دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا همچنان اختلافات عمیقی با یکدیگر دارند، اما شمار زیادی از اعضای هر دو حزب بر سر یک موضوع به توافق رسیده‌اند: دوران حمایت بی‌قیدوشرط آمریکا از اسرائیل باید به پایان برسد.
دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا همچنان اختلافات عمیقی با یکدیگر دارند، اما شمار زیادی از اعضای هر دو حزب بر سر یک موضوع به توافق رسیده‌اند: دوران حمایت بی‌قیدوشرط آمریکا از اسرائیل باید به پایان برسد.
این دیدگاه چهره‌هایی مانند جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، و عبدالسید، سناتور چپ‌گرای منتخب ایالت میشیگان را در یک جبهه قرار می‌دهد. برخی استراتژیست‌های سیاسی در هر دو حزب معتقدند رأی‌دهندگان در دو انتخابات سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۶، رهبرانی را که بیش از اندازه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و سیاست‌های او همراهی کرده‌اند، با شکست سنگینی روبه‌رو کردند؛ کامالا هریس، معاون رئیس‌جمهور پیشین، و اکنون دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از جمله این افراد هستند.
افزایش تمایل به تغییر در روابط با اسرائیل، هم‌زمان با تحولات سیاسی در آمریکا و اسرائیل رخ می‌دهد و می‌تواند مقدمه دگرگونی بزرگی در روابط دو کشور باشد.
ونس روز چهارشنبه انتقادهایی از اسرائیل مطرح کرد که از سال ۱۹۹۱ تاکنون، از سوی هیچ‌یک از چهره‌های ارشد جمهوری‌خواه با چنین صراحتی بیان نشده بود. از آن زمان تاکنون، در طول سه دهه، حمایت بی‌چون‌وچرا از اسرائیل تقریباً به یکی از شروط اصلی فعالیت سیاسی در جریان اصلی هر دو حزب آمریکا تبدیل شده بود.
معاون رئیس‌جمهور آمریکا روز چهارشنبه در پیامی طولانی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که رأی‌دهندگان ترامپ خواهان «تغییر در روابط ما با اسرائیل» هستند. این پیام در واقع به معنای فاصله گرفتن او از نحوه مدیریت جنگ با ایران از سوی رئیس‌جمهور و سیاست‌های اسرائیل بود.
ونس نوشت: «رأی‌دهندگان ما پای صندوق‌های رأی آمدند»، اما در ادامه تأکید کرد که «بسیاری از آن‌ها به نامزدهای دموکرات رأی دادند»، چون خواهان پایان دادن به جنگ با ایران، که اسرائیل آمریکا را به آن کشانده بود، و بازنگری در روابط واشنگتن با تل‌آویو بودند.
دونالد ترامپ جونیور، پسر رئیس‌جمهور آمریکا، نیز با این موضع موافقت کرد و در واکنش به پیام ونس نوشت: «با تک‌تک کلمات این پیام کاملاً موافقم.» خود ترامپ هم روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت که اظهارات ونس «خوب» و «قابل قبول» بوده است.
ترامپ حتی در روز آغاز رأی‌گیری انتخابات میان‌دوره‌ای، در مصاحبه‌ای با شبکه فاکس‌نیوز اعلام کرد که قصد دارد تا پایان سال، چهار میلیارد دلار کمک نظامی به اسرائیل را متوقف کند. او صراحتاً گفت که می‌خواهد با این اقدام، یکی از محورهای تبلیغاتی عبدالسید را از او بگیرد. عبدالسید نیز از تصمیم ترامپ استقبال کرد.
برخی دیگر از نامزدهای دموکرات که سه‌شنبه‌شب پیروزی‌های غیرمنتظره‌ای به دست آوردند، از جمله جیمز تالاریکو در تگزاس و تروی جکسون در ایالت مین، تا حدی به لطف مواضع انتقادی خود در قبال جنگ‌های نتانیاهو و وعده توقف فروش سلاح به اسرائیل توانستند کرسی‌های سنا را به دست آورند.
در میان حامیان ترامپ نیز برخی به‌سرعت سیاست‌های او در قبال اسرائیل را یکی از دلایل کاهش محبوبیت و افت موقعیت سیاسی جمهوری‌خواهان معرفی کردند.
