این قتل، حتی با معیارهای خشونتی که جامعهٔ عربتبار اسرائیل را درنوردیده، تکاندهنده بود.
در دل شب، دو مرد که لباس پلیس به تن داشتند، خود را با فریب وارد خانهٔ خالد اصلح در شهر عرّابه در شمال اسرائیل کردند و سپس این جوان ۲۵ ساله را در اتاق خوابش به گلوله بستند. بعد، خودرویی را که با آن آمده بودند به آتش کشیدند و ناپدید شدند.
پنج ماه بعد، خانوادهٔ او میگویند پلیس هیچ اطلاعاتی دربارهٔ هویت قاتلان یا حتی دلیل هدف قرار گرفتن خالد به آنها نداده است. موسی اصلح، از بستگان خالد که معلم مدرسهای در عرّابه است، میگوید: «هیچکس دستگیر نشده، هیچ خبری نیست؛ باید راهی جایگزین برای این خشونت پیدا کنیم، چون غیرقابل تحمل است.»
اصلح یکی از ۲۵۲ شهروند فلسطینیِ اسرائیل است که در سال ۲۰۲۵ کشته شدند؛ مرگبارترین سال برای این جامعه از زمانی که فعالان از سال ۲۰۱۴ ثبت این خشونتها را آغاز کردند. نرخ قتل در میان اقلیت فلسطینیِ اسرائیل ــ که حدود یکپنجم جمعیت کشور را تشکیل میدهد ــ اکنون با نرخهای بسیار بالای برخی مناطق کارائیب و آمریکای لاتین برابری میکند. تنها بخش کوچکی از این جنایتها حلوفصل شدهاند.
بخش بزرگی از این افزایش خشونت ناشی از فعالیت گروههای جنایت سازمانیافته است؛ گروههایی که سالهاست در جامعهٔ عربتبار اسرائیل نفوذ و قدرت دارند و از ترکیب فقر، نبود چشمانداز برای جوانان و بیتوجهی دولت اسرائیل تغذیه میکنند؛ دولتی که عربها را مدتهاست شهروندان درجهدو تلقی کرده است. اما از زمانی که دولت راستافراطی بنیامین نتانیاهو در سال ۲۰۲۲ به قدرت رسید و ایتامار بنگویر بهعنوان وزیر امنیت داخلی منصوب شد، اوضاع بهطور محسوسی بدتر شده است.
اعضای جامعهٔ عرب میگویند گروههای مافیایی آنقدر ریشهدار شدهاند ــ با جنگ بر سر قلمرو، اخاذی از کسبوکارها تحت عنوان «پول حفاظت» و ارعاب مقامهای محلی، آن هم تقریباً بدون مجازات ــ که حالا به چیزی شبیه «دولت در دل دولت» تبدیل شدهاند.
راویه حندقلو، فعال اجتماعی و بنیانگذار مرکز «ایلاف» برای ارتقای امنیت در جامعهٔ عرب، میگوید: «بهعنوان یک شهروند عرب، احساس میکنم زیر دو نظام زندگی میکنم. یکی دولت اسرائیل، و دومی سازمانهای جنایتکار.»
او میافزاید: «این گروهها در همهٔ جنبههای زندگی ما حضور دارند: در اقتصاد، در شوراهای محلی. فضاهای عمومی را کنترل میکنند، در دعواهای همسایهها دخالت میکنند. همهجا هستند.»
در عرّابه، شهری با حدود ۲۵ هزار نفر جمعیت که در سال ۲۰۲۵ شاهد ۱۰ قتل بوده، مردم از ترس گرفتار شدن در تیراندازیها، بهویژه پس از تاریکی هوا، جرأت خروج از خانههایشان را ندارند. کافهها و رستورانها شروع به تعطیل شدن کردهاند.
اصلح میگوید: «بعد از ساعت ۸ شب شهر مثل شهر ارواح میشود. کسی در خیابان نیست… حتی ما بزرگترها اگر بخواهیم خرید کنیم، میدانیم باید دمِ صبح برویم، چون اگر در زمان و جای اشتباه باشی، ممکن است تو هم هدف قرار بگیری. این ترس در وجود همهٔ ما هست.»
به گفتهٔ میمنه اکری، فعال محلی، ناامنی باعث شده بسیاری از صاحبان کسبوکار به فکر ترک شهر بیفتند، تا هدف گروههای جنایتکاری که پول حفاظت میخواهند، قرار نگیرند.
او میگوید: «گاهی احساس میکنی هیچ کنترلی وجود ندارد. بیقانونی مطلق است. این گروهها آدمهایی را هدف میگیرند که هیچ ربطی به جرم و جنایت ندارند.»
