دولت‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس خود را برای اتفاقی نگران‌کننده آماده می‌کنند: موجی از تحقیقات و افشاگری‌ها درباره فساد مالی احتمالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعضای دولت او و خانواده‌اش
دولت‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس خود را برای اتفاقی نگران‌کننده آماده می‌کنند: موجی از تحقیقات و افشاگری‌ها درباره فساد مالی احتمالی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعضای دولت او و خانواده‌اش. دموکرات‌ها که در انتخابات میان‌دوره‌ای هفته گذشته اکثریت مجلس نمایندگان و سنا را به دست آوردند، وعده داده‌اند این پرونده‌ها را به‌طور گسترده بررسی کنند و هر جا رد پول و منافع مالی را پیدا کنند، تحقیقات را ادامه دهند.
پس از پیروزی قاطع دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای، این حزب وعده داده است عملکرد دولت ترامپ و اطرافیان او را به‌طور گسترده زیر ذره‌بین ببرد. انتظار می‌رود بخشی از این تحقیقات به معاملات ملکی، سرمایه‌گذاری‌های مالی و دیگر دادوستدهای اقتصادی با کشورهای پادشاهی خلیج فارس مربوط شود. از جمله این پرونده‌ها، ماجرای هدیه دادن یک هواپیمای لوکس به ارزش ۴۰۰ میلیون دلار از سوی قطر به دولت ترامپ است.
قانون‌گذاران دموکرات به کشورهای خلیج فارس هشدار داده‌اند که اگر در این تحقیقات همکاری نکنند، ممکن است روابطشان با واشنگتن آسیب ببیند. با این حال، به گفته دو دیپلمات منطقه‌ای و چند فرد آگاه از موضوع، بعید است عربستان، امارات و قطر اطلاعاتی را که نمایندگان کنگره به دنبال آن هستند، در اختیارشان بگذارند؛ به‌ویژه اطلاعاتی مانند مکاتبات خصوصی و ارتباطات پشت پرده مقام‌های این کشورها با دولت ترامپ. چنین موضعی می‌تواند زمینه‌ساز اختلافی جدی میان دولت‌های خلیج فارس و اکثریت جدید دموکرات در کنگره شود.
علی الانصاری، وابسته رسانه‌ای قطر در واشنگتن، در واکنش به احتمال آغاز این تحقیقات گفت همکاری قطر با آمریکا «شفاف و آشکار» است. او افزود: «انتقال هواپیما از وزارت دفاع قطر به وزارت جنگ آمریکا به‌اشتباه تعبیر شده و از آن برای القای وجود تخلف یا اقدام غیرقانونی استفاده کرده‌اند.»
تنش احتمالی میان آمریکا و برخی از مهم‌ترین متحدانش در خاورمیانه، در شرایطی رخ می‌دهد که منطقه با بحران‌های جدی روبه‌روست. جنگ ایران وارد نهمین ماه خود شده و هنوز نشانه‌ای از پایان آن دیده نمی‌شود. پنتاگون نیز پس از ماه‌ها حملات سنگین ایران به پایگاه‌های آمریکا در منطقه، در حال بازنگری در میزان حضور نظامی خود در خاورمیانه است.
دولت‌های کشورهای خلیج فارس همواره از روابط و معاملات خود با دولت ترامپ دفاع کرده و اتهام تلاش برای جلب رضایت و نفوذ بر رئیس‌جمهور آمریکا از طریق منافع مالی را رد کرده‌اند. با این حال، به گفته دیپلمات‌های منطقه و افراد آگاه از مواضع دولت‌های خلیج فارس، احتمال آغاز تحقیقات کنگره نگرانی زیادی در میان مقام‌های این کشورها ایجاد کرده است.
یکی از پرونده‌هایی که انتظار می‌رود به‌طور ویژه مورد بررسی قرار گیرد، سرمایه‌گذاری امارات در یک شرکت فعال در حوزه رمزارز است که با حمایت خانواده ترامپ تأسیس شده است.