بنی جانسون، پادکستر و از حامیان ترامپ، در واکنش به تحولات اخیر نوشت: «اشتباه محاسباتی درباره جنگ ایران به یک فاجعه تمام‌عیار منجر شد. نتیجه اعتماد کردن به نومحافظه‌کاران، قابل پیش‌بینی بود.» او این پیام را در بالای پست قدیمی‌تری منتشر کرد که در آن پرسیده بود: «آیا اسرائیل برای کشاندن آمریکا به جنگ با ایران به ترامپ دروغ گفت؟ گفته می‌شود کاخ سفید به‌شدت از این موضوع خشمگین است.»
آرون دیوید میلر، که در دولت‌های مختلف آمریکا در زمینه دیپلماسی میان واشنگتن و تل‌آویو فعالیت کرده و اکنون پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی است، می‌گوید شرایط برای بزرگ‌ترین گسست در روابط آمریکا و اسرائیل از زمان ریاست‌جمهوری دوایت آیزنهاور فراهم شده است. در سال ۱۹۵۶، آیزنهاور پس از آنکه اسرائیل بدون اطلاع واشنگتن به مصر حمله غافلگیرانه‌ای انجام داد، این کشور را وادار کرد از شبه‌جزیره سینا عقب‌نشینی کند.
میلر می‌گوید: «از آن زمان تاکنون، روابط آمریکا و اسرائیل، در هیچ‌یک از ابعاد مختلف خود، تا این اندازه تحت فشار قرار نگرفته بود.» او افزود: «در هر دو حزب، شکاف بر سر مسئله اسرائیل در حال گسترش است. در هر حزب، صداهای بیشتری خواهان فاصله گرفتن از اسرائیل هستند؛ هرچند هنوز افراد زیادی هم وجود دارند که از ادامه روابط دوستانه با این کشور حمایت می‌کنند.»
با این حال، به گفته میلر، تغییرات سیاسی هنوز به تغییر جدی در سیاست عملی دولت آمریکا منجر نشده است. دولت ترامپ همچنان در شورای امنیت سازمان ملل از اسرائیل حمایت می‌کند، شروطی را که کنگره برای کمک‌های نظامی به اسرائیل تعیین کرده به اجرا نگذاشته و همکاری گسترده اطلاعاتی با این کشور را ادامه می‌دهد.
به اعتقاد او، این موارد معیارهای مهمی برای سنجش میزان آمادگی دولت آمریکا جهت فاصله گرفتن از روابط نزدیک چند دهه‌ای با اسرائیل هستند. میلر در ادامه گفت: «سؤال اصلی این است که چه زمانی همه این فشارها و شکاف‌ها در عمل به تغییرات اساسی در ماهیت و محتوای روابط ما با اسرائیل منجر خواهند شد؟»
نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در شرایطی منتشر شده که سیاست داخلی اسرائیل نیز در آستانه تحولی احتمالی قرار دارد. انتخابات هفته گذشته اسرائیل ممکن است به کنار رفتن نتانیاهو از قدرت منجر شود؛ آن هم درست در زمانی که واشنگتن در حال بازنگری در روابط خود با تل‌آویو است. بسیاری از منتقدان نتانیاهو در داخل اسرائیل معتقدند که او با سیاست‌هایش مهم‌ترین متحد این کشور را از خود دور کرده است.
اکنون یکی از پرسش‌های مهم پیش روی اسرائیلی‌ها این است که آیا کنار رفتن نتانیاهو و روی کار آمدن نخست‌وزیری جدید می‌تواند مشکلات این کشور را حل کند؟
گادی آیزنکوت، اصلی‌ترین رقیب نتانیاهو که به نظر می‌رسد در صورت تشکیل دولت جدید، نخستین فرصت را برای ایجاد ائتلاف حاکم در اختیار داشته باشد، روز چهارشنبه بیانیه‌ای حساب‌شده منتشر کرد تا میان دولت اسرائیل و نخست‌وزیری که سال‌ها در قدرت بوده است، فاصله بیندازد.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پیوند میان اسرائیل و آمریکا چیزی فراتر از یک اتحاد میان دولت‌هاست. این رابطه، شراکتی میان دو ملت است که طی نسل‌های متوالی شکل گرفته است. مشتاقم با رئیس‌جمهور ترامپ و دولت او همکاری نزدیک و سازنده‌ای داشته باشم. ما عمیقاً برای دوستی و تعهد آن‌ها نسبت به اسرائیل ارزش قائلیم.»
شیرا افرون، رئیس بخش سیاست‌گذاری اسرائیل در مؤسسه تحقیقاتی رند، معتقد است اسرائیل باید به دو دلیل نگران نتایج انتخابات آمریکا باشد. او توضیح داد که پس از شکست کامالا هریس در انتخابات ۲۰۲۴، برخی دموکرات‌ها نارضایتی رأی‌دهندگان از خودداری جو بایدن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، از مهار نتانیاهو در جریان جنگ غزه را یکی از دلایل از دست رفتن بخشی از آرای حزب خود دانستند. اکنون نیز جمهوری‌خواهان، نخست‌وزیر اسرائیل را به دلیل جنگ دیگری، این بار با ایران، یکی از عوامل اصلی شکست انتخاباتی خود معرفی می‌کنند.
افرون گفت: «در هر دو انتخابات، هر دو حزب به دلایلی که بخشی از آن به اسرائیل و نقش این کشور مربوط می‌شود، متحمل شکست شدند.» او افزود: «نتانیاهو و سیاست‌های دولت او در سراسر طیف سیاسی آمریکا به موضوعی بسیار منفور تبدیل شده‌اند.»
رهبران سیاسی اسرائیل روز چهارشنبه، هم‌زمان با بررسی نتایج انتخابات آمریکا، به‌سرعت نتانیاهو را مسئول تبدیل شدن اسرائیل به یک بار سیاسی سنگین برای متحدان آمریکایی این کشور دانستند. نتایج انتخابات آمریکا حتی بر بحث‌های مربوط به تشکیل دولت آینده اسرائیل نیز تأثیر گذاشت.
در انتخابات هفته گذشته اسرائیل، نه نتانیاهو و نه آیزنکوت نتوانستند به‌تنهایی کرسی‌های پارلمانی کافی برای تشکیل دولت به دست آورند. به همین دلیل، در روزهای گذشته بسیاری از سیاستمداران اسرائیلی احتمال پیوستن دو جریان سیاسی رقیب به یکدیگر و تشکیل دولت وحدت ملی را مطرح می‌کردند؛ طرحی که نتانیاهو نیز از آن حمایت می‌کرد. اما اکنون به نظر می‌رسد فضای سیاسی تغییر کرده است.
آساف زامیر، وزیر گردشگری پیشین اسرائیل و سرکنسول سابق این کشور در نیویورک، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به خدا قسم، من خواهان تشکیل دولت وحدت ملی بودم و حتی باور داشتم که چنین چیزی امکان‌پذیر است. اما اتفاقات ۲۴ ساعت گذشته روشن کرده که نتانیاهو باید از قدرت کنار برود و یک دولت اضطراری ملی تشکیل شود. همین حالا.»
یائیر گولان، از اعضای جریان مخالف به رهبری آیزنکوت نیز در شبکه ایکس هشدار داد که ادامه حضور نتانیاهو در قدرت «ممکن است اسرائیل را به سمت تحریم‌های بین‌المللی، انزوای جهانی و رویارویی با آمریکا، یعنی دوست و مهم‌ترین متحد ما، سوق دهد.»
یاکوف کاتز، پژوهشگر مؤسسه سیاست‌گذاری مردم یهود در اورشلیم، معتقد است انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نشان داد که جایگاه و تصویر اسرائیل در افکار عمومی این کشور به‌شدت آسیب دیده است. با این حال، او هشدار می‌دهد که صرفاً جایگزین کردن نتانیاهو با نخست‌وزیری دیگر نمی‌تواند این تصویر را ترمیم کند.
کاتز گفت: «اسرائیل با مسائل و مشکلات جدی زیادی روبه‌روست؛ از جمله این تصور که اسرائیل آمریکا را به جنگ با ایران کشاند، مطرح شدن احتمال آغاز دور دیگری از جنگ، جلوگیری نکردن از خشونت شهرک‌نشینان و گسترش شهرک‌سازی‌ها. حتی اگر نخست‌وزیر دیگری روی کار بیاید، بدون تغییر اساسی در سیاست‌های اسرائیل، هیچ‌یک از این مشکلات حل نخواهد شد.»
مطالب مرتبط:
دیدگاه خوانندگان