؛ نه از سوی رهبران جمهوری اسلامی که اولویتشان حفظ قدرت است، و نه از سوی رئیسجمهور آمریکا، با وجود وعدههایش برای حمایت.
جزئیاتچند عامل اصلی مانع ورود کردها به جنگ شد: نبود یک برنامه روشن و هماهنگ از سوی آمریکا و اسرائیل، فشار و حملات شدید ایران، عدم تمایل کردهای عراق به ورود به جنگ و نبود یک قیام داخلی در ایران
جزئیاتمقامهای نظامی و اطلاعاتی بارها درباره خطرات جنگ از جمله احتمال بسته شدن تنگه هرمز هشدار دادند. اما این هشدارها در برابر باور رئیسجمهور به توانایی نظامی آمریکا وزن چندانی نداشت.
جزئیاتنابودی زیرساختهای غیرنظامی انرژی و آب ایران، بهجای پایان دادن به جنگ، احتمالاً تنها به طولانیتر شدن و تشدید این درگیری خواهد انجامید.
جزئیاتاگر از پاک شدن نشانههای فرهنگی جلوگیری نشود، این تصور تقویت خواهد شد که این جنگ بهتدریج به پروژهای برای «جایگزینی تمدنی» تبدیل میگردد
جزئیاتوقتی جنگ پایان یابد، واشنگتن به یاد خواهد داشت که کدام کشور خلیج فارس نزدیکترین متحد آمریکا بوده است؛ موضوعی که میتواند بر آینده روابط آمریکا با اعضای شورای همکاری خلیج فارس تأثیر بگذارد.
جزئیاتدر این گفتوگو، حمیدرضا عزیزی توضیح میدهد که ایران راهبرد جنگی خود را از بازدارندگی دفاعی به رویکردی تهاجمی، منطقهای و مبتنی بر فرسایش تغییر داده تا با افزایش هزینهها، معادله راهبردی جدیدی به نفع خود ایجاد کند.
جزئیاتپرسش دیگر فقط این نیست که آیا حمله زمینی ممکن است یا نه، بلکه این است که از کجا میتواند آغاز شود و آیا اصلاً میتواند به نتایج راهبردی برسد؟
جزئیاتکاری که ترامپ و نتانیاهو با کشتن رهبر جمهوری اسلامی انجام دادند، نظام را آنگونه که انتظار داشتند تضعیف نکرد. بلکه آن را از دشوارترین آزمون داخلیاش نجات داد.
جزئیاتاستفاده ایران از کنترل خود بر تنگه هرمز به این معناست که جمهوری اسلامی اکنون میتواند به چیزی فراتر از صرفاً دوام آوردن در برابر حمله آمریکا و اسرائیل فکر کند.
جزئیاتبا اینکه این جنگ در اصل درباره دین نیست؛ اما رهبران در همه طرفها از دین برای توجیه اقدامات خود استفاده کردهاند.
جزئیاتهم اکنون پنتاگون در حال بررسی اعزام ۱۰ هزار نیروی زمینی دیگر به خاورمیانه است؛ آن هم در حالی که ترامپ همزمان امکان گفتوگوهای صلح با تهران را میسنجد
جزئیاتنظام سیاسی ایران پس از جنگ احتمالاً رادیکالتر و نظامیتر خواهد شد؛ در چنین شرایطی مرگ آقای خامنهای برای ایرانیان داخل و خارج کشور، تسلیای کمارزش خواهد بود.
جزئیاتویران کردن کامل یک دولت کارآمد ــ هرچند سرکوبگر و هرچند منفور ــ بدون هیچ برنامه معتبری برای آنچه پس از آن خواهد آمد، معجزهای دموکراتیک به بار نخواهد آورد؛ بلکه ویرانیای طراحیشده ایجاد خواهد کرد.
جزئیاتمشکل اتکا به ظهور یک «مرد بزرگ» برای حل یک وضعیت بد این است که چنین افرادی به ندرت ظاهر میشوند. به عنوان سناریوی تغییر نظام، احتمال تحقق آن شاید حتی از مسیر قیام مردمی و استقرار حکومت دموکراتیک هم کمتر باشد.
جزئیاتدر غیاب آتشبس، آنان محاسبه میکنند که میتوانند سطح استفاده از زور را آنقدر بالا ببرند تا ایرانیها چارهای جز تسلیم شدن نداشته باشند. اما این نتیجه به هیچوجه قطعی نیست.
جزئیات