تنها چند ماه پیش از آنکه امارات اجازه دسترسی به تراشه‌های پیشرفته آمریکایی را دریافت کند، یک نهاد مرتبط با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، از اعضای ارشد خاندان سلطنتی امارات، ۵۰۰ میلیون دلار در شرکت «ورلد لیبرتی فایننشال» سرمایه‌گذاری کرد. این شرکت را سه پسر ترامپ به همراه زک ویتکاف، پسر استیو ویتکاف، فرستاده ارشد ترامپ، تأسیس کرده‌اند.
الیزابت وارن، سناتور دموکرات ایالت ماساچوست، در آن زمان در بیانیه‌ای گفت: «این فساد است، به همین سادگی.»
عربستان سعودی نیز مبالغ هنگفتی را به کسب‌وکارهای مرتبط با خانواده ترامپ اختصاص داده است. صندوق سرمایه‌گذاری دولتی عربستان در سال ۲۰۲۱، دو میلیارد دلار در شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی «افینیتی پارتنرز» سرمایه‌گذاری کرد؛ شرکتی که جرد کوشنر، داماد ترامپ، بنیان‌گذار و مدیرعامل آن است.
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری و بازگشت او به کاخ سفید، فعالیت‌های تجاری خانواده‌اش در عربستان به‌شدت گسترش یافت. این فعالیت‌ها شامل برنامه ساخت یک برج ترامپ در جده بود که در سال ۲۰۲۴ اعلام شد، همچنین طرح ساخت مجموعه‌ای به ارزش یک میلیارد دلار با نام «ترامپ پلازا» در جده که امسال اعلام شد و دو پروژه ساخت مجتمع‌های مسکونی لوکس در ریاض که در سال ۲۰۲۴ معرفی شدند.
توافقی که دولت ترامپ در ماه ژوئیه با عربستان امضا کرد نیز احتمالاً با بررسی دقیق نمایندگان کنگره روبه‌رو خواهد شد. بر اساس این توافق، ریاض می‌تواند با استفاده از فناوری آمریکا نیروگاه‌های هسته‌ای بسازد.
عربستان سال‌هاست به دنبال راه‌اندازی برنامه هسته‌ای غیرنظامی است. این توافق مسیری را برای این کشور فراهم می‌کرد تا در زمینه غنی‌سازی سوخت هسته‌ای پیشرفت کند. اما پس از مخالفت شدید کنگره، حتی از سوی برخی جمهوری‌خواهان، ترامپ ظاهراً از موضع قبلی خود عقب‌نشینی کرد و عادی‌سازی روابط عربستان با اسرائیل را به‌عنوان شرط اجرای توافق مطرح ساخت.
هواپیمای لوکس قطری نیز از دیگر موضوعاتی است که احتمالاً در کانون تحقیقات قرار می‌گیرد. دولت ترامپ ابتدا از قطر خواسته بود یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۴۷-۸ را به آمریکا بفروشد، اما قطر در نهایت موافقت کرد این هواپیما را به‌عنوان هدیه در اختیار آمریکا قرار دهد. در آن زمان، قانون‌گذاران دموکرات این اقدام را نوعی رشوه‌دادن توصیف کردند و طرحی را برای جلوگیری از فروش ۱.۹ میلیارد دلار تسلیحات آمریکایی به قطر ارائه دادند.
انصاری از این انتقال دفاع کرد و گفت این اقدام از طریق یک «تفاهم‌نامه رسمی» انجام شده و مبنای قانونی آن نیز به‌روشنی توضیح داده شده است.
کریس مورفی، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت، که در ماه اکتبر به کشورهای خلیج فارس سفر کرده بود، گفت نگرانی‌های خود درباره فساد مالی را با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در میان گذاشته است. او اندکی پس از بازگشت به واشنگتن، در یک نشست گفت: «لازم بود پیام‌های صریح و جدی به عربستان و قطر منتقل کنیم. سیاست خارجی ما به فساد آلوده شده است.»
مورفی همچنین گفت به مقام‌های این کشورها هشدار داده است که گسترش روابط مالی با خانواده ترامپ می‌تواند روابطشان با آمریکا را بیش از پیش به خطر بیندازد.
اختیار قانونی کنگره برای احضار افراد و مطالبه اسناد و مدارک، به دولت‌های خارجی تسری پیدا نمی‌کند. به عبارت دیگر، نمایندگان آمریکا نمی‌توانند دولت‌های عربستان، امارات یا قطر را مستقیماً مجبور کنند اسناد و مکاتبات خود را تحویل دهند. با این حال، کنگره ابزارهای دیگری برای اعمال فشار بر این کشورها در اختیار دارد. برای مثال قانون‌گذاران می‌توانند در حوزه‌هایی که کنگره بر آن‌ها نظارت دارد یا در آن‌ها نفوذ دارد، نگرانی‌های خود را نشان دهند؛ از جمله فروش تسلیحات و کمک‌های امنیتی به کشورهای منطقه.
دونالد شرمن، رئیس سازمان ناظر «شهروندان برای مسئولیت‌پذیری و اخلاق در واشنگتن»، گفت بازرسان کنگره به دنبال اطلاعاتی هستند که به آن‌ها کمک کند هدف و پشت‌پرده این سرمایه‌گذاری‌ها و هدایا را روشن کنند. به گفته او، نمایندگان کنگره به‌ویژه به دنبال مکاتبات میان مقام‌های کشورهای خلیج فارس، اعضای دولت ترامپ و اعضای خانواده رئیس‌جمهور هستند؛ مکاتباتی که بتواند ارتباط میان این سرمایه‌گذاری‌ها و هدایا را با تغییرات در سیاست‌های دولت آمریکا نشان دهد.
با این حال، دیپلمات‌ها و افراد آگاه از مواضع دولت‌های خلیج فارس می‌گویند بعید است این کشورها چنین اطلاعاتی را در اختیار نمایندگان آمریکایی قرار دهند. یکی از دیپلمات‌های مستقر در منطقه گفت افشای اطلاعاتی که قانون‌گذاران آمریکایی به دنبال آن هستند، از نظر سیاسی برای کشورهای خلیج فارس بسیار شرم‌آور خواهد بود و می‌تواند زمینه را برای اقدامات تنبیهی کنگره علیه آن‌ها فراهم کند.
الیسون ماینر، که در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ مدیر امور شبه‌جزیره عربستان در شورای امنیت ملی آمریکا بود، گفت: «فکر می‌کنم کشورهای خلیج فارس برای جلب نظر دموکرات‌ها با مسیر دشواری روبه‌رو هستند.» به گفته ماینر، مسئله فقط اتهام‌های فساد مالی نیست. جنگ داخلی سودان و عملکرد عربستان در جنگ یمن نیز از موضوعاتی هستند که دموکرات‌ها نسبت به آن‌ها حساسیت دارند.
او به اتهام‌هایی اشاره کرد که امارات را به حمایت از نیروهای شبه‌نظامی در سودان متهم می‌کنند؛ نیروهایی که در جنگ داخلی این کشور هزاران نفر را کشته‌اند. همچنین عملکرد عربستان در عملیات نظامی علیه حوثی‌ها در یمن، از جمله اتهام وارد کردن تلفات سنگین به غیرنظامیان، از دیگر موضوعات مورد انتقاد دموکرات‌هاست.
ماینر گفت دموکرات‌ها درباره این مسائل تجربه و حساسیت زیادی دارند و نارضایتی‌های انباشته‌شده آن‌ها می‌تواند روابط واشنگتن با کشورهای خلیج فارس را بیش از پیش تحت فشار قرار دهد.
دیدگاه خوانندگان