تحلیلگران میگویند عوامل مختلفی به شکوفایی گروههای جنایتکار عرب کمک کرده است. دسترسی به سلاحهای غیرقانونی آسان است. دسترسی محدود به خدمات بانکی باعث میشود بسیاری از عربهای اسرائیلی از نزولخورها پول قرض بگیرند؛ کسانی که اغلب برای وصول بدهیها به خشونت متوسل میشوند. بیاعتمادی به نظام قضایی اسرائیل نیز شهروندان عرب را از رجوع به آن برای حل اختلافات بازمیدارد.
این وضعیت با فقر و بیکاری ــ که در میان عربها بسیار بیشتر از یهودیان اسرائیلی است ــ تشدید شده است. فروپاشی ساختارها و سلسلهمراتب سنتی در جامعهٔ عرب نیز باعث شده بسیاری از جوانان نه چشماندازی برای آینده داشته باشند و نه حس تعلق؛ شرایطی که به گفتهٔ حندقلو، جذب آنها به باندهای تبهکار را آسانتر میکند.
او میگوید: «احساس تعلق داشتن خیلی مهم است، بهویژه برای نوجوانان و جوانان. برای باندهای جنایتکار، جوانانی که احساس طردشدگی میکنند و آیندهای پیش روی خود نمیبینند، هدفی آسان هستند.»
اما بسیاری از فلسطینیهای شهروند اسرائیل میگویند بزرگترین مشکل، ناتوانی و بیعملی چند دههای پلیس در مقابله با جرایم سازمانیافته است.
فعالان میگویند هرچند اسرائیل در اوایل قرن حاضر با مافیای یهودی برخورد جدی کرد، اما پلیس سالهاست بهطور سیستماتیک جرایم مشابه در جامعهٔ عرب را نادیده گرفته است. به گفتهٔ آنها، از زمانی که بنگویر ــ شهرکنشینی که پیشتر به تحریک نژادپرستی علیه عربها محکوم شده بود ــ در پایان سال ۲۰۲۲ کنترل پلیس را در دست گرفت، اوضاع حتی بدتر هم شده است.
از سال ۲۰۲۲، تعداد سالانهٔ قتلها در جامعهٔ عرب دو برابر شده است.
به گفتهٔ امنون بئری-سولیتسیانو، مدیر ابتکار «ابراهام» که این خشونتها را رصد میکند، تنها ۱۵ درصد قتلهای سال ۲۰۲۴ و فقط ۹٫۵ درصد قتلهای ۲۰۲۵ حل شدهاند. این رقم برای قتل شهروندان یهودی اسرائیل حدود ۶۵ درصد است.
در واکنش به افزایش خشونت، دولت بیش از ۲۲۰ میلیون شِکِل (حدود ۷۱ میلیون دلار) از بودجهٔ برنامهای را که برای کاهش شکافهای اجتماعی–اقتصادی میان جوامع یهودی و عرب طراحی شده بود، قطع کرد و آن را به نیروهای امنیتی اختصاص داد؛ اقدامی که فعالان و رهبران عرب آن را حرکتی بدبینانه میدانند که تلاشها برای حل ریشههای ساختاری جرایم سازمانیافته را تضعیف میکند.
بئری-سولیتسیانو میگوید: «همهٔ رفتارهای بدی که پلیس طی دهههای گذشته با جامعهٔ عرب داشته، از زمان روی کار آمدن دولت نتانیاهو تشدید شده است. اوضاع خیلی بدتر شده. پلیس علاقهای ــ یا علاقهٔ کمتری ــ به کمک به شهروندان عرب دارد.»
اما پلیس اسرائیل میگوید منابع قابلتوجهی برای مقابله با خشونت در جامعهٔ عرب اختصاص داده، مقادیر قابلتوجهی سلاح ضبط کرده و در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۰۰ حمله و تلاش برای ترور را خنثی کرده است. پلیس افزود که پایین بودن میزان دستگیریها نشاندهندهٔ کماهمیتی یا نبود تعهد پلیس اسرائیل نیست.
اما برای خانوادههایی که زندگیشان با این خشونتها از هم پاشیده، این حرفها معنایی ندارد. یکی از آنها ثریا نعمنه است که همسرش، راسم، در ماه اکتبر مقابل سوپرمارکت خانوادگیشان در عرّابه به ضرب گلوله کشته شد. قرار بود همان روز به خانهٔ جدیدی که روی تپهای در شهر ساخته بودند، نقل مکان کنند. اما بهجای آن، مجبور شد برای مراسم خاکسپاری آماده شود.
او می گوید: «همهٔ ما میپرسیم: پلیس کجاست؟ دولت کجاست؟ اگر میخواستند، میتوانستند بفهمند چه اتفاقی افتاده… اما چون ما عرب هستیم، شهروند درجهدو به حساب میآییم.»
نظر